Bactrim®; -forte - (IR)
Co-trimoxazole
Wskazania do stosowania
Bactrim® i Bactrim®-forte są wskazane do leczenia lub zapobiegania zakażeniom wywołanym przez drobnoustroje wrażliwe na ko-trimoksazol u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat. Przed zastosowaniem leku należy rozważyć stosunek korzyści do ryzyka oraz uwzględnić dane epidemiologiczne i oporność bakterii. Wskazania obejmują:
- Zakażenia dróg oddechowych (zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli)
- Zapalenie ucha środkowego
- Zakażenia przewodu pokarmowego (w tym dur brzuszny i biegunki podróżnych)
- Leczenie i profilaktyka zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jirovecii
- Zakażenia układu moczowego
- Wrzód miękki
Lek należy stosować zgodnie z oficjalnymi zaleceniami dotyczącymi właściwego stosowania leków przeciwbakteryjnych. W przypadku braku potwierdzenia wrażliwości drobnoustrojów, należy uwzględnić lokalne uwarunkowania epidemiologiczne i lekowrażliwość przy empirycznym wyborze antybiotykoterapii.
Dawkowanie
Dawkowanie zależy od postaci leku (tabletki 480 mg lub 960 mg) oraz wskazania. Poniżej przedstawiono ogólne zasady dawkowania dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat z prawidłową czynnością nerek:
Postać leku | Dawkowanie standardowe | Dawkowanie w ciężkich zakażeniach |
---|---|---|
Tabletki 480 mg | 2 tabletki co 12 godzin | 3 tabletki co 12 godzin |
Tabletki 960 mg | 1 tabletka co 12 godzin | 1,5 tabletki co 12 godzin |
Tabela 1. Standardowe dawkowanie Bactrimu® u dorosłych i młodzieży >12 lat z prawidłową czynnością nerek
W przypadku długotrwałego leczenia (powyżej 14 dni) minimalna dawka to 1 tabletka 480 mg lub 0,5 tabletki 960 mg co 12 godzin. Czas leczenia ostrych zakażeń powinien wynosić co najmniej 5 dni lub do ustąpienia objawów przez 2 dni. Jeśli po 7 dniach nie nastąpi poprawa, należy ponownie ocenić stan pacjenta.
Szczególne schematy dawkowania dotyczą leczenia i profilaktyki zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jirovecii, leczenia niepowikłanego ostrego zapalenia dróg moczowych oraz wrzodu miękkiego. Dokładne dawkowanie w tych przypadkach należy ustalić na podstawie Charakterystyki Produktu Leczniczego.
Modyfikacja dawkowania w niewydolności nerek
U pacjentów z niewydolnością nerek zaleca się następujący schemat dawkowania:
- Klirens kreatyniny >30 ml/min: standardowe dawkowanie
- Klirens kreatyniny 15-30 ml/min: połowa standardowej dawki
- Klirens kreatyniny <15 ml/min: lek jest przeciwwskazany
Pacjenci poddawani hemodializom powinni otrzymać normalną dawkę nasycającą, a następnie połowę dawki po każdej hemodializie. Nie zaleca się stosowania leku u pacjentów poddawanych dializom otrzewnowym.
Sposób podawania
Lek najkorzystniej przyjmować po posiłku z odpowiednią ilością płynów.
Przeciwwskazania
Bactrim® jest przeciwwskazany w następujących przypadkach:
- Niewydolność wątroby
- Niewydolność nerek (klirens kreatyniny <15 ml/min) bez możliwości monitorowania stężenia leku w osoczu
- Nadwrażliwość na sulfonamidy lub trimetoprim
- Wcześniaki i niemowlęta w pierwszych 6 tygodniach życia
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów:
- W podeszłym wieku
- Z upośledzeniem czynności nerek i/lub wątroby
- Z poważnymi chorobami hematologicznymi
- Z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G6PD)
W przypadku długotrwałego stosowania leku konieczne jest regularne monitorowanie obrazu krwi obwodowej, diurezy i parametrów funkcji nerek.
Interakcje
Bactrim® może wchodzić w interakcje z następującymi lekami:
- Leki moczopędne (zwłaszcza tiazydowe) - zwiększone ryzyko trombocytopenii u osób starszych
- Antykoagulanty (np. warfaryna) - możliwe przedłużenie czasu protrombinowego
- Fenytoina - hamowanie metabolizmu wątrobowego
- Metotreksat - wypieranie z połączeń z białkami
- Leki przeciwcukrzycowe - możliwe zmniejszenie zapotrzebowania na środki obniżające poziom glukozy
Ciąża i laktacja
Bactrim® może być stosowany w ciąży i okresie karmienia piersią jedynie wtedy, gdy korzyść dla matki przeważa nad potencjalnym zagrożeniem dla dziecka. Kobietom w ciąży zaleca się jednoczesne przyjmowanie 5-10 mg kwasu foliowego dziennie.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane obejmują:
- Zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia, trombocytopenia)
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty)
- Reakcje skórne (wysypka, świąd)
Rzadko mogą wystąpić poważne działania niepożądane, takie jak zapalenie wątroby, trzustki, zespół Stevens-Johnsona czy toksyczna nekroliza naskórkowa. W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych należy natychmiast przerwać leczenie.
Przedawkowanie
Objawy ostrego przedawkowania mogą obejmować nudności, wymioty, bóle i zawroty głowy, zaburzenia widzenia oraz zaburzenia umysłowe. Leczenie polega na płukaniu żołądka, prowokacji wymiotów i forsowaniu diurezy. W przypadku przewlekłego przedawkowania i zaburzeń hematologicznych konieczne może być zastosowanie odpowiedniej terapii.
Mechanizm działania
Bactrim® zawiera ko-trimoksazol, czyli połączenie sulfametoksazolu i trimetoprimu. Substancje te działają synergistycznie, blokując dwa kolejne etapy biosyntezy kwasu folinowego u drobnoustrojów. Efektem jest zazwyczaj działanie bakteriobójcze in vitro, nawet w stężeniach, w których pojedyncze składniki działają jedynie bakteriostatycznie.
Warto zapamiętać
- Bactrim® jest skuteczny w leczeniu wielu zakażeń bakteryjnych, w tym zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jirovecii
- Dawkowanie leku należy dostosować do funkcji nerek pacjenta, a w przypadku długotrwałego stosowania konieczne jest regularne monitorowanie parametrów hematologicznych i nerkowych
Bactrim® jest skutecznym antybiotykiem o szerokim spektrum działania, jednak jego stosowanie wymaga uwzględnienia potencjalnych działań niepożądanych i interakcji z innymi lekami. Właściwe dawkowanie i monitorowanie pacjenta podczas terapii są kluczowe dla osiągnięcia optymalnych efektów leczenia przy minimalizacji ryzyka powikłań.
Bactrim®; -forte - (IR)

Wskazania pozarejestracyjne: Zakażenia u pacjentów po przeszczepie szpiku – profilaktyka; zakażenie Pneumocystis jirovecii u pacjentów z niedoborami odporności – profilaktyka; zakażenia u pacjentów leczonych cyklofosfamidem - profilaktyka
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia