Atarax®
Hydroxyzine hydrochloride
Atarax® - Szczegółowe informacje dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Atarax® jest wskazany w następujących przypadkach:
- Objawowe leczenie lęku u dorosłych
- Objawowe leczenie świądu
- Premedykacja przed zabiegami chirurgicznymi
Należy podkreślić, że lek powinien być stosowany w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas.
Dawkowanie i sposób podawania
Wskazanie | Grupa pacjentów | Dawkowanie |
---|---|---|
Leczenie lęku | Dorośli | 50 mg/dobę w 2-3 dawkach podzielonych. W ciężkich przypadkach do 100 mg/dobę. |
Leczenie świądu | Dorośli | Początkowo 25 mg przed snem, w razie potrzeby zwiększać do 25 mg 3-4 razy/dobę. |
Premedykacja | Dorośli | 50 mg w dwóch podaniach lub 100 mg jednorazowo. |
Leczenie świądu | Dzieci (od 12 m-cy) | 1-2 mg/kg mc./dobę w dawkach podzielonych. |
Premedykacja | Dzieci | 0,6 mg/kg mc. jednorazowo. |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie w zależności od odpowiedzi pacjenta na leczenie, nie przekraczając maksymalnych dawek dobowych.
Szczególne grupy pacjentów:
Osoby w podeszłym wieku: Stosowanie nie jest zalecane. Jeśli konieczne, rozpoczynać od połowy zalecanej dawki. Maksymalna dawka dobowa: 50 mg.
Niewydolność wątroby: Zaleca się zmniejszenie dawki dobowej o 33%.
Niewydolność nerek: W umiarkowanej i ciężkiej niewydolności należy zmniejszyć dawki ze względu na zmniejszone wydalanie metabolitu (cetyryzyny).
Dzieci i młodzież: Maksymalna dawka dobowa zależy od masy ciała - do 40 kg: 2 mg/kg mc./dobę, powyżej 40 kg: 100 mg/dobę.
Kluczowe jest indywidualne dostosowanie dawkowania w zalecanym zakresie, w zależności od odpowiedzi pacjenta na leczenie. Czas terapii powinien być możliwie najkrótszy.
Warto zapamiętać
- Maksymalna dawka dobowa u dorosłych i dzieci >40 kg wynosi 100 mg
- U osób w podeszłym wieku maksymalna dawka dobowa to 50 mg
Przeciwwskazania
Atarax® jest przeciwwskazany u pacjentów:
- Z nadwrażliwością na substancję czynną, cetyryzynę, inne pochodne piperazyny, aminofilinę lub etylenodiaminę
- Z porfirią
- Ze znanym nabytym lub wrodzonym wydłużeniem odstępu QT
- Ze znanymi czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT, w tym:
- Stwierdzona choroba układu krążenia
- Znaczące zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, hipomagnezemia)
- Nagła śmierć sercowa w rodzinie
- Znacząca bradykardia
- Stosujących jednocześnie leki wydłużające odstęp QT i/lub wywołujące zaburzenia rytmu typu torsade de pointes
- Kobiet w ciąży i podczas karmienia piersią
Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu leku u pacjentów ze zwiększoną skłonnością do drgawek, jaskrą, utrudnionym odpływem moczu, osłabioną perystaltyką przewodu pokarmowego, nużliwością mięśni oraz otępieniem.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Wydłużenie odstępu QT: Stosowanie hydroksyzyny wiązało się z wydłużeniem odstępu QT w EKG. Odnotowano przypadki zaburzeń rytmu typu torsade de pointes. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z czynnikami ryzyka zaburzeń rytmu serca.
Osoby w podeszłym wieku: Nie zaleca się stosowania ze względu na zmniejszoną eliminację leku i zwiększone ryzyko działań niepożądanych.
Niewydolność wątroby i nerek: Konieczne jest zmniejszenie dawek.
Wpływ na prowadzenie pojazdów: Lek może powodować senność i zaburzenia koncentracji, szczególnie w dużych dawkach. Należy ostrzec pacjentów przed prowadzeniem pojazdów i obsługą maszyn.
Interakcje z alkoholem i lekami uspokajającymi: Należy unikać jednoczesnego stosowania ze względu na nasilenie działania depresyjnego na OUN.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Najważniejsze interakcje obejmują:
- Nasilenie działania depresyjnego na OUN przy jednoczesnym stosowaniu z lekami działającymi depresyjnie na OUN lub przeciwcholinergicznie
- Antagonistyczne działanie wobec betahistyny i inhibitorów cholinoesterazy
- Osłabienie działania adrenaliny
- Zmniejszenie działania przeciwdrgawkowego fenytoiny
- Zwiększenie stężenia hydroksyzyny przy jednoczesnym stosowaniu cymetydyny
- Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca przy jednoczesnym stosowaniu z lekami wydłużającymi odstęp QT
Hydroksyzyna jest inhibitorem CYP2D6 i może wchodzić w interakcje z substratami tego enzymu. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków metabolizowanych przez CYP2D6.
Wpływ na ciążę i laktację
Hydroksyzyna jest przeciwwskazana w czasie ciąży i karmienia piersią. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia. Obserwowano działania niepożądane u noworodków matek przyjmujących hydroksyzynę w późnej ciąży lub podczas porodu, a także u niemowląt karmionych piersią.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane obejmują:
- Senność, ból głowy
- Suchość w jamie ustnej
- Zmęczenie
Rzadziej występują: reakcje nadwrażliwości, zaburzenia psychiczne, drgawki, zaburzenia rytmu serca, niedociśnienie, zaparcia, nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych, wysypki skórne.
W przypadku wystąpienia objawów mogących świadczyć o zaburzeniach rytmu serca, należy natychmiast przerwać leczenie i skontaktować się z lekarzem.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania wiążą się głównie z nasilonym działaniem przeciwcholinergicznym oraz depresją lub paradoksalnym pobudzeniem OUN. Leczenie jest objawowe i podtrzymujące, z ciągłym monitorowaniem czynności życiowych. W ciężkich przypadkach może być konieczna intubacja i wspomaganie oddychania. Nie istnieje swoista odtrutka.
Właściwości farmakodynamiczne i farmakokinetyczne
Hydroksyzyna wykazuje działanie przeciwhistaminowe, przeciwlękowe i uspokajające poprzez hamowanie aktywności niektórych obszarów podkorowych OUN. Wykazuje także łagodne działanie przeciwwydzielnicze i rozszerzające oskrzela. Czas działania przeciwhistaminowego może być wydłużony do 96 godzin w niewydolności wątroby.
Skład produktu
Substancja czynna: chlorowodorek hydroksyzyny
- Tabletki powlekane: 10 mg lub 25 mg
- Syrop: 2 mg/ml
Należy zwrócić uwagę na zawartość sacharozy w syropie (0,75 g/ml) oraz laktozy w tabletkach, co może mieć znaczenie u pacjentów z nietolerancją tych substancji.
Podsumowując, Atarax® jest lekiem o szerokim spektrum działania, wymagającym ostrożnego stosowania ze względu na potencjalne działania niepożądane i interakcje. Kluczowe jest indywidualne dostosowanie dawki i ścisłe monitorowanie pacjenta, szczególnie w grupach zwiększonego ryzyka.