Azycyna
Azithromycin
Azycyna - charakterystyka leku dla lekarza
Wskazania do stosowania
Azycyna jest wskazana w leczeniu zakażeń wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na azytromycynę:
- Zakażenia górnych dróg oddechowych:
- bakteryjne zapalenie gardła
- zapalenie migdałków
- zapalenie zatok
- Ostre zapalenie ucha środkowego
- Zakażenia dolnych dróg oddechowych:
- ostre zapalenie oskrzeli
- zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli
- lekkie do umiarkowanie ciężkiego zapalenie płuc, w tym śródmiąższowe
- Zakażenia skóry i tkanek miękkich:
- róża
- liszajec
- wtórne ropne zapalenie skóry
- rumień wędrujący (Erythema migrans) - pierwszy objaw boreliozy z Lyme
- trądzik pospolity (Acne vulgaris) o umiarkowanym nasileniu, wyłącznie u dorosłych
- Niepowikłane zakażenia przenoszone drogą płciową wywołane przez Chlamydia trachomatis
Należy uwzględnić oficjalne miejscowe wytyczne dotyczące prawidłowego stosowania leków przeciwbakteryjnych.
Azycyna wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego, obejmujące zakażenia dróg oddechowych, skóry i tkanek miękkich oraz niektóre zakażenia przenoszone drogą płciową. Jest szczególnie przydatna w leczeniu zakażeń górnych i dolnych dróg oddechowych oraz w terapii rumienia wędrującego w boreliozie z Lyme.
Dawkowanie i sposób podawania
Wskazanie | Dawkowanie | Czas trwania terapii |
---|---|---|
Zakażenia górnych i dolnych dróg oddechowych, zapalenie ucha środkowego, zakażenia skóry i tkanek miękkich (z wyjątkiem rumienia wędrującego) | 1,5 g w ciągu 3 dni (500 mg raz na dobę) lub 1,5 g w ciągu 5 dni (500 mg w 1. dniu, następnie 250 mg od 2. do 5. dnia) | 3 lub 5 dni |
Rumień wędrujący | 3 g: 1 g (4 x 250 mg) w 1. dniu, następnie 500 mg (2 x 250 mg) od 2. do 5. dnia | 5 dni |
Niepowikłane zakażenia wywołane przez Chlamydia trachomatis | 1 g (4 x 250 mg) jednorazowo | Jednorazowo |
Dawkowanie dotyczy dorosłych oraz dzieci i młodzieży o masie ciała powyżej 45 kg.
Szczególne grupy pacjentów:
Pacjenci w podeszłym wieku: Stosuje się taką samą dawkę jak u pozostałych dorosłych. Należy zachować szczególną ostrożność ze względu na zwiększone ryzyko arytmii i częstoskurczu typu torsade de pointes.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek: Modyfikacja dawki nie jest konieczna przy ClCr >40 ml/min. Brak danych dla ClCr <40 ml/min - zaleca się ostrożność.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: Przy lekkim do umiarkowanego zaburzeniu czynności wątroby modyfikacja dawki nie jest konieczna. Nie stosować u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby.
Dawkowanie Azycyny jest zróżnicowane w zależności od wskazania. Typowy schemat to krótkotrwała terapia 3-5 dniowa. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności nerek i wątroby.
Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na azytromycynę, erytromycynę, inne antybiotyki makrolidowe lub którąkolwiek substancję pomocniczą.
Głównym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na składniki leku lub inne antybiotyki makrolidowe. Przed zastosowaniem należy dokładnie zebrać wywiad alergologiczny.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Możliwość wystąpienia ciężkich reakcji alergicznych, w tym obrzęku naczynioruchowego i reakcji anafilaktycznych
- Nie stosować ambulatoryjnie u pacjentów z ciężkim zapaleniem płuc
- Ryzyko maskowania lub opóźnienia objawów rzeżączki lub kiły przy leczeniu nierzeżączkowego zapalenia cewki moczowej
- Możliwość wystąpienia nadkażeń (np. grzybiczych)
- Ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia jelit wywołanego przez Clostridium difficile
- Możliwość wydłużenia odstępu QT - nie stosować u pacjentów z wrodzonym/nabytym wydłużeniem QT, przyjmujących leki wydłużające QT, z zaburzeniami elektrolitowymi, bradykardią, zaburzeniami rytmu serca lub ciężką niewydolnością krążenia
- Ostrożność u pacjentów z zaburzeniami neurologicznymi lub psychicznymi
- Ryzyko piorunującego zapalenia wątroby - monitorować czynność wątroby
- Możliwość wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Stosowanie Azycyny wymaga szczególnej uwagi w przypadku pacjentów z chorobami układu krążenia, zaburzeniami czynności wątroby oraz ryzykiem reakcji alergicznych. Konieczne jest monitorowanie pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych i interakcji.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Azycyna może wchodzić w interakcje z wieloma lekami, w tym:
- Leki wydłużające odstęp QT
- Leki zobojętniające kwas solny (zmniejszenie Cmax azytromycyny)
- Nelfinawir (zwiększenie AUC azytromycyny)
- Cyklosporyna (potencjalne nasilenie działania)
- Teofilina (możliwe zwiększenie stężenia w surowicy)
- Warfaryna (potencjalne nasilenie działania przeciwkrzepliwego)
- Zydowudyna (zwiększenie stężenia fosforylowanej zydowudyny)
- Digoksyna (możliwe zwiększenie stężenia w osoczu)
- Alkaloidy sporyszu (ryzyko zatrucia sporyszem)
Przed zastosowaniem Azycyny należy dokładnie przeanalizować aktualną farmakoterapię pacjenta. Szczególną uwagę należy zwrócić na leki wpływające na odstęp QT, leki immunosupresyjne oraz leki o wąskim indeksie terapeutycznym.
Warto zapamiętać
- Azycyna jest antybiotykiem o szerokim spektrum działania, szczególnie skutecznym w leczeniu zakażeń dróg oddechowych oraz rumienia wędrującego w boreliozie z Lyme.
- Lek może powodować wydłużenie odstępu QT, dlatego należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z chorobami układu krążenia oraz stosujących inne leki wpływające na odstęp QT.
Wpływ na ciążę i laktację
Ciąża: Brak odpowiednich badań u kobiet w ciąży. Stosować tylko w przypadku zdecydowanej konieczności.
Laktacja: Azytromycyna przenika do mleka ludzkiego. Zaleca się przerwę w karmieniu piersią do 2 dni po zakończeniu leczenia.
Stosowanie Azycyny w ciąży i podczas karmienia piersią powinno być ograniczone do sytuacji, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko. Konieczna jest indywidualna ocena stosunku korzyści do ryzyka.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane obejmują:
- Zaburzenia żołądka i jelit: bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka
- Zaburzenia układu nerwowego: zawroty i bóle głowy, senność
- Zaburzenia skóry: reakcje alergiczne, świąd, pokrzywka, wysypka
Rzadziej występują poważniejsze działania niepożądane, takie jak:
- Zaburzenia rytmu serca, w tym częstoskurcz komorowy torsade de pointes
- Zaburzenia czynności wątroby, w tym piorunujące zapalenie wątroby
- Ciężkie reakcje skórne (zespół Stevens-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka)
- Zaburzenia hematologiczne (trombocytopenia, leukopenia, neutropenia)
Mimo że Azycyna jest zazwyczaj dobrze tolerowana, należy monitorować pacjentów pod kątem potencjalnych działań niepożądanych, szczególnie ze strony układu pokarmowego, sercowo-naczyniowego i wątroby.
Mechanizm działania
Azytromycyna jest antybiotykiem azalidowym należącym do makrolidów nowej generacji. Jej mechanizm działania polega na:
- Wiązaniu się z rybosomalną podjednostką 50S drobnoustrojów
- Zakłócaniu syntezy białek bakteryjnych
- Działaniu bakteriostatycznym w dawkach leczniczych
- Działaniu bakteriobójczym w większych dawkach
Azytromycyna wykazuje wysoką penetrację do fagocytów i fibroblastów, co ułatwia jej dystrybucję do tkanek objętych zakażeniem.
Unikalny mechanizm działania Azycyny, w połączeniu z jej korzystnymi właściwościami farmakokinetycznymi, zapewnia skuteczność w leczeniu różnorodnych zakażeń bakteryjnych, przy stosunkowo krótkim czasie terapii.
Oporność bakteryjna
Oporność na azytromycynę może być wrodzona lub nabyta. Główne mechanizmy oporności to:
- Zmiana miejsca docelowego działania
- Zmiana w transporcie antybiotyku
- Modyfikacja antybiotyku
Występuje całkowita oporność krzyżowa między azytromycyną, erytromycyną i innymi makrolidami oraz linkozamidami u niektórych szczepów bakteryjnych, w tym metycylinoopornego S. aureus (MRSA).
Przy stosowaniu Azycyny należy brać pod uwagę lokalne dane dotyczące oporności bakteryjnej. W przypadku podejrzenia zakażenia szczepami opornymi, konieczne może być wykonanie antybiogramu i ewentualna zmiana antybiotykoterapii.
Azycyna

Wskazania pozarejestracyjne: Mukowiscydoza
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia