Bactrim®; -forte - (IR)
Co-trimoxazole
Bactrim® i Bactrim®-forte - charakterystyka produktu leczniczego
Wskazania do stosowania
Bactrim® i Bactrim®-forte są wskazane do leczenia lub zapobiegania zakażeniom wywołanym przez drobnoustroje wrażliwe na ko-trimoksazol u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat. Przed zastosowaniem leku należy rozważyć stosunek korzyści do ryzyka oraz uwzględnić dane epidemiologiczne i oporność bakterii. Wskazania obejmują:
- Zakażenia dróg oddechowych (zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli)
- Zapalenie ucha środkowego
- Zakażenia przewodu pokarmowego (w tym dur brzuszny i biegunki podróżnych)
- Leczenie i profilaktyka zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jirovecii
- Zakażenia układu moczowego
- Wrzód miękki
Lek należy stosować zgodnie z oficjalnymi zaleceniami dotyczącymi właściwego stosowania leków przeciwbakteryjnych. W przypadku braku potwierdzenia wrażliwości drobnoustrojów, należy uwzględnić lokalne uwarunkowania epidemiologiczne i lekowrażliwość przy empirycznym wyborze antybiotykoterapii.
Dawkowanie i sposób podawania
Bactrim® jest dostępny w postaci tabletek 480 mg oraz 960 mg (forte). Poniżej przedstawiono zalecane dawkowanie dla osób dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat z prawidłową czynnością nerek:
Postać leku | Dawkowanie standardowe | Dawkowanie w ciężkich zakażeniach |
---|---|---|
Tabletki 480 mg | 2 tabletki co 12 godzin | 3 tabletki co 12 godzin |
Tabletki 960 mg (forte) | 1 tabletka co 12 godzin | 1,5 tabletki co 12 godzin |
Tabela: Zalecane dawkowanie Bactrimu® u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat z prawidłową czynnością nerek
W przypadku długotrwałego leczenia (powyżej 14 dni) minimalna dawka wynosi 1 tabletkę 480 mg lub 0,5 tabletki 960 mg co 12 godzin. Ostre zakażenia należy leczyć przez co najmniej 5 dni lub do ustąpienia objawów przez 2 dni. Jeśli po 7 dniach nie nastąpi poprawa, należy ponownie ocenić stan pacjenta.
W leczeniu zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jirovecii stosuje się dawkę do 100 mg/kg mc./dobę sulfametoksazolu i 20 mg/kg mc./dobę trimetoprimu w dawkach podzielonych co 6 godzin przez 14 dni. W profilaktyce tego schorzenia zaleca się 2 tabletki 480 mg lub 1 tabletkę 960 mg raz na dobę.
W niepowikłanym ostrym zapaleniu dróg moczowych można zastosować jednorazową dawkę 4-6 tabletek 480 mg lub 2-3 tabletek 960 mg, najlepiej wieczorem. W leczeniu wrzodu miękkiego stosuje się 2 tabletki 480 mg lub 1 tabletkę 960 mg dwa razy na dobę.
Modyfikacja dawkowania w niewydolności nerek
- Klirens kreatyniny >30 ml/min: standardowe dawkowanie
- Klirens kreatyniny 15-30 ml/min: połowa standardowej dawki
- Klirens kreatyniny <15 ml/min: lek przeciwwskazany
U pacjentów hemodializowanych należy podać normalną dawkę nasycającą, a następnie połowę dawki po każdej hemodializie. Nie zaleca się stosowania leku u pacjentów poddawanych dializie otrzewnowej.
Lek najlepiej przyjmować po posiłku, popijając odpowiednią ilością płynów.
Przeciwwskazania
Bactrim® jest przeciwwskazany w następujących przypadkach:
- Niewydolność wątroby
- Niewydolność nerek (klirens kreatyniny <15 ml/min) bez możliwości monitorowania stężenia leku w osoczu
- Nadwrażliwość na sulfonamidy lub trimetoprim
- Wcześniaki i niemowlęta w pierwszych 6 tygodniach życia
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów w podeszłym wieku oraz z upośledzeniem czynności nerek i/lub wątroby ze względu na zwiększone ryzyko poważnych działań niepożądanych. Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z poważnymi chorobami hematologicznymi oraz z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G6PD) ze względu na ryzyko hemolizy.
W przypadku długotrwałego stosowania należy regularnie kontrolować morfologię krwi obwodowej, diurezę i parametry funkcji nerek.
Interakcje
Bactrim® może wchodzić w interakcje z następującymi lekami:
- Leki moczopędne (zwłaszcza tiazydowe) - zwiększone ryzyko trombocytopenii u osób starszych
- Antykoagulanty (np. warfaryna) - możliwe przedłużenie czasu protrombinowego
- Fenytoina - hamowanie metabolizmu wątrobowego
- Metotreksat - wypieranie z połączeń z białkami
- Leki przeciwcukrzycowe - możliwe zmniejszenie zapotrzebowania na środki obniżające poziom glukozy
Ciąża i laktacja
Bactrim® przenika przez łożysko i do mleka matki. Stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią jest możliwe tylko wtedy, gdy korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla dziecka. Kobietom w ciąży zaleca się jednoczesne przyjmowanie 5-10 mg kwasu foliowego dziennie.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane obejmują:
- Zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia, trombocytopenia)
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty)
- Reakcje skórne (rumień wielopostaciowy, zespół Stevens-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórkowa)
- Zaburzenia wątrobowe (zapalenie wątroby)
- Zaburzenia nerkowe (niewydolność nerek)
W przypadku wystąpienia poważnych działań niepożądanych należy przerwać leczenie i skonsultować się z lekarzem.
Przedawkowanie
Objawy ostrego przedawkowania mogą obejmować nudności, wymioty, bóle i zawroty głowy, zaburzenia widzenia oraz zaburzenia umysłowe. Leczenie polega na płukaniu żołądka, prowokacji wymiotów i forsowaniu diurezy. W przypadku przewlekłego przedawkowania i zaburzeń hematologicznych może być konieczne zastosowanie odpowiedniej terapii.
Mechanizm działania
Bactrim® zawiera ko-trimoksazol, czyli połączenie sulfametoksazolu i trimetoprimu. Substancje te działają synergistycznie, blokując dwa kolejne etapy biosyntezy kwasu folinowego w komórkach bakteryjnych. Efektem jest działanie bakteriobójcze in vitro w stężeniach, w których pojedyncze substancje działają jedynie bakteriostatycznie. Ko-trimoksazol jest często skuteczny wobec bakterii opornych na jedną z jego składowych.
Warto zapamiętać
- Bactrim® jest skuteczny w leczeniu szerokiego spektrum zakażeń bakteryjnych, w tym zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jirovecii
- Dawkowanie leku należy dostosować do funkcji nerek pacjenta, a w przypadku długotrwałego stosowania konieczne jest monitorowanie parametrów hematologicznych i nerkowych
Bactrim® jest skutecznym antybiotykiem o szerokim spektrum działania, jednak jego stosowanie wymaga uwzględnienia potencjalnych działań niepożądanych i interakcji z innymi lekami. Właściwe dawkowanie i monitorowanie pacjenta podczas terapii są kluczowe dla osiągnięcia optymalnych efektów leczenia przy minimalizacji ryzyka powikłań.
Bactrim®; -forte - (IR)

Wskazania pozarejestracyjne: Zakażenia u pacjentów po przeszczepie szpiku – profilaktyka; zakażenie Pneumocystis jirovecii u pacjentów z niedoborami odporności – profilaktyka; zakażenia u pacjentów leczonych cyklofosfamidem - profilaktyka
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia