Azycyna
Azithromycin
Azycyna - szczegółowe informacje dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Azycyna jest wskazana w leczeniu zakażeń wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na azytromycynę, w tym:
- Zakażenia górnych dróg oddechowych:
- Bakteryjne zapalenie gardła
- Zapalenie migdałków
- Zapalenie zatok
- Ostre zapalenie ucha środkowego
- Zakażenia dolnych dróg oddechowych:
- Ostre zapalenie oskrzeli
- Zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli
- Lekkie do umiarkowanie ciężkiego zapalenie płuc, w tym śródmiąższowe
- Zakażenia skóry i tkanek miękkich:
- Róża
- Liszajec
- Wtórne ropne zapalenie skóry
- Rumień wędrujący (Erythema migrans) - pierwszy objaw boreliozy z Lyme
- Trądzik pospolity (Acne vulgaris) o umiarkowanym nasileniu, wyłącznie u dorosłych
- Choroby przenoszone drogą płciową:
- Niepowikłane zakażenia wywołane przez Chlamydia trachomatis
Należy uwzględnić oficjalne miejscowe wytyczne dotyczące prawidłowego stosowania leków przeciwbakteryjnych.
Azytromycyna wykazuje skuteczność w leczeniu szerokiego spektrum zakażeń bakteryjnych, szczególnie w obrębie układu oddechowego, skóry i tkanek miękkich oraz w niektórych chorobach przenoszonych drogą płciową. Jej szerokie spektrum działania oraz korzystny profil farmakokinetyczny umożliwiają stosowanie w krótkich, wygodnych schematach terapeutycznych.
Dawkowanie i sposób podawania
Wskazanie | Schemat dawkowania | Całkowita dawka |
---|---|---|
Zakażenia górnych i dolnych dróg oddechowych, zapalenie ucha środkowego, zakażenia skóry i tkanek miękkich (z wyjątkiem rumienia wędrującego) | 500 mg raz na dobę przez 3 dni lub 500 mg w pierwszym dniu, następnie 250 mg raz na dobę przez 4 dni | 1,5 g |
Rumień wędrujący | 1 g w pierwszym dniu, następnie 500 mg raz na dobę przez 4 dni | 3 g |
Niepowikłane zakażenia wywołane przez Chlamydia trachomatis | 1 g jednorazowo | 1 g |
Dawkowanie dotyczy dorosłych oraz dzieci i młodzieży o masie ciała powyżej 45 kg.
U pacjentów w podeszłym wieku stosuje się tę samą dawkę jak u pozostałych dorosłych pacjentów. Należy jednak zachować szczególną ostrożność ze względu na zwiększone ryzyko arytmii i częstoskurczu typu torsade de pointes w tej grupie wiekowej.
U pacjentów z zaburzeniem czynności nerek w stopniu lekkim do umiarkowanego (ClCr >40 ml/min) modyfikacja dawki nie jest konieczna. Brak danych dla pacjentów z ClCr <40 ml/min - zaleca się ostrożność.
U pacjentów z zaburzeniem czynności wątroby w stopniu lekkim do umiarkowanego nie jest konieczna modyfikacja dawkowania. Nie należy stosować u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby.
W przypadku pominięcia dawki, należy ją podać tak szybko jak to możliwe, a następne dawki podawać zgodnie z zalecanym schematem.
Przeciwwskazania
Azycyna jest przeciwwskazana w przypadku:
- Nadwrażliwości na azytromycynę
- Nadwrażliwości na erytromycynę
- Nadwrażliwości na inne antybiotyki z grupy makrolidów
- Nadwrażliwości na którąkolwiek z substancji pomocniczych
Należy zachować szczególną ostrożność przy kwalifikacji pacjentów do leczenia azytromycyną, zwłaszcza w przypadku wcześniejszych reakcji alergicznych na antybiotyki makrolidowe.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Reakcje alergiczne: W rzadkich przypadkach mogą wystąpić ciężkie reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy i reakcje anafilaktyczne (rzadko zakończone zgonem). Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów reakcji alergicznych i w razie potrzeby natychmiast przerwać leczenie.
