BCG Szczepionka AJVaccines
BCG vaccine
BCG Szczepionka AJVaccines - charakterystyka produktu leczniczego
Wskazania do stosowania
BCG Szczepionka AJVaccines jest wskazana do czynnego uodparniania przeciw gruźlicy. Należy ją stosować zgodnie z oficjalnymi zaleceniami dotyczącymi szczepień.
Dawkowanie i sposób podawania
Grupa wiekowa | Dawka | Sposób podania |
---|---|---|
Dorośli i dzieci ≥12 miesięcy | 0,1 ml | Wstrzyknięcie śródskórne |
Niemowlęta <12 miesięcy | 0,05 ml | Wstrzyknięcie śródskórne |
Tabela 1. Dawkowanie szczepionki BCG AJVaccines w zależności od wieku pacjenta
Przed podaniem szczepionki należy uwzględnić oficjalne zalecenia dotyczące wykonania próby tuberkulinowej. Szczepionkę powinien podawać wyłącznie personel medyczny przeszkolony w zakresie wykonywania wstrzyknięć śródskórnych.
Technika podania szczepionki
Szczepionkę należy podać ściśle śródskórnie w ramię, nad dystalnym przyczepem mięśnia naramiennego do kości ramiennej (w około jedną trzecią górną część ramienia). Miejsce wstrzyknięcia powinno być czyste i suche. Jeśli do dezynfekcji skóry używano środków antyseptycznych, należy poczekać do ich całkowitego odparowania.
Technika podania:
- Uchwycić skórę kciukiem i palcem wskazującym
- Wprowadzić igłę prawie równolegle do powierzchni skóry, skosem skierowanym do góry, na głębokość około 2 mm w powierzchniowe warstwy skóry
- Igła musi być widoczna przez naskórek w czasie jej wprowadzania
- Wstrzyknięcie wykonywać powoli
- Prawidłowo wykonane wstrzyknięcie powoduje powstanie wypukłego białawego pęcherzyka
Do podania szczepionki należy użyć strzykawki o pojemności 1 ml, z podziałką co 0,01 ml oraz krótkiej igły ze ściętym ostrzem (25G/0,50 mm lub 26G/0,45 mm). Nie należy stosować wstrzykiwaczy ani przyrządów do wielokrotnych nakłuć. Miejsce wstrzyknięcia najlepiej pozostawić nieprzekryte, aby przyspieszyć gojenie.
Prawidłowa technika podania szczepionki BCG jest kluczowa dla jej skuteczności i minimalizacji ryzyka działań niepożądanych. Personel medyczny musi być odpowiednio przeszkolony w zakresie śródskórnego podawania szczepionki.
Przeciwwskazania
Szczepionki BCG AJVaccines nie należy podawać w następujących przypadkach:
- Znana nadwrażliwość na którykolwiek składnik szczepionki
- Ostre, ciężkie choroby przebiegające z gorączką lub uogólnione infekcje skóry (należy przełożyć termin szczepienia)
- Pacjenci leczeni ogólnoustrojowo kortykosteroidami lub poddawani innemu leczeniu immunosupresyjnemu, w tym radioterapii
- Niemowlęta narażone na działanie immunosupresyjne in utero lub poprzez karmienie piersią
- Pacjenci z nowotworami złośliwymi (np. chłoniak, białaczka, ziarnica złośliwa)
- Pacjenci z pierwotnymi lub wtórnymi niedoborami odporności
- Osoby zakażone wirusem HIV, w tym niemowlęta urodzone przez matki HIV-dodatnie
- Pacjenci otrzymujący leki przeciwgruźlicze
Egzema nie jest przeciwwskazaniem, ale szczepionkę należy podać w miejsce wolne od zmian skórnych.
Szczepionka BCG jest przeciwwskazana u osób z obniżoną odpornością oraz w stanach, które mogą zwiększać ryzyko powikłań poszczepiennych. Kluczowa jest dokładna ocena stanu zdrowia pacjenta przed podaniem szczepionki.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Należy mieć dostępne środki do leczenia reakcji anafilaktycznej
- Pacjenci powinni pozostać pod obserwacją przez 15-20 minut po szczepieniu
- Osoby z dodatnim wynikiem próby tuberkulinowej nie wymagają szczepienia
- Podanie szczepionki zbyt głęboko zwiększa ryzyko powikłań
- U bardzo niedojrzałych wcześniaków (≤28 tydzień ciąży) należy monitorować czynność oddechową przez 48-72h po szczepieniu
Pomimo rzadkiego występowania poważnych reakcji poszczepiennych, konieczne jest zachowanie ostrożności i gotowości do podjęcia odpowiednich działań w przypadku ich wystąpienia.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Szczepionka BCG może być podawana jednocześnie z innymi szczepionkami, z wyjątkiem:
- Nie należy podawać innych szczepionek w to samo ramię co BCG
- Zaleca się zachowanie 4-tygodniowego odstępu między podaniem BCG a innych szczepionek zawierających żywe drobnoustroje
- Przez 3 miesiące po szczepieniu BCG nie zaleca się podawania innych szczepionek w to samo ramię
Planując szczepienie BCG, należy uwzględnić harmonogram innych szczepień, aby uniknąć potencjalnych interakcji i zapewnić optymalną odpowiedź immunologiczną.
Ciąża i laktacja
Nie zaleca się rutynowego stosowania szczepionki BCG w okresie ciąży i karmienia piersią. Jednak w rejonach o wysokim ryzyku zakażenia gruźlicą, szczepienie można rozważyć, jeśli korzyści przewyższają potencjalne ryzyko.
Decyzja o szczepieniu BCG kobiet w ciąży lub karmiących piersią powinna być podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem lokalnej sytuacji epidemiologicznej gruźlicy.
Działania niepożądane
Najczęstsze spodziewane reakcje poszczepienne:
- Stwardnienie w miejscu wstrzyknięcia
- Zmiana miejscowa, która może ulec owrzodzeniu
- Rumień i tkliwość uciskowa
- Powiększenie lokalnych węzłów chłonnych do <1 cm
Rzadsze działania niepożądane obejmują:
- Powiększenie węzłów chłonnych >1 cm (niezbyt często)
- Ból głowy (niezbyt często)
- Zapalenie kości (rzadko)
- Zapalenie kości i szpiku, ropiejące zapalenie węzłów chłonnych, ropień (rzadko)
- Gorączka, owrzodzenie lub ropień w miejscu wstrzyknięcia (niezbyt często)
- Reakcja anafilaktyczna, reakcja alergiczna (rzadko)
Większość działań niepożądanych po szczepieniu BCG ma charakter miejscowy i ustępuje samoistnie. Ciężkie powikłania są rzadkie, ale wymagają szybkiej interwencji medycznej.
Warto zapamiętać
- Szczepionka BCG AJVaccines podawana jest ściśle śródskórnie, a prawidłowa technika podania jest kluczowa dla jej skuteczności i bezpieczeństwa.
- Szczepionka jest przeciwwskazana u osób z obniżoną odpornością, a decyzja o szczepieniu powinna być zawsze poprzedzona dokładną oceną stanu zdrowia pacjenta.
Przedawkowanie
Przedawkowanie szczepionki BCG zwiększa ryzyko wystąpienia ropnego zapalenia węzłów chłonnych i może prowadzić do powstania zbyt dużej blizny. W przypadku znacznego przedawkowania wzrasta ryzyko niepożądanych powikłań BCG.
Precyzyjne dawkowanie i technika podania są kluczowe dla bezpieczeństwa szczepienia BCG. W przypadku podejrzenia przedawkowania, pacjent wymaga ścisłego monitorowania i ewentualnej interwencji medycznej.
Właściwości farmakodynamiczne i farmakokinetyczne
BCG szczep duński 1331 wykazuje następującą wrażliwość na leki przeciwgruźlicze (wartości MIC):
- Izoniazyd: 0,4 mg/l
- Streptomycyna: 2,0 mg/l
- Rifampicyna: 2,0 mg/l
- Etambutol: 2,5 mg/l
Szczepienie BCG wywołuje odpowiedź komórkową, która w różnym stopniu chroni przed zakażeniem prątkami M. tuberculosis. Czas trwania odporności po szczepieniu BCG nie jest dokładnie znany, ale istnieją przesłanki o jej zanikaniu po około 10 latach.
Skuteczność szczepionki BCG w zapobieganiu gruźlicy jest zmienna i zależy od wielu czynników. Szczepienie indukuje odpowiedź immunologiczną, ale nie zapewnia pełnej i długotrwałej ochrony przed zachorowaniem.
Skład szczepionki
Jedna dawka szczepionki po rekonstytucji zawiera:
- Dla dorosłych i dzieci ≥12 miesięcy (0,1 ml): Mycobacterium bovis BCG (Bacillus Calmette-Guerin), szczep duński 1331, żywy atenuowany, 2-8 x 105 CFU
- Dla niemowląt <12 miesięcy (0,05 ml): Mycobacterium bovis BCG (Bacillus Calmette-Guerin), szczep duński 1331, żywy atenuowany, 1-4 x 105 CFU
Szczepionka BCG AJVaccines zawiera żywe, atenuowane prątki BCG szczepu duńskiego 1331, których liczba jest dostosowana do wieku pacjenta.