Azycyna
Azithromycin
Azycyna - szczegółowe informacje dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Azycyna jest wskazana w leczeniu zakażeń wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na azytromycynę:
- Zakażenia górnych dróg oddechowych:
- bakteryjne zapalenie gardła
- zapalenie migdałków
- zapalenie zatok
- Ostre zapalenie ucha środkowego
- Zakażenia dolnych dróg oddechowych:
- ostre zapalenie oskrzeli
- zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli
- lekkie do umiarkowanie ciężkiego zapalenie płuc, w tym śródmiąższowe
- Zakażenia skóry i tkanek miękkich:
- róża
- liszajec
- wtórne ropne zapalenie skóry
- rumień wędrujący (Erythema migrans) - pierwszy objaw boreliozy z Lyme
- trądzik pospolity (Acne vulgaris) o umiarkowanym nasileniu, wyłącznie u dorosłych
- Choroby przenoszone drogą płciową:
- niepowikłane zakażenia wywołane przez Chlamydia trachomatis
Należy uwzględnić oficjalne miejscowe wytyczne dotyczące prawidłowego stosowania leków przeciwbakteryjnych.
Azycyna wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego i jest skuteczna w leczeniu różnorodnych zakażeń bakteryjnych, szczególnie dróg oddechowych, skóry i tkanek miękkich oraz niektórych chorób przenoszonych drogą płciową.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie u dorosłych oraz u dzieci i młodzieży o masie ciała powyżej 45 kg
Wskazanie | Schemat dawkowania |
---|---|
Zakażenia górnych i dolnych dróg oddechowych, zapalenie ucha środkowego, zakażenia skóry i tkanek miękkich (z wyjątkiem rumienia wędrującego) |
Opcja 1: 1,5 g w ciągu 3 dni (500 mg raz na dobę) Opcja 2: 1,5 g w ciągu 5 dni (500 mg w 1. dniu, następnie 250 mg od 2. do 5. dnia) |
Rumień wędrujący | 3 g całkowitej dawki: 1 g (4 x 250 mg) w 1. dniu, następnie 500 mg (2 x 250 mg) od 2. do 5. dnia |
Niepowikłane zakażenia wywołane przez Chlamydia trachomatis | 1 g (4 x 250 mg) jednorazowo |
Tabela 1. Schematy dawkowania Azycyny w zależności od wskazania
Stosowanie u pacjentów w podeszłym wieku
U pacjentów w podeszłym wieku stosuje się tę samą dawkę jak u pozostałych dorosłych pacjentów. Należy zachować szczególną ostrożność ze względu na zwiększone ryzyko arytmii oraz częstoskurczu typu torsade de pointes w tej grupie wiekowej.
Stosowanie u pacjentów z zaburzeniem czynności nerek
U pacjentów z łagodnym do umiarkowanego zaburzeniem czynności nerek (ClCr >40 ml/min) modyfikacja dawki nie jest konieczna. Brak danych dla pacjentów z ClCr <40 ml/min - zaleca się ostrożność.
Stosowanie u pacjentów z zaburzeniem czynności wątroby
U pacjentów z łagodnym do umiarkowanego zaburzeniem czynności wątroby nie jest konieczna modyfikacja dawkowania. Nie należy stosować u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby ze względu na metabolizm wątrobowy i wydalanie z żółcią.
Postępowanie w przypadku pominięcia dawki
Pominiętą dawkę należy podać tak szybko, jak to możliwe, a następne dawki podawać zgodnie z zaleconym schematem.
Dawkowanie Azycyny jest zróżnicowane w zależności od wskazania i może być modyfikowane u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów w podeszłym wieku ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego.
Przeciwwskazania
Stosowanie Azycyny jest przeciwwskazane w przypadku:
- Nadwrażliwości na azytromycynę
- Nadwrażliwości na erytromycynę
- Nadwrażliwości na inne antybiotyki z grupy makrolidów
- Nadwrażliwości na którąkolwiek substancję pomocniczą preparatu
Głównym przeciwwskazaniem do stosowania Azycyny jest nadwrażliwość na substancję czynną lub inne antybiotyki makrolidowe. Przed rozpoczęciem terapii należy dokładnie zebrać wywiad alergologiczny pacjenta.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania Azycyny należy zachować szczególną ostrożność w następujących przypadkach:
- Ryzyko ciężkich reakcji alergicznych, w tym obrzęku naczynioruchowego i reakcji anafilaktycznych
- Ciężkie zapalenie płuc wymagające hospitalizacji
- Nierzeżączkowe zapalenie cewki moczowej - konieczność wykluczenia rzeżączki i kiły
- Ryzyko nadkażeń (np. grzybiczych)
- Możliwość wystąpienia rzekomobłoniastego zapalenia jelit
- Ryzyko wydłużenia odstępu QT i zaburzeń rytmu serca
- Jednoczesne stosowanie z alkaloidami sporyszu
- Zaburzenia neurologiczne lub psychiczne
- Zakażone rany oparzeniowe
- Choroby wątroby - ryzyko piorunującego zapalenia wątroby
Stosowanie Azycyny wymaga szczególnej uwagi w wielu sytuacjach klinicznych, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, wątroby oraz z ryzykiem reakcji alergicznych. Konieczne jest monitorowanie pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych.
Warto zapamiętać
- Azycyna może powodować wydłużenie odstępu QT, co zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku.
- Podczas stosowania Azycyny istnieje ryzyko rozwoju piorunującego zapalenia wątroby, dlatego należy monitorować czynność wątroby, zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszymi chorobami tego narządu.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Azycyna wchodzi w interakcje z wieloma lekami, co wymaga szczególnej uwagi podczas jej stosowania:
- Leki wydłużające odstęp QT - zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca
- Leki zobojętniające - zmniejszenie wchłaniania azytromycyny
- Nelfinawir - zwiększenie stężenia azytromycyny
- Cyklosporyna - potencjalne nasilenie działania immunosupresyjnego
- Teofilina - możliwe zwiększenie stężenia teofiliny
- Warfaryna - potencjalne nasilenie działania przeciwkrzepliwego
- Zydowudyna - zwiększenie stężenia aktywnego metabolitu
- Digoksyna - możliwe zwiększenie stężenia digoksyny
- Alkaloidy sporyszu - ryzyko zatrucia sporyszem
- Atorwastatyna, zafirlukast, triazolam, midazolam - brak istotnych klinicznie interakcji
Azycyna wchodzi w liczne interakcje lekowe, które mogą mieć istotne znaczenie kliniczne. Konieczne jest dokładne zebranie wywiadu farmakologicznego przed rozpoczęciem leczenia oraz monitorowanie pacjenta podczas terapii, szczególnie w przypadku stosowania leków o wąskim indeksie terapeutycznym.
Wpływ na ciążę i laktację
Ciąża: Brak odpowiednich badań u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu na płód, jednak azytromycyna przenika przez łożysko. Stosowanie w ciąży tylko w przypadku zdecydowanej konieczności.
Laktacja: Azytromycyna przenika do mleka ludzkiego. Zaleca się przerwanie karmienia piersią podczas leczenia oraz do 2 dni po jego zakończeniu.
Stosowanie Azycyny u kobiet w ciąży i karmiących piersią powinno być ograniczone do sytuacji, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko. Konieczne jest indywidualne rozważenie stosunku korzyści do ryzyka.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane Azycyny obejmują:
- Zaburzenia żołądka i jelit: bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka
- Zaburzenia układu nerwowego: zawroty i bóle głowy, senność
- Zaburzenia skóry: reakcje alergiczne, świąd, pokrzywka, wysypka
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych: zaburzenia czynności wątroby, zapalenie wątroby
- Zaburzenia serca: kołatanie serca, zaburzenia rytmu serca
- Zaburzenia krwi: trombocytopenia, leukopenia, neutropenia
- Zaburzenia układu immunologicznego: reakcje anafilaktyczne
Azycyna może powodować szereg działań niepożądanych, z których najczęstsze dotyczą układu pokarmowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne zaburzenia czynności wątroby oraz ryzyko reakcji alergicznych. Konieczne jest monitorowanie pacjenta i odpowiednie reagowanie na pojawiające się objawy niepożądane.
Przedawkowanie
Brak danych dotyczących przedawkowania azytromycyny. Typowe objawy przedawkowania antybiotyków makrolidowych to:
- Przemijająca utrata słuchu
- Silne nudności
- Wymioty
- Biegunka
W przypadku przedawkowania zaleca się:
- Podanie węgla leczniczego
- Zastosowanie leczenia objawowego
- W razie konieczności - leczenie podtrzymujące czynności życiowe
Przedawkowanie Azycyny może prowadzić do nasilenia typowych działań niepożądanych. Leczenie jest głównie objawowe i podtrzymujące. Kluczowe znaczenie ma monitorowanie pacjenta i wczesne reagowanie na pojawiające się objawy.
Mechanizm działania
Azytromycyna jest antybiotykiem azalidowym należącym do makrolidów nowej generacji. Jej mechanizm działania polega na:
- Wiązaniu się z rybosomalną podjednostką 50S drobnoustrojów
- Zakłócaniu syntezy białek bakteryjnych
- Braku wpływu na syntezę kwasów nukleinowych
W dawkach leczniczych wykazuje działanie bakteriostatyczne, a w większych dawkach - bakteriobójcze. Lek charakteryzuje się wysoką penetracją do fagocytów i fibroblastów, co ułatwia jego dystrybucję do tkanek objętych zakażeniem.
Oporność na azytromycynę może być wrodzona lub nabyta. Główne mechanizmy oporności to:
- Zmiana miejsca docelowego działania
- Zmiana w transporcie antybiotyku
- Modyfikacja antybiotyku
Występuje całkowita oporność krzyżowa między azytromycyną a erytromycyną, innymi makrolidami oraz linkozamidami u niektórych szczepów bakteryjnych, w tym metycylinoopornego S. aureus (MRSA).
Azytromycyna działa poprzez hamowanie syntezy białek bakteryjnych, wykazując szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego. Jej unikalne właściwości farmakokinetyczne, w tym wysoka penetracja do tkanek, przyczyniają się do skuteczności w leczeniu różnorodnych zakażeń. Należy jednak pamiętać o możliwości wystąpienia oporności bakteryjnej.
Skład preparatu
Azycyna dostępna jest w postaci tabletek powlekanych zawierających:
- 250 mg azytromycyny w postaci azytromycyny dwuwodnej
- 500 mg azytromycyny w postaci azytromycyny dwuwodnej
Preparat Azycyna dostępny jest w dwóch dawkach, co umożliwia dostosowanie schematu leczenia do indywidualnych potrzeb pacjenta i rodzaju zakażenia.
Azycyna

Wskazania pozarejestracyjne: Mukowiscydoza
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia