Asentra®
Sertraline
Wskazania do stosowania
Sertralina (Asentra) jest wskazana w leczeniu:
- Epizodów dużej depresji
- Zapobieganiu nawrotom epizodów dużej depresji
- Lęku napadowego z towarzyszącą (lub nie) agorafobią
- Zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych (ZO-K) u pacjentów dorosłych oraz dzieci i młodzieży w wieku 6-17 lat
- Zespołu lęku społecznego
- Zespołu stresu pourazowego (PTSD)
Sertralina wykazuje skuteczność w leczeniu wymienionych zaburzeń psychicznych poprzez hamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym.
Dawkowanie i sposób podawania
Rozpoczęcie leczenia
Depresja i ZO-K: Leczenie należy rozpocząć od dawki 50 mg/dobę.
Lęk napadowy, PTSD i zespół lęku społecznego: Leczenie należy rozpocząć od dawki 25 mg/dobę. Po tygodniu dawkę należy zwiększyć do 50 mg/dobę. Ten schemat dawkowania zmniejsza częstość działań niepożądanych charakterystycznych dla początkowej fazy leczenia zaburzenia lękowego z napadami lęku.
Zwiększanie dawki
U pacjentów nie reagujących na dawkę 50 mg, dawka może być zwiększana stopniowo o 50 mg, w odstępach co najmniej 1-tygodniowych, aż do maksymalnej dawki 200 mg/dobę. Ze względu na długi okres półtrwania sertraliny (ponad 24 godziny), nie należy zmieniać dawki częściej niż raz na tydzień.
Początek działania terapeutycznego może nastąpić w ciągu 7 dni, jednak dla osiągnięcia pełnego efektu potrzeba zazwyczaj więcej czasu, szczególnie w przypadku ZO-K.
Leczenie podtrzymujące
W terapii długoterminowej należy stosować możliwie najmniejsze skuteczne dawki. Następnie należy dostosowywać dawki zależnie od potrzeby.
Depresja: Długotrwałe leczenie może być konieczne w celu zapobiegania nawrotom epizodów dużej depresji. W większości przypadków zalecana dawka jest taka sama, jaką stosuje się w trakcie bieżącego epizodu. Chorzy na depresję powinni być leczeni przez wystarczająco długi okres, co najmniej 6 miesięcy, aby upewnić się, że objawy choroby ustąpiły.
Lęk napadowy i ZO-K: Należy regularnie oceniać potrzebę kontynuowania leczenia, ponieważ w tych zaburzeniach zdolność zapobiegania nawrotom nie została udowodniona.
Wskazanie | Wiek | Dawka początkowa | Zakres dawek | Dawka maksymalna |
---|---|---|---|---|
Depresja (dorośli) | >18 lat | 50 mg/dobę | 50-200 mg/dobę | 200 mg/dobę |
ZO-K (dorośli) | >18 lat | 50 mg/dobę | 50-200 mg/dobę | 200 mg/dobę |
ZO-K (dzieci) | 13-17 lat | 50 mg/dobę | 50-200 mg/dobę | 200 mg/dobę |
ZO-K (dzieci) | 6-12 lat | 25 mg/dobę | 25-200 mg/dobę | 200 mg/dobę |
Lęk napadowy, PTSD, lęk społeczny | >18 lat | 25 mg/dobę | 50-200 mg/dobę | 200 mg/dobę |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie do pacjenta, uwzględniając jego wiek, masę ciała oraz odpowiedź na leczenie. U pacjentów w podeszłym wieku, z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek może być konieczna modyfikacja dawkowania.
Sposób podawania
Sertralinę należy przyjmować raz na dobę, rano lub wieczorem. Tabletki można przyjmować niezależnie od posiłków.
Warto zapamiętać
- Sertralinę należy przyjmować regularnie o stałej porze dnia
- Efekt terapeutyczny pojawia się zazwyczaj po 2-4 tygodniach leczenia
Przeciwwskazania
Stosowanie sertraliny jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na sertralinę lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Jednoczesne stosowanie nieodwracalnych inhibitorów monoaminooksydazy (MAO) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego
- Jednoczesne stosowanie pimozydu
Należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu sertraliny u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, padaczką, cukrzycą, jaskrą z zamkniętym kątem przesączania oraz u osób ze zwiększonym ryzykiem krwawień.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Zespół serotoninowy
Podczas stosowania sertraliny, szczególnie w skojarzeniu z innymi lekami serotoninergicznymi, może wystąpić potencjalnie zagrażający życiu zespół serotoninowy. Objawy obejmują: zmiany stanu psychicznego, zaburzenia autonomiczne, zaburzenia nerwowo-mięśniowe i objawy żołądkowo-jelitowe. W przypadku podejrzenia zespołu serotoninowego należy rozważyć zmniejszenie dawki lub przerwanie leczenia.
Przejście z innych leków przeciwdepresyjnych
Należy zachować ostrożność przy zmianie leczenia z innych leków przeciwdepresyjnych na sertralinę, szczególnie w przypadku leków o długim okresie półtrwania, takich jak fluoksetyna.
Wydłużenie odstępu QT
Sertralina może powodować wydłużenie odstępu QT. Należy zachować ostrożność u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak choroby serca, zaburzenia elektrolitowe czy jednoczesne stosowanie innych leków wydłużających odstęp QT.
Mania/hipomania
U pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową sertralina może wywołać epizod maniakalny. Należy ściśle monitorować pacjentów pod kątem objawów manii/hipomanii.
Napady drgawkowe
Sertralina może obniżać próg drgawkowy. Należy zachować ostrożność u pacjentów z padaczką w wywiadzie.
Ryzyko samobójstwa
Leczenie sertraliną, szczególnie w początkowej fazie, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem myśli i zachowań samobójczych. Pacjenci, zwłaszcza młodzi dorośli i osoby z myślami samobójczymi w wywiadzie, powinni być ściśle monitorowani.
Krwawienia
Sertralina może zwiększać ryzyko krwawień, szczególnie u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki przeciwpłytkowe lub przeciwzakrzepowe.
Hiponatremia
Stosowanie sertraliny może prowadzić do hiponatremii, szczególnie u osób w podeszłym wieku. Należy monitorować stężenie sodu u pacjentów z grupy ryzyka.
Objawy odstawienia
Nagłe przerwanie leczenia sertraliną może powodować objawy odstawienne. Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki przy kończeniu terapii.
Lekarz powinien regularnie oceniać stan pacjenta i dostosowywać dawkowanie w zależności od odpowiedzi klinicznej i występowania działań niepożądanych.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Sertralina wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami. Najważniejsze z nich to:
- Inhibitory MAO - przeciwwskazane jednoczesne stosowanie ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego
- Pimozyd - przeciwwskazane jednoczesne stosowanie
- Inne leki serotoninergiczne (np. tramadol, tryptany) - zwiększone ryzyko zespołu serotoninowego
- Leki wpływające na hemostazę (np. warfaryna, NLPZ) - zwiększone ryzyko krwawień
- Leki metabolizowane przez CYP2D6 (np. niektóre leki przeciwarytmiczne) - sertralina może zwiększać ich stężenie
- Leki wydłużające odstęp QT - zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu sertraliny z wymienionymi grupami leków oraz monitorować pacjenta pod kątem potencjalnych interakcji.
Ciąża i karmienie piersią
Stosowanie sertraliny w ciąży powinno być rozważane tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko. Sertralina przenika do mleka matki, dlatego nie zaleca się jej stosowania podczas karmienia piersią.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane sertraliny to:
