Avamina SR
Metformin hydrochloride
Avamina SR - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Avamina SR jest wskazana w leczeniu cukrzycy typu 2 u pacjentów dorosłych, szczególnie u osób z nadwagą. Lek może być stosowany w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi bądź insuliną.
Avamina SR to lek pierwszego rzutu w terapii cukrzycy typu 2, zwłaszcza u pacjentów z nadwagą. Możliwość łączenia z innymi lekami przeciwcukrzycowymi zwiększa jego uniwersalność w leczeniu.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, biorąc pod uwagę skuteczność i tolerancję leku. Ogólne zasady dawkowania przedstawiają się następująco:
Grupa pacjentów | Dawkowanie początkowe | Dawkowanie maksymalne |
---|---|---|
Dorośli, monoterapia lub w skojarzeniu | 500 mg raz/dobę wieczorem | 2000 mg/dobę |
Pacjenci leczeni wcześniej metforminą | Dawka równoważna dotychczasowej | 2000 mg/dobę |
W skojarzeniu z insuliną | 500 mg raz/dobę wieczorem | 2000 mg/dobę |
Pacjenci w podeszłym wieku | Dawkowanie ustalone na podstawie czynności nerek | Zależne od GFR |
Dawkowanie należy zwiększać stopniowo co 10-15 dni o 500 mg, aż do osiągnięcia dawki maksymalnej lub kontroli glikemii.
Kluczowe jest stopniowe zwiększanie dawki oraz dostosowanie jej do czynności nerek pacjenta. Maksymalna dawka dobowa wynosi 2000 mg, podawana zwykle wieczorem.
Przeciwwskazania
Główne przeciwwskazania do stosowania Avaminy SR obejmują:
- Nadwrażliwość na metforminę lub substancje pomocnicze
- Ostra kwasica metaboliczna (w tym kwasica mleczanowa, cukrzycowa kwasica ketonowa)
- Stan przedśpiączkowy w cukrzycy
- Ciężka niewydolność nerek (GFR <30 ml/min)
- Ostre stany chorobowe mogące zaburzać czynność nerek
- Choroby mogące powodować niedotlenienie tkanek
- Niewydolność wątroby, ostre zatrucie alkoholem, alkoholizm
Szczególną uwagę należy zwrócić na czynność nerek i wątroby oraz stany mogące prowadzić do kwasicy mleczanowej. Przeciwwskazania obejmują szereg stanów ostrych i przewlekłych zaburzających metabolizm.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Najważniejsze ostrzeżenia dotyczą ryzyka kwasicy mleczanowej. Należy monitorować czynność nerek, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku. Konieczne jest czasowe odstawienie leku przed badaniami z użyciem środków kontrastowych i zabiegami chirurgicznymi.
Istotne jest regularne kontrolowanie parametrów czynności nerek:
- GFR należy oznaczać przed rozpoczęciem leczenia i co najmniej raz w roku
- U pacjentów ze zwiększonym ryzykiem pogorszenia czynności nerek oraz w podeszłym wieku - co 3-6 miesięcy
Kluczowe jest monitorowanie czynności nerek oraz edukacja pacjenta odnośnie objawów kwasicy mleczanowej. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków mogących zaburzać czynność nerek.
Warto zapamiętać
- Avamina SR nie powoduje hipoglikemii w monoterapii, ale ryzyko wzrasta przy skojarzeniu z insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika
- Kwasica mleczanowa to rzadkie, ale poważne powikłanie - kluczowa jest edukacja pacjenta odnośnie jej objawów
Interakcje
Najistotniejsze interakcje Avaminy SR obejmują:
- Alkohol - zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej
- Jodowe środki kontrastowe - mogą powodować nefropatię i kumulację metforminy
- NLPZ, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II, leki moczopędne - mogą zaburzać czynność nerek
- Inhibitory/induktory OCT1 i OCT2 (np. werapamil, ryfampicyna, cymetydyna) - mogą wpływać na farmakokinetykę metforminy
Konieczne jest uwzględnienie potencjalnych interakcji, szczególnie z lekami wpływającymi na czynność nerek. Może być wymagana modyfikacja dawkowania metforminy lub częstsza kontrola glikemii.
Ciąża i laktacja
W czasie ciąży zaleca się stosowanie insuliny zamiast metforminy. Karmienie piersią nie jest zalecane podczas leczenia Avaminą SR ze względu na przenikanie leku do mleka matki.
W okresie ciąży i karmienia piersią preferowane jest leczenie insuliną. Decyzja o stosowaniu metforminy powinna być podjęta po starannej analizie korzyści i ryzyka.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane Avaminy SR to:
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha) - zwykle ustępują samoistnie
- Zaburzenia smaku
- Zmniejszenie wchłaniania witaminy B12 przy długotrwałym stosowaniu
Rzadko mogą wystąpić: kwasica mleczanowa, reakcje skórne, zaburzenia czynności wątroby.
Większość działań niepożądanych ma charakter łagodny i przemijający. Kluczowe jest monitorowanie pacjenta pod kątem rzadkich, ale poważnych powikłań, takich jak kwasica mleczanowa.
Mechanizm działania
Avamina SR (metformina) działa przeciwcukrzycowo poprzez:
- Zmniejszenie wytwarzania glukozy w wątrobie (hamowanie glukoneogenezy i glikogenolizy)
- Zwiększenie wrażliwości tkanek obwodowych na insulinę
- Opóźnienie wchłaniania glukozy w jelicie
- Stymulację wewnątrzkomórkowej syntezy glikogenu
- Zwiększenie aktywności transporterów glukozy GLUT
Wielokierunkowy mechanizm działania Avaminy SR pozwala na skuteczne obniżanie glikemii bez ryzyka hipoglikemii w monoterapii. Lek poprawia wrażliwość tkanek na insulinę i moduluje metabolizm glukozy.
Zespoły insulinooporności w przypadkach innych niż w przebiegu cukrzycy
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia