Aspirin® Cardio - charakterystyka produktu leczniczego
Wskazania do stosowania
Kwas acetylosalicylowy (ASA) jest wskazany w następujących chorobach układu sercowo-naczyniowego:
- Niestabilna choroba wieńcowa
- Świeży zawał serca lub podejrzenie świeżego zawału serca
- Zapobieganie powtórnemu zawałowi serca
- Zapobieganie powikłaniom zatorowo-zakrzepowym po zabiegach chirurgicznych lub interwencyjnych na naczyniach (np. PTCA, CABG, endarterektomia tętnicy szyjnej, zespolenie tętniczo-żylne)
- Zapobieganie napadom przejściowego niedokrwienia (TIA) i niedokrwiennego udaru mózgu u pacjentów z TIA
- Zapobieganie pierwszemu zawałowi serca u pacjentów z wieloma czynnikami ryzyka
- Zapobieganie zakrzepicy żył głębokich i zatorowi płuc u pacjentów długotrwale unieruchomionych, np. po dużych zabiegach chirurgicznych (jako uzupełnienie innych metod profilaktyki)
ASA wykazuje działanie przeciwpłytkowe poprzez hamowanie agregacji płytek krwi, co jest kluczowe w profilaktyce powikłań zakrzepowo-zatorowych w chorobach układu krążenia. Jego stosowanie w wymienionych wskazaniach ma na celu zmniejszenie ryzyka wystąpienia poważnych incydentów sercowo-naczyniowych.
Dawkowanie i sposób podawania
Wskazanie | Dawkowanie |
---|---|
Niestabilna choroba wieńcowa | 100 mg raz na dobę |
Świeży zawał serca lub podejrzenie | Dawka nasycająca 200-300 mg (2-3 tabletki), następnie 100 mg raz na dobę |
Zapobieganie powtórnemu zawałowi | 100 mg raz na dobę |
Profilaktyka po zabiegach naczyniowych | 100 mg raz na dobę |
Zapobieganie TIA i udarowi niedokrwiennemu | 100 mg raz na dobę |
Prewencja pierwotna zawału serca | 100 mg raz na dobę |
Profilaktyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej | 100-200 mg raz na dobę |
Tabletki należy przyjmować doustnie, najlepiej co najmniej 30 minut przed posiłkiem, popijając dużą ilością wody. Nie należy ich kruszyć, łamać ani żuć, aby zapewnić uwalnianie w środowisku zasadowym jelita. Wyjątek stanowi dawka nasycająca w ostrym zawale serca, którą należy rozkruszyć lub rozgryźć w celu szybszego wchłonięcia.
Dawkowanie ASA powinno być dostosowane do konkretnego wskazania oraz indywidualnej sytuacji klinicznej pacjenta. Kluczowe jest przestrzeganie zaleconego schematu dawkowania w celu uzyskania optymalnego efektu terapeutycznego przy jednoczesnej minimalizacji ryzyka działań niepożądanych.
Przeciwwskazania
Produktu leczniczego nie należy stosować w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na substancję czynną (ASA), inne salicylany lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Skaza krwotoczna
- Ostra choroba wrzodowa żołądka i/lub dwunastnicy
- Ciężka niewydolność nerek
- Ciężka niewydolność wątroby
- Ciężka niewydolność serca
- Napady astmy oskrzelowej w wywiadzie, wywołane podaniem salicylanów lub substancji o podobnym działaniu, szczególnie NLPZ
- Jednoczesne stosowanie metotreksatu w dawkach 15 mg na tydzień lub większych
- III trymestr ciąży
- Dzieci do 12 lat w przebiegu infekcji wirusowych ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu Reye'a
Przeciwwskazania do stosowania ASA wynikają głównie z jego mechanizmu działania oraz potencjalnych interakcji z innymi lekami. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia, chorobami przewodu pokarmowego oraz u osób z astmą. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest stosowanie ASA w III trymestrze ciąży ze względu na ryzyko powikłań u płodu.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
ASA należy stosować ze szczególną ostrożnością w następujących sytuacjach:
- I i II trymestr ciąży
- Okres karmienia piersią
- Nadwrażliwość na NLPZ i leki przeciwreumatyczne
- Jednoczesne stosowanie leków przeciwzakrzepowych
- Jednoczesne stosowanie ibuprofenu (może wpływać na działanie antyagregacyjne ASA)
- Zaburzona czynność wątroby lub nerek
- Choroba wrzodowa lub krwawienia z przewodu pokarmowego w wywiadzie
- Niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej
ASA może powodować skurcz oskrzeli i wywoływać napady astmy lub inne reakcje nadwrażliwości. Czynniki ryzyka obejmują astmę oskrzelową, przewlekłe choroby układu oddechowego, katar sienny z polipami błony śluzowej nosa. Ze względu na działanie antyagregacyjne, ASA może prowadzić do wydłużenia czasu krwawienia podczas lub po zabiegach chirurgicznych.
U pacjentów ze zmniejszonym wydalaniem kwasu moczowego ASA może wywołać napad dny moczanowej. Dzieci i młodzież z objawami infekcji wirusowej nie powinni przyjmować ASA bez uprzedniej konsultacji z lekarzem ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu Reye'a.
Warto zapamiętać
- ASA wykazuje silne działanie przeciwpłytkowe, co jest kluczowe w profilaktyce powikłań sercowo-naczyniowych
- Stosowanie ASA wiąże się z ryzykiem krwawień, szczególnie z przewodu pokarmowego - należy zachować ostrożność u pacjentów z grupy ryzyka
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
ASA wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, które mogą mieć istotne znaczenie kliniczne:
- Metotreksat: Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie z ASA w dawkach ≥15 mg/tydzień ze względu na zwiększenie toksyczności metotreksatu
- Ibuprofen: Może antagonizować działanie antyagregacyjne ASA
- Leki przeciwzakrzepowe: Zwiększone ryzyko krwawień
- Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI): Zwiększone ryzyko krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego
- NLPZ: Zwiększone ryzyko choroby wrzodowej i krwawień z przewodu pokarmowego
- Digoksyna: Zwiększenie stężenia digoksyny w osoczu
- Leki przeciwcukrzycowe: Nasilenie działania hipoglikemizującego
- Leki moczopędne: Zmniejszenie działania moczopędnego w wysokich dawkach ASA
- Glikokortykosteroidy systemowe: Zwiększone ryzyko choroby wrzodowej i krwawień z przewodu pokarmowego
- Inhibitory ACE: Zmniejszenie działania przeciwnadciśnieniowego w wysokich dawkach ASA
- Kwas walproinowy: Wzajemne nasilenie działania i toksyczności
- Alkohol: Zwiększone ryzyko działań niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego
Znajomość interakcji ASA z innymi lekami jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania tego leku. W przypadku konieczności jednoczesnego podawania ASA z lekami wchodzącymi w interakcje, należy rozważyć modyfikację dawkowania lub ścisłe monitorowanie pacjenta.
Wpływ na ciążę i laktację
Stosowanie ASA w ciąży i podczas karmienia piersią wymaga szczególnej ostrożności:
- I i II trymestr ciąży: ASA nie powinien być stosowany, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez jak najkrótszy czas.
- III trymestr ciąży: ASA jest przeciwwskazany ze względu na ryzyko powikłań u płodu i matki.
- Karmienie piersią: ASA przenika w niewielkich ilościach do mleka. Przy krótkotrwałym stosowaniu małych dawek przerwanie karmienia piersią nie jest konieczne. Przy regularnym przyjmowaniu dużych dawek, karmienie piersią powinno być przerwane.
Stosowanie ASA w ciąży może wiązać się z ryzykiem dla płodu, w tym zwiększonym ryzykiem poronienia, wad wrodzonych oraz powikłań w III trymestrze. Decyzja o stosowaniu ASA u kobiet w ciąży lub karmiących piersią powinna być podjęta po starannym rozważeniu potencjalnych korzyści i ryzyka.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem ASA obejmują:
- Zaburzenia żołądka i jelit: Niestrawność, bóle brzucha, nudności, wymioty, stany zapalne, choroba wrzodowa, krwawienia z przewodu pokarmowego
- Zaburzenia wątroby: Przejściowe zaburzenia czynności wątroby
- Zaburzenia układu nerwowego: Zawroty głowy, szumy uszne
- Zaburzenia krwi: Zwiększone ryzyko krwawień, wydłużenie czasu krwawienia, trombocytopenia
- Zaburzenia nerek: Martwica brodawek nerkowych, śródmiąższowe zapalenie nerek (przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek)
- Reakcje nadwrażliwości: Astma, odczyny skórne, pokrzywka, obrzęk, świąd
Długotrwałe stosowanie ASA może prowadzić do bólu głowy oraz zaburzeń czynności nerek. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko krwawień, zwłaszcza z przewodu pokarmowego, które mogą być poważnym powikłaniem terapii ASA.
Przedawkowanie
Przedawkowanie ASA może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, szczególnie u osób w podeszłym wieku i małych dzieci. Objawy przedawkowania obejmują:
- Łagodne: Drżenie rąk, biegunka, bóle brzucha, senność, przyspieszenie oddechu, nudności, wymioty, szumy uszne, zawroty głowy
- Ciężkie: Zaburzenia oddychania, gorączka, kwasica ketonowa, zasadowica oddechowa, śpiączka, wstrząs sercowo-naczyniowy, niewydolność oddechowa, hipoglikemia, drgawki
W przypadku przedawkowania konieczna jest natychmiastowa hospitalizacja. Postępowanie obejmuje płukanie żołądka, podanie węgla aktywowanego, kontrolę równowagi kwasowo-zasadowej, diurezę alkaliczną, a w ciężkich przypadkach hemodializę lub dializę otrzewnową.
Właściwości farmakologiczne
ASA należy do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) o działaniu przeciwbólowym, przeciwgorączkowym, przeciwzapalnym i antyagregacyjnym. Jego mechanizm działania polega na nieodwracalnym hamowaniu cyklooksygenazy (COX), co prowadzi do zahamowania syntezy prostaglandyn i tromboksanu A2. Efekt antyagregacyjny utrzymuje się przez cały okres życia płytek krwi (ok. 7-10 dni), co jest kluczowe w profilaktyce powikłań zakrzepowo-zatorowych.
Skład
1 tabletka dojelitowa zawiera 100 mg kwasu acetylosalicylowego jako substancję czynną.
Aspirin® Cardio jest lekiem o udowodnionej skuteczności w profilaktyce chorób układu sercowo-naczyniowego. Jego stosowanie wymaga jednak starannego rozważenia potencjalnych korzyści i ryzyka, szczególnie u pacjentów z grupy zwiększonego ryzyka krwawień lub innymi przeciwwskazaniami.