Zapalenie płuc: Azytromycyny nie należy stosować ambulatoryjnie u pacjentów z ciężkim zapaleniem płuc lub dodatkowymi czynnikami ryzyka wymagającymi hospitalizacji.
Zakażenia przenoszone drogą płciową: W przypadku leczenia nabytego drogą płciową zapalenia cewki moczowej lub szyjki macicy należy wykonać badania w kierunku kiły lub rzeżączki, gdyż azytromycyna może maskować lub opóźniać wystąpienie ich objawów.
Nadkażenia: Zaleca się obserwację pacjenta pod kątem objawów nadkażeń (np. grzybiczych) podczas terapii azytromycyną.
Rzekomobłoniaste zapalenie jelit: Podczas stosowania antybiotyków może wystąpić rzekomobłoniaste zapalenie jelit wywołane przez Clostridium difficile. W ciężkich przypadkach konieczne może być leczenie przyczynowe i uzupełnienie niedoborów wodno-elektrolitowych.
Zaburzenia rytmu serca: Azytromycyna może powodować wydłużenie odstępu QT. Nie należy jej stosować u pacjentów z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem odstępu QT, przyjmujących inne leki wydłużające odstęp QT, z zaburzeniami elektrolitowymi, bradykardią lub ciężką niewydolnością krążenia.
Miastenia: U pacjentów z miastenią gravis azytromycyna może nasilać objawy choroby lub wywoływać nowy zespół miasteniczny.
Zaburzenia czynności wątroby: Azytromycyna jest metabolizowana w wątrobie i wydalana z żółcią. Należy zachować ostrożność u pacjentów z chorobami wątroby. Odnotowano przypadki piorunującego zapalenia wątroby, mogącego prowadzić do zagrażającej życiu niewydolności wątroby. W przypadku wystąpienia objawów uszkodzenia wątroby należy natychmiast przerwać leczenie i wykonać badania czynności wątroby.
Warto zapamiętać
- Azytromycyna może powodować wydłużenie odstępu QT - należy zachować ostrożność u pacjentów z czynnikami ryzyka zaburzeń rytmu serca.
- Podczas terapii azytromycyną istnieje ryzyko wystąpienia ciężkiego uszkodzenia wątroby - konieczne jest monitorowanie czynności wątroby, zwłaszcza u pacjentów z chorobami wątroby w wywiadzie.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Leki wydłużające odstęp QT: Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu azytromycyny z innymi lekami mogącymi wydłużać odstęp QT (np. niektóre leki przeciwarytmiczne, przeciwpsychotyczne, przeciwdepresyjne).
Leki zobojętniające: Zmniejszają maksymalne stężenie azytromycyny w surowicy. Należy zachować odstęp co najmniej 2 godzin między przyjmowaniem azytromycyny a leków zobojętniających.
Nelfinawir: Zwiększa ekspozycję na azytromycynę. Należy monitorować pacjenta pod kątem działań niepożądanych azytromycyny.
Cyklosporyna: Azytromycyna może zwiększać stężenie cyklosporyny. Konieczne jest monitorowanie stężenia cyklosporyny i ewentualna modyfikacja dawki.
Teofilina: Azytromycyna może zwiększać stężenie teofiliny. Zaleca się monitorowanie stężenia teofiliny w surowicy przy długotrwałym stosowaniu obu leków.
Warfaryna: Azytromycyna może nasilać działanie przeciwkrzepliwe warfaryny. Należy monitorować INR podczas jednoczesnego stosowania.
Digoksyna: Azytromycyna może zwiększać stężenie digoksyny w osoczu. Należy rozważyć monitorowanie stężenia digoksyny.
Alkaloidy sporyszu: Ze względu na teoretyczne ryzyko zatrucia sporyszem, nie należy stosować jednocześnie azytromycyny i alkaloidów sporyszu.
Nie stwierdzono istotnych klinicznie interakcji z atorwastatyną, karbamazepiną, cymetydyną, flukonazolem, midazolamem, sildenafilem, terfenadyną i zydowudyną.
Wpływ na ciążę i laktację
Ciąża: Brak odpowiednich badań u kobiet w ciąży. Azytromycyna może być stosowana w ciąży tylko w przypadku zdecydowanej konieczności, po starannym rozważeniu stosunku korzyści do ryzyka.
Karmienie piersią: Azytromycyna przenika do mleka ludzkiego. Zaleca się przerwanie karmienia piersią podczas leczenia oraz przez 2 dni po jego zakończeniu. Następnie można wznowić karmienie piersią.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane obejmują:
- Zaburzenia żołądka i jelit: bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka (często)
- Zaburzenia układu nerwowego: bóle i zawroty głowy, senność (niezbyt często)
- Zaburzenia skóry: reakcje alergiczne, świąd, wysypka (niezbyt często)
Rzadziej występują poważniejsze działania niepożądane, takie jak:
- Zaburzenia rytmu serca, w tym częstoskurcz komorowy torsade de pointes
- Ciężkie reakcje alergiczne, w tym anafilaksja
- Zaburzenia czynności wątroby, w tym piorunujące zapalenie wątroby
- Rzekomobłoniaste zapalenie jelit
- Neutropenia, trombocytopenia
- Ostra niewydolność nerek
Należy poinformować pacjentów o możliwości wystąpienia działań niepożądanych i konieczności zgłaszania ich lekarzowi.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania azytromycyny mogą obejmować:
- Przemijającą utratę słuchu
- Silne nudności
- Wymioty
- Biegunkę
W przypadku przedawkowania zaleca się:
- Podanie węgla aktywowanego
- Leczenie objawowe
- W razie konieczności - leczenie podtrzymujące czynności życiowe
Mechanizm działania
Azytromycyna jest antybiotykiem azalidowym należącym do makrolidów nowej generacji. Jej mechanizm działania polega na:
- Wiązaniu się z rybosomalną podjednostką 50S drobnoustrojów
- Zakłócaniu syntezy białek bakteryjnych
- Nie wpływa na syntezę kwasów nukleinowych
W dawkach terapeutycznych działa bakteriostatycznie, w większych dawkach może wykazywać działanie bakteriobójcze. Azytromycyna wykazuje wysoką penetrację do tkanek, w tym do fagocytów i fibroblastów, co może ułatwiać jej dystrybucję do miejsc objętych zakażeniem.
Oporność bakteryjna
Oporność na azytromycynę może być wrodzona lub nabyta. Główne mechanizmy oporności obejmują:
- Zmianę miejsca docelowego działania antybiotyku
- Zmianę w transporcie antybiotyku
- Modyfikację cząsteczki antybiotyku
Występuje całkowita oporność krzyżowa między azytromycyną, erytromycyną, innymi makrolidami oraz linkozamidami u niektórych szczepów bakteryjnych, w tym Streptococcus pneumoniae, paciorkowców β-hemolizujących grupy A, Enterococcus faecalis i Staphylococcus aureus (w tym MRSA).
Skład
Substancja czynna: azytromycyna (w postaci azytromycyny dwuwodnej)
Dostępne dawki:
- 250 mg - 1 tabletka powlekana
- 500 mg - 1 tabletka powlekana
Azytromycyna jest skutecznym antybiotykiem o szerokim spektrum działania, stosowanym w leczeniu różnorodnych zakażeń bakteryjnych. Jej unikalne właściwości farmakokinetyczne umożliwiają stosowanie krótkich schematów terapeutycznych, co może poprawiać compliance pacjentów. Należy jednak pamiętać o potencjalnych działaniach niepożądanych i interakcjach lekowych, szczególnie u pacjentów z grupy zwiększonego ryzyka.
Azycyna

Wskazania pozarejestracyjne: Mukowiscydoza
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia