Bactrim®; -forte
Co-trimoxazole
Bactrim® i Bactrim®-forte - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Bactrim® jest wskazany w leczeniu zakażeń wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na ko-trimoksazol u dorosłych, młodzieży i dzieci powyżej 6 tygodnia życia. Przed zastosowaniem należy rozważyć stosunek korzyści do ryzyka oraz uwzględnić dane epidemiologiczne i oporność bakterii. Główne wskazania obejmują:
- Zakażenia dróg oddechowych (zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli)
- Zapalenie ucha środkowego
- Zakażenia przewodu pokarmowego (w tym dur brzuszny i biegunki podróżnych)
- Leczenie i profilaktyka zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jirovecii
- Zakażenia układu moczowego
- Wrzód miękki
Lek należy stosować zgodnie z oficjalnymi zaleceniami dotyczącymi właściwego stosowania leków przeciwbakteryjnych. W przypadku braku potwierdzenia wrażliwości drobnoustrojów, należy uwzględnić lokalne dane epidemiologiczne i lekowrażliwość przy wyborze empirycznej antybiotykoterapii.
Dawkowanie
Syrop
Syrop jest zalecany głównie dla dzieci do 12 lat. Dawkowanie u dzieci odpowiada średnio 30 mg/kg mc./dobę sulfametoksazolu i 6 mg/kg mc./dobę trimetoprimu w 2 dawkach podzielonych:
Wiek | Dawka |
---|---|
6 tyg. - 5 m-cy | 2,5 ml co 12h |
6 m-cy - 5 lat | 5 ml co 12h |
6-12 lat | 10 ml co 12h |
Dawkowanie syropu Bactrim® u dzieci
Dorośli i młodzież >12 lat z prawidłową czynnością nerek: 20 ml syropu co 12h. W ciężkich zakażeniach dawkę można zwiększyć do 30 ml co 12h. Minimalna dawka przy długotrwałym leczeniu (>14 dni) to 10 ml co 12h.
Tabletki
Tabletki 480 mg są przeznaczone głównie dla dorosłych i młodzieży >12 lat. Standardowa dawka to 2 tabletki co 12h. W ciężkich zakażeniach można zwiększyć do 3 tabletek co 12h. Minimalna dawka przy długotrwałym leczeniu to 1 tabletka co 12h.
Tabletki 960 mg: 1 tabletka co 12h. W ciężkich zakażeniach można zwiększyć do 1,5 tabletki co 12h.
W leczeniu zapalenia płuc wywołanego przez P. jirovecii stosuje się wyższe dawki - do 100 mg/kg mc./dobę sulfametoksazolu i 20 mg/kg mc./dobę trimetoprimu w dawkach podzielonych co 6h przez 14 dni.
W profilaktyce zapalenia płuc wywołanego przez P. jirovecii u dorosłych i młodzieży zaleca się 960 mg (2 tabletki 480 mg lub 1 tabletkę 960 mg) raz na dobę.
W niepowikłanym ostrym zapaleniu dróg moczowych stosuje się dawkę jednorazową 1920-2880 mg (4-6 tabletek 480 mg lub 2-3 tabletki 960 mg).
W leczeniu wrzodu miękkiego: 960 mg (2 tabletki 480 mg lub 1 tabletka 960 mg) 2 razy na dobę przez 7 dni.
Modyfikacja dawkowania w niewydolności nerek
- ClCr >30 ml/min: standardowe dawkowanie
- ClCr 15-30 ml/min: połowa standardowej dawki
- ClCr <15 ml/min: lek przeciwwskazany
U pacjentów hemodializowanych należy podać normalną dawkę nasycającą, a następnie połowę dawki po każdej hemodializie. Nie zaleca się stosowania u pacjentów dializowanych otrzewnowo.
Lek najkorzystniej przyjmować po posiłku z odpowiednią ilością płynów. W przypadku ostrych zakażeń należy stosować przez co najmniej 5 dni lub do ustąpienia objawów przez 2 dni. Jeśli po 7 dniach nie nastąpi poprawa, należy ponownie ocenić stan pacjenta.
Warto zapamiętać
- Bactrim® zawiera ko-trimoksazol - połączenie sulfametoksazolu i trimetoprimu działające synergistycznie
- Lek jest skuteczny w leczeniu zakażeń wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na ko-trimoksazol, w tym zapalenia płuc wywołanego przez P. jirovecii
Przeciwwskazania
Bactrim® jest przeciwwskazany w następujących przypadkach:
- Niewydolność wątroby
- Ciężka niewydolność nerek (ClCr <15 ml/min) bez możliwości monitorowania stężenia leku
- Nadwrażliwość na sulfonamidy lub trimetoprim
- Wcześniaki i niemowlęta poniżej 6 tygodnia życia
Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów w podeszłym wieku oraz z upośledzoną czynnością nerek i/lub wątroby ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych. Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężkimi chorobami hematologicznymi oraz niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej.
Interakcje
Bactrim® może wchodzić w istotne interakcje z innymi lekami:
- Zwiększa ryzyko trombocytopenii u osób starszych przyjmujących diuretyki tiazydowe
- Nasila działanie doustnych antykoagulantów (np. warfaryny)
- Hamuje metabolizm fenytoiny
- Wypiera metotreksat z połączeń z białkami
- Może zmniejszać zapotrzebowanie na leki przeciwcukrzycowe
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu tych leków i w razie potrzeby dostosować dawkowanie.
Ciąża i laktacja
Bactrim® przenika przez łożysko i do mleka matki. Może być stosowany w ciąży i podczas karmienia piersią tylko wtedy, gdy korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla dziecka. Kobietom w ciąży zaleca się jednoczesne przyjmowanie 5-10 mg kwasu foliowego dziennie.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane obejmują:
- Zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia, trombocytopenia)
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty)
- Reakcje skórne (wysypka, świąd)
Rzadziej występują poważniejsze działania niepożądane, takie jak:
- Zapalenie wątroby lub trzustki
- Ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórkowa)
- Agranulocytoza, anemia megaloblastyczna
- Aseptyczne zapalenie opon mózgowych
W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych należy przerwać leczenie i zastosować odpowiednie postępowanie.
Mechanizm działania
Bactrim® zawiera ko-trimoksazol - połączenie sulfametoksazolu i trimetoprimu. Substancje te działają synergistycznie, blokując kolejne etapy biosyntezy kwasu folinowego w komórkach bakteryjnych. Prowadzi to do działania bakteriobójczego w stężeniach, w których pojedyncze składniki działają jedynie bakteriostatycznie. Ko-trimoksazol jest często skuteczny wobec bakterii opornych na jeden z jego składników.
Lek wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego, obejmujące wiele bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych oraz niektóre pierwotniaki (np. Pneumocystis jirovecii).
Bactrim®; -forte

Wskazania pozarejestracyjne: Zakażenia u pacjentów po przeszczepie szpiku – profilaktyka; zakażenie Pneumocystis jirovecii u pacjentów z niedoborami odporności – profilaktyka; zakażenia u pacjentów leczonych cyklofosfamidem - profilaktyka
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia