Atarax®
Hydroxyzine hydrochloride
Atarax® - szczegółowe informacje dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Atarax jest wskazany w następujących przypadkach:
- Objawowe leczenie lęku u dorosłych
- Objawowe leczenie świądu
- Premedykacja przed zabiegami chirurgicznymi
Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas leczenia.
Dawkowanie i sposób podawania
Wskazanie | Dorośli | Dzieci i młodzież |
---|---|---|
Leczenie lęku | 50 mg/dobę w 2-3 dawkach podzielonych W ciężkich przypadkach do 100 mg/dobę |
Nie dotyczy |
Leczenie świądu | Początkowo 25 mg przed snem W razie potrzeby zwiększać do 25 mg 3-4 razy/dobę |
1-2 mg/kg mc./dobę w dawkach podzielonych |
Premedykacja | 50 mg w dwóch dawkach lub 100 mg jednorazowo | 0,6 mg/kg mc. jednorazowo |
Maksymalna dawka dobowa: 100 mg u dorosłych i dzieci >40 kg, 2 mg/kg mc. u dzieci ≤40 kg.
Szczególne grupy pacjentów:
- Osoby w podeszłym wieku: stosowanie niezalecane, ewentualnie połowa standardowej dawki (maks. 50 mg/dobę)
- Niewydolność wątroby: zmniejszenie dawki o 33%
- Niewydolność nerek: zmniejszenie dawki przy umiarkowanej i ciężkiej niewydolności
Dawkowanie Ataraxu należy dostosować indywidualnie, uwzględniając wiek, masę ciała i stan zdrowia pacjenta. Kluczowe jest stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas.
Przeciwwskazania
Stosowanie Ataraxu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na hydroksyzynę, cetyryzynę, inne pochodne piperazyny, aminofilinę lub etylenodiaminę
- Porfiria
- Wydłużenie odstępu QT (wrodzone lub nabyte)
- Czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT, w tym:
- Choroba układu krążenia
- Znaczące zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, hipomagnezemia)
- Nagła śmierć sercowa w wywiadzie rodzinnym
- Znacząca bradykardia
- Jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT lub wywołujących torsade de pointes
- Ciąża i karmienie piersią
Przed przepisaniem Ataraxu należy dokładnie ocenić stan pacjenta pod kątem przeciwwskazań, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka kardiologicznego.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania Ataraxu należy zachować szczególną ostrożność w następujących sytuacjach:
- Zwiększona skłonność do drgawek
- Małe dzieci (większe ryzyko działań niepożądanych ze strony OUN)
- Pacjenci z jaskrą, utrudnionym odpływem moczu, osłabioną perystaltyką przewodu pokarmowego, nużliwością mięśni lub otępieniem (ze względu na działanie przeciwcholinergiczne)
- Jednoczesne stosowanie leków działających depresyjnie na OUN lub o właściwościach przeciwcholinergicznych
- Pacjenci z czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT
- Osoby w podeszłym wieku (zmniejszona eliminacja leku, zwiększone ryzyko działań niepożądanych)
- Pacjenci z niewydolnością wątroby lub nerek (konieczność dostosowania dawki)
Należy unikać jednoczesnego spożywania alkoholu. Pacjentów należy poinformować o możliwym wpływie na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
Stosowanie Ataraxu wymaga indywidualnej oceny korzyści i ryzyka, szczególnie u pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka. Konieczne jest monitorowanie pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych.
Warto zapamiętać
- Atarax może powodować wydłużenie odstępu QT - należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z czynnikami ryzyka kardiologicznego
- Lek należy stosować w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas, zwłaszcza u osób starszych i pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Atarax wchodzi w istotne interakcje z następującymi grupami leków:
- Leki działające depresyjnie na OUN - nasilenie działania sedatywnego
- Leki o działaniu przeciwcholinergicznym - nasilenie działania przeciwcholinergicznego
- Betahistyna i inhibitory cholinoesterazy - antagonistyczne działanie hydroksyzyny
- Inhibitory MAO - należy unikać jednoczesnego stosowania
- Adrenalina - osłabienie działania presyjnego
- Fenytoina - osłabienie działania przeciwdrgawkowego
- Cymetydyna - zwiększenie stężenia hydroksyzyny w surowicy
- Leki metabolizowane przez CYP2D6 - możliwe interakcje przy dużych dawkach hydroksyzyny
- Leki wydłużające odstęp QT lub wywołujące torsade de pointes - zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca
Przed przepisaniem Ataraxu należy dokładnie przeanalizować listę leków przyjmowanych przez pacjenta. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania leków wchodzących w interakcje, należy rozważyć modyfikację dawkowania lub ścisłe monitorowanie pacjenta.
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Atarax jest przeciwwskazany w czasie ciąży i karmienia piersią ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu i noworodka. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia.
U kobiet w wieku rozrodczym należy wykluczyć ciążę przed rozpoczęciem leczenia Ataraxem i zalecić stosowanie skutecznej antykoncepcji. W przypadku zajścia w ciążę lub planowania ciąży podczas terapii, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane Ataraxu obejmują:
- Senność
- Ból głowy
- Suchość w jamie ustnej
- Zmęczenie
Rzadziej występujące, ale potencjalnie poważne działania niepożądane to:
- Zaburzenia rytmu serca (w tym torsade de pointes)
- Drgawki
- Reakcje nadwrażliwości (w tym wstrząs anafilaktyczny)
- Zaburzenia czynności wątroby
- Ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona)
Pacjentów należy poinformować o możliwych działaniach niepożądanych i konieczności zgłaszania wszelkich niepokojących objawów. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy mogące świadczyć o zaburzeniach rytmu serca lub ciężkich reakcjach skórnych.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania Ataraxu mogą obejmować:
- Nasilone działanie przeciwcholinergiczne
- Depresję lub paradoksalne pobudzenie OUN
- Zaburzenia rytmu serca
- Depresję oddechową
Leczenie przedawkowania jest objawowe i podtrzymujące. Należy monitorować parametry życiowe, EKG oraz zapewnić odpowiednią wentylację. W ciężkich przypadkach może być konieczne zastosowanie fizostygminy.
W przypadku podejrzenia przedawkowania Ataraxu, pacjent wymaga natychmiastowej hospitalizacji i ścisłego monitorowania. Kluczowe jest leczenie objawowe i podtrzymujące, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji układu krążenia i oddechowego.
Właściwości farmakologiczne
Atarax (chlorowodorek hydroksyzyny) wykazuje następujące działania:
- Przeciwhistaminowe
- Przeciwlękowe
- Sedatywne
- Rozszerzające oskrzela
- Przeciwwymiotne
- Łagodne działanie przeciwwydzielnicze
Mechanizm działania polega głównie na hamowaniu aktywności niektórych obszarów podkorowych OUN. W niewydolności wątroby działanie przeciwhistaminowe może być wydłużone do 96 godzin po podaniu pojedynczej dawki.
Znajomość właściwości farmakologicznych Ataraxu pozwala na lepsze zrozumienie jego działania terapeutycznego oraz potencjalnych działań niepożądanych. Jest to szczególnie istotne przy stosowaniu leku u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.