Aspirin®
Acetylsalicylic acid
Aspirin® - Kwas acetylosalicylowy (ASA)
Wskazania do stosowania
Aspirin® jest wskazany w leczeniu:
- Bólów o małym lub umiarkowanym nasileniu
- Gorączki
Lek zawiera kwas acetylosalicylowy (ASA) - substancję o działaniu przeciwbólowym, przeciwgorączkowym i przeciwzapalnym. ASA hamuje syntezę prostaglandyn i tromboksanu A2, co odpowiada za jego efekty terapeutyczne.
Dawkowanie i sposób podawania
Grupa wiekowa | Dawkowanie | Maksymalna dawka dobowa |
---|---|---|
Dorośli | 500-1000 mg (1-2 tabl.) co 4-8 h | 4 g (8 tabl.) |
Młodzież >12 lat | 500 mg (1 tabl.) co 4-8 h | 1500 mg (3 tabl.) |
Tabletki należy przyjmować doustnie, najlepiej po posiłkach, popijając dużą ilością płynu. Nie stosować dłużej niż 3-5 dni bez konsultacji z lekarzem.
U młodzieży powyżej 12 roku życia lek może być stosowany wyłącznie na zlecenie lekarza.
Przeciwwskazania
Aspirin® jest przeciwwskazany w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na ASA, inne salicylany lub którykolwiek składnik preparatu
- Skaza krwotoczna
- Ostra choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy
- Astma oskrzelowa indukowana salicylanami lub NLPZ w wywiadzie
- Jednoczesne stosowanie metotreksatu w dawkach ≥15 mg/tydzień
- Ciężka niewydolność serca, wątroby lub nerek
- Trzeci trymestr ciąży
- Dzieci do 12 lat w przebiegu infekcji wirusowych (ryzyko zespołu Reye'a)
Przeciwwskazania wynikają głównie z mechanizmu działania ASA oraz ryzyka poważnych działań niepożądanych u wymienionych grup pacjentów. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z zaburzeniami krzepnięcia, chorobami przewodu pokarmowego oraz astmą.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Należy zachować szczególną ostrożność stosując Aspirin® w następujących przypadkach:
- I i II trymestr ciąży oraz okres karmienia piersią
- Nadwrażliwość na NLPZ lub inne substancje alergizujące
- Jednoczesne stosowanie leków przeciwzakrzepowych
- Zaburzenia czynności wątroby lub nerek
- Choroba wrzodowa lub krwawienia z przewodu pokarmowego w wywiadzie
- Niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej
- Astma oskrzelowa, przewlekłe choroby układu oddechowego, katar sienny, polipy nosa
ASA może powodować skurcz oskrzeli i wywoływać napady astmy. Lek wpływa na agregację płytek krwi, co może prowadzić do wydłużenia czasu krwawienia podczas zabiegów chirurgicznych. Należy monitorować pacjentów pod kątem potencjalnych działań niepożądanych, szczególnie ze strony przewodu pokarmowego i układu krwiotwórczego.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Aspirin® wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, m.in.:
- Metotreksat - nasilenie toksyczności
- Leki przeciwzakrzepowe - zwiększone ryzyko krwawień
- NLPZ - zwiększone ryzyko działań niepożądanych
- Leki przeciwcukrzycowe - nasilenie działania hipoglikemizującego
- Glikokortykosteroidy - zwiększone ryzyko owrzodzeń
- Inhibitory ACE - osłabienie działania przeciwnadciśnieniowego
- Kwas walproinowy - wzajemne nasilenie działania
Interakcje wynikają głównie z wpływu ASA na syntezę prostaglandyn, wiązanie z białkami osocza oraz metabolizm innych leków. Konieczne jest zachowanie ostrożności przy łączeniu Aspirinu z wymienionymi grupami leków.
Ciąża i laktacja
Stosowanie ASA w ciąży i okresie karmienia piersią wymaga szczególnej ostrożności:
- I i II trymestr ciąży - stosować tylko w razie bezwzględnej konieczności
- III trymestr ciąży - przeciwwskazany (ryzyko powikłań u płodu)
- Karmienie piersią - krótkotrwałe stosowanie zwykle nie wymaga przerywania karmienia, przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek należy przerwać karmienie
ASA przenika przez łożysko i do mleka matki. Może wpływać niekorzystnie na przebieg ciąży i rozwój płodu, szczególnie w III trymestrze. Decyzję o stosowaniu leku u kobiet w ciąży i karmiących piersią powinien podjąć lekarz po starannym rozważeniu korzyści i ryzyka.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane Aspirinu obejmują:
- Zaburzenia żołądka i jelit (bóle brzucha, zgaga, nudności, wymioty)
- Zwiększone ryzyko krwawień
- Zawroty głowy i szumy uszne
- Reakcje nadwrażliwości (wysypka, pokrzywka, astma)
Rzadziej mogą wystąpić poważniejsze działania niepożądane, takie jak krwawienia z przewodu pokarmowego, owrzodzenia, zaburzenia czynności wątroby i nerek. Długotrwałe stosowanie dużych dawek może prowadzić do przewlekłego zatrucia salicylanami.
Warto zapamiętać
- Aspirin® zawiera kwas acetylosalicylowy (ASA) o działaniu przeciwbólowym, przeciwgorączkowym i przeciwzapalnym
- Lek wpływa na agregację płytek krwi, co zwiększa ryzyko krwawień - należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu innych leków przeciwzakrzepowych
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania ASA obejmują:
- Lekkie zatrucie: zawroty głowy, szumy uszne, nudności, wymioty
- Ciężkie zatrucie: zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, odwodnienie, hiperglikemia, drgawki
Leczenie przedawkowania polega na odtruciu, przywróceniu równowagi wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej. W ciężkich przypadkach może być konieczna hemodializa. Stężenie ASA we krwi nie zawsze koreluje z nasileniem objawów zatrucia.
Mechanizm działania
Kwas acetylosalicylowy działa poprzez nieodwracalne hamowanie cyklooksygenazy (COX), co prowadzi do zmniejszenia syntezy prostaglandyn i tromboksanu A2. Efektem tego jest:
- Działanie przeciwbólowe - hamowanie syntezy prostaglandyn obwodowo i ośrodkowo
- Działanie przeciwgorączkowe - hamowanie syntezy PGE2 w podwzgórzu
- Działanie przeciwzapalne - hamowanie syntezy mediatorów zapalenia
- Działanie antyagregacyjne - hamowanie syntezy tromboksanu A2 w płytkach krwi
Wielokierunkowy mechanizm działania ASA odpowiada za jego szerokie zastosowanie kliniczne, ale również za potencjalne działania niepożądane.
Skład
1 tabletka Aspirinu zawiera 500 mg kwasu acetylosalicylowego (ASA) jako substancję czynną.
Aspirin® jest skutecznym lekiem przeciwbólowym i przeciwgorączkowym, jednak jego stosowanie wymaga ostrożności ze względu na potencjalne działania niepożądane i liczne interakcje. Przed użyciem leku należy zapoznać się z pełną informacją o produkcie i w razie wątpliwości skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.