AuroFena
Fentanyl
Wskazania do stosowania
AuroFena (tabletki podpoliczkowe fentanylu) wskazana jest do leczenia bólu przebijającego (BTP) u dorosłych pacjentów z chorobą nowotworową, którzy w ramach leczenia przewlekłego bólu nowotworowego otrzymują opioidową terapię podtrzymującą.
Ból przebijający to przemijające ostre nasilenie dolegliwości bólowych, nakładające się na opanowany ból przewlekły. Pacjenci poddani opioidowej terapii podtrzymującej to pacjenci otrzymujący przez tydzień lub dłużej co najmniej:
- 60 mg/dobę morfiny w postaci doustnej
- 25 μg/h przezskórnego fentanylu
- 30 mg/dobę oksykodonu
- 8 mg/dobę doustnego hydromorfonu
- równoważną dawkę innego leku opioidowego
Dawkowanie i sposób podawania
Leczenie powinno być rozpoczęte i prowadzone przez lekarza doświadczonego w stosowaniu leków opioidowych u pacjentów z chorobą nowotworową. Należy pamiętać o ryzyku nadużywania fentanylu.
Nie należy przepisywać pacjentom jednocześnie dwóch produktów fentanylu do leczenia bólu przebijającego o różnym składzie. Pacjenci powinni usunąć wszelkie inne produkty zawierające fentanyl przepisane im do leczenia BTP przed zmianą na AuroFena.
Ilość tabletek dostępna dla pacjenta w każdym czasie powinna być jak najmniejsza, aby zapobiec wystąpieniu reakcji splątania lub ewentualnemu przedawkowaniu.
Dobór dawki
Dawka fentanylu w postaci tabletek podpoliczkowych powinna być dostosowana indywidualnie, aż do uzyskania dawki "skutecznej", która zapewnia odpowiednią analgezję i minimalizuje reakcje niepożądane. W badaniach klinicznych nie można było ustalić skutecznej dawki fentanylu w leczeniu bólu przebijającego na podstawie dziennej dawki podtrzymującej leku opioidowego.
Pacjenci powinni być ściśle monitorowani aż do momentu osiągnięcia dawki skutecznej.
Dostosowanie dawki u pacjentów, u których nie dokonano zmiany terapii z innych produktów zawierających fentanyl:
Początkowa dawka AuroFena powinna wynosić 100 μg, zwiększana w zależności od potrzeby, w zakresie dostępnych mocy tabletek (100 μg, 200 μg, 400 μg, 600 μg, 800 μg).
Dostosowanie dawki u pacjentów, u których dokonano zmiany terapii z innych produktów zawierających fentanyl:
Ze względu na różne profile wchłaniania, zmiana terapii nie może być dokonana w stosunku 1:1. Przy zmianie leczenia z innego doustnego produktu zawierającego cytrynian fentanylu, dawkowanie AuroFena powinno być niezależnie dobierane z powodu znacznych różnic w biodostępności różnych produktów. Jednakże u tych pacjentów uwzględniona może być dawka początkowa wyższa niż 100 μg.
Sposób doboru dawki
Etap | Działanie |
---|---|
1 | Podanie pierwszej tabletki o mocy 100 μg |
2 | Jeśli w ciągu 30 minut nie uzyskano odpowiedniej analgezji, podanie drugiej tabletki o tej samej mocy |
3 | Jeśli leczenie epizodu BTP wymaga podania więcej niż 1 tabletki, rozważenie zwiększenia dawki do kolejnej wyższej dostępnej mocy preparatu przy kolejnym epizodzie |
W trakcie doboru dawki stosowane mogą być różne tabletki: do leczenia jednego epizodu bólu przebijającego (BTP) użytych może być do 4 tabletek o mocy 100 μg lub do 4 tabletek o mocy 200 μg.
Wniosek: Dobór dawki AuroFena wymaga indywidualnego dostosowania i ścisłego monitorowania pacjenta, aż do osiągnięcia optymalnej skuteczności przy minimalizacji działań niepożądanych.
Leczenie podtrzymujące
Po ustaleniu w procesie doboru dawki skutecznej, pacjenci powinni kontynuować stosowanie tej dawki w postaci 1 tabletki o danej mocy. Nasilenie bólu przebijającego w epizodach może się zmieniać i może być potrzebne zwiększenie dawki AuroFena w czasie, wynikające z postępu choroby nowotworowej.
W tych przypadkach można zastosować drugą tabletkę podpoliczkową fentanylu o tej samej mocy. Jeżeli przez kilka kolejnych epizodów druga tabletka była potrzebna, należy ponownie dostosować dawkę produktu w leczeniu podtrzymującym.
W leczeniu podtrzymującym pacjenci powinni odczekać co najmniej 4 godziny przed rozpoczęciem leczenia kolejnego epizodu bólu przebijającego (BTP) AuroFena.
Dostosowywanie dawki
Dawkę podtrzymującą AuroFena należy zwiększyć, jeśli u pacjenta podczas kilku kolejnych epizodów bólu przebijającego (BTP) konieczne było użycie więcej niż 1 tabletki. Ponowne dostosowywanie dawki oparte jest na tych samych zasadach co sposób doboru dawki.
Niezbędne może być ponowne dostosowanie dawki w terapii uzupełniającej lekami opioidowymi, jeśli pacjenci zgłaszają wystąpienie ponad czterech epizodów bólu przebijającego (BTP) w ciągu 24 godzin.
Wniosek: Leczenie podtrzymujące AuroFena wymaga regularnej oceny skuteczności i ewentualnego dostosowywania dawki w zależności od zmian nasilenia bólu przebijającego.
Przerwanie terapii
Stosowanie AuroFena należy natychmiast przerwać, jeśli pacjent już nie ma epizodów bólu przebijającego. Leczenie utrzymującego się bólu podstawowego powinno odbywać się zgodnie z zaleceniami.
Jeśli niezbędne jest odstawienie wszystkich leków opioidowych, lekarz musi dokładnie kontrolować pacjenta w celu zarządzania ryzykiem wystąpienia ostrych objawów odstawiennych.
Stosowanie u pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek
U pacjentów z umiarkowaną lub ostrą niewydolnością wątroby lub nerek należy zachować ostrożność stosując AuroFena.
Pacjenci z suchością jamy ustnej
Pacjentom z suchością jamy ustnej zaleca się wypicie wody przed podaniem AuroFena, aby zwilżyć jamę ustną. Jeśli nie spowoduje to prawidłowego rozkładu tabletki w jamie ustnej, może być zalecana zmiana leczenia.
Stosowanie u pacjentów w podeszłym wieku (powyżej 65 lat)
Badania kliniczne wykazały, że u pacjentów w wieku powyżej 65 lat występuje tendencja doboru dawki skutecznej niższej niż dawka stosowana u pacjentów młodszych. Zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas doboru dawki AuroFena u pacjentów w podeszłym wieku.
Dzieci i młodzież
Nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności AuroFena u dzieci w wieku 0-18 lat. Brak dostępnych danych.
Warto zapamiętać
- AuroFena jest wskazana wyłącznie do leczenia bólu przebijającego u pacjentów z chorobą nowotworową otrzymujących opioidową terapię podtrzymującą.
- Dawkowanie AuroFena wymaga indywidualnego dostosowania pod ścisłym nadzorem lekarskim, aż do osiągnięcia dawki skutecznej.
Przeciwwskazania
Stosowanie AuroFena jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą
- Stosowanie u pacjentów, którzy nie otrzymują leczenia podtrzymującego opioidami, ze względu na podwyższone ryzyko depresji oddechowej
- Ostra depresja oddechowa lub ostra choroba obturacyjna płuc
- Leczenie ostrego bólu innego niż ból przebijający
- Pacjenci leczeni produktami leczniczymi zawierającymi hydroksymaślan sodu
Wniosek: AuroFena nie powinna być stosowana u pacjentów nietolerujących opioidów, z ostrymi zaburzeniami oddechowymi lub w leczeniu bólu innego niż przebijający ból nowotworowy.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Ryzyko depresji oddechowej
Istnieje ryzyko wystąpienia klinicznie istotnej depresji oddechowej związanej ze stosowaniem fentanylu. Pacjenci powinni być monitorowani pod kątem tego działania niepożądanego, szczególnie podczas rozpoczynania leczenia AuroFena lub zwiększania dawki.
Przewlekła choroba obturacyjna płuc
Należy zachować szczególną ostrożność podczas doboru dawki AuroFena u pacjentów z niezbyt ciężką przewlekłą chorobą obturacyjną płuc lub innym schorzeniem predysponującym do depresji oddechowej, ponieważ nawet normalne dawki lecznicze mogą osłabiać odruch oddechowy, aż do momentu powstania niewydolności oddechowej.
Zaburzenia oddychania związane ze snem
Opioidy mogą powodować zaburzenia oddychania związane ze snem, w tym centralny bezdech senny i hipoksemię. Stosowanie opioidów zwiększa ryzyko wystąpienia centralnego bezdechu sennego w sposób zależny od dawki.
Jednoczesne stosowanie z innymi lekami
Jednoczesne stosowanie AuroFena z benzodiazepinami lub podobnymi lekami może prowadzić do głębokiego uspokojenia polekowego, depresji oddechowej, śpiączki i zgonu. Z tego powodu jednoczesne przepisywanie z benzodiazepinami powinno być zarezerwowane dla pacjentów, u których alternatywne opcje leczenia są nieodpowiednie.
Ryzyko nadużywania i uzależnienia
Fentanyl może być nadużywany w podobny sposób jak inne opioidy. Istnieje ryzyko rozwoju uzależnienia klinicznego od opioidów. Pacjenci z uzależnieniem od substancji psychoaktywnych w wywiadzie są bardziej narażeni na rozwój uzależnienia podczas leczenia opioidami.
Wpływ na oś podwzgórze-przysadka-nadnercza
Opioidy mogą wpływać na oś podwzgórze-przysadka-nadnercza lub oś podwzgórze-przysadka-gonady. Obserwowane zmiany obejmują zwiększenie stężenia prolaktyny w surowicy oraz zmniejszenie stężenia kortyzolu i testosteronu w osoczu.
Hiperalgezja
Podobnie jak w przypadku innych opioidów, w razie niewystarczającej kontroli bólu w odpowiedzi na zwiększoną dawkę fentanylu, należy rozważyć możliwość wystąpienia hiperalgezji wywołanej opioidem.
Wniosek: Stosowanie AuroFena wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania pacjenta ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym depresji oddechowej i uzależnienia. Konieczna jest regularna ocena skuteczności i bezpieczeństwa leczenia.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Interakcje farmakokinetyczne
Fentanyl jest metabolizowany głównie przez układ enzymatyczny cytochromu P450 3A4 (CYP3A4). Jednoczesne stosowanie z inhibitorami lub induktorami CYP3A4 może wpływać na stężenie fentanylu w osoczu:
- Silne inhibitory CYP3A4 (np. rytonawir, ketokonazol, itrakonazol) mogą zwiększać stężenie fentanylu, potencjalnie nasilając działania niepożądane, w tym depresję oddechową
- Induktory CYP3A4 mogą obniżać skuteczność AuroFena
Interakcje farmakodynamiczne
Jednoczesne stosowanie z innymi lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy może nasilać działanie depresyjne i zwiększać ryzyko depresji oddechowej. Dotyczy to m.in.:
- Innych opioidów
- Leków sedatywnych i nasennych (w tym benzodiazepin)
- Leków przeciwhistaminowych o działaniu uspokajającym
- Barbituranów
- Anksjolityków
- Neuroleptyków
- Alkoholu
Leki serotoninergiczne
Jednoczesne podawanie fentanylu z lekiem serotoninergicznym, takim jak selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) lub inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny (SNRI), może zwiększać ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego.
Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO)
Nie zaleca się stosowania AuroFena u pacjentów, którzy przyjmowali inhibitory MAO w ciągu ostatnich 14 dni, ze względu na ryzyko nasilenia działania opioidów.
Wniosek: Stosowanie AuroFena wymaga dokładnej analizy wszystkich jednocześnie przyjmowanych leków ze względu na ryzyko istotnych interakcji, które mogą wpływać na skuteczność leczenia i bezpieczeństwo pacjenta.
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ciąża
Brak jest wystarczających danych dotyczących stosowania fentanylu u kobiet w ciąży. AuroFena nie powinna być stosowana w okresie ciąży, jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne. W przypadku długotrwałego stosowania fentanylu w okresie ciąży istnieje ryzyko wystąpienia u noworodka opioidowego zespołu odstawiennego, który może zagrażać życiu.
Karmienie piersią
Fentanyl przenika do mleka matki i może powodować uspokojenie polekowe i depresję oddechową u dziecka karmionego piersią. AuroFena nie powinna być stosowana u kobiet karmiących piersią. Nie należy wznawiać karmienia piersią przez co najmniej 5 dni po ostatnim podaniu fentanylu.
Płodność
Brak jest dostępnych danych dotyczących wpływu fentanylu na płodność u ludzi. W badaniach na zwierzętach obserwowano upośledzenie płodności samców.
Wniosek: Stosowanie AuroFena w okresie ciąży i karmienia piersią powinno być ograniczone do sytuacji, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko dla płodu/dziecka. Konieczne jest poinformowanie pacjentek o potencjalnych zagrożeniach.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane AuroFena obejmują:
- Nudności i wymioty
- Zawroty głowy
- Ból głowy
- Senność
- Zaparcia
- Reakcje w miejscu podania (krwawienie, ból, owrzodzenie)
Najpoważniejsze działania niepożądane to:
- Depresja oddechowa (potencjalnie prowadząca do zatrzymania oddechu)
- Depresja krążeniowa
- Niedociśnienie
- Wstrząs
Inne istotne działania niepożądane obejmują:
- Uzależnienie i zespół odstawienny
- Zaburzenia psychiczne (dezorientacja, depresja, lęk)
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- Reakcje nadwrażliwości
Wniosek: Stosowanie AuroFena wiąże się z ryzykiem wystąpienia szeregu działań niepożądanych, w tym poważnych zaburzeń oddechowych i krążeniowych. Konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjenta, szczególnie w początkowym okresie leczenia i podczas dostosowywania dawki.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania fentanylu obejmują nasilenie jego działań farmakologicznych, w szczególności:
- Depresję oddechową
- Zaburzenia świadomości, aż do śpiączki
- Niedociśnienie
- Bradykardię
Postępowanie w przypadku przedawkowania:
- Usunięcie tabletki podpoliczkowej, jeśli wciąż znajduje się w jamie ustnej
- Zapewnienie drożności dróg oddechowych
- Stymulacja fizyczna i werbalna pacjenta
- Ocena stanu świadomości, oddychania i krążenia
- W razie potrzeby - wspomagana wentylacja
- Podanie naloksonu lub innego antagonisty opioidów (z ostrożnością u pacjentów leczonych przewlekle opioidami ze względu na ryzyko ostrego zespołu odstawienia)
Wniosek: Przedawkowanie AuroFena stanowi stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Kluczowe znaczenie ma zabezpieczenie funkcji oddechowych pacjenta i zastosowanie odpowiedniego leczenia objawowego.
Właściwości farmakologiczne
Mechanizm działania
Fentanyl jest opioidowym lekiem przeciwbólowym, działającym głównie na receptory opioidowe μ. Jego podstawowe działanie lecznicze polega na znieczuleniu i uspokojeniu.
Działania farmakodynamiczne
Oprócz działania przeciwbólowego, fentanyl wywołuje szereg efektów farmakologicznych, w tym:
- Depresję oddechową
- Bradykardię
- Hipotermię
- Zaparcia
- Zwężenie źrenic
- Euforię
Wniosek: Złożony profil farmakodynamiczny fentanylu odpowiada za jego skuteczność przeciwbólową, ale również za szereg potencjalnych działań niepożądanych, które wymagają monitorowania podczas terapii.
Dane farmaceutyczne
Skład
1 tabletka podpoliczkowa AuroFena zawiera:
- 100 μg, 200 μg lub 400 μg fentanylu (w postaci cytrynianu)
- Substancje pomocnicze
Wniosek: AuroFena dostępna jest w trzech mocach, co umożliwia indywidualne dostosowanie dawkowania do potrzeb pacjenta.
AuroFena

2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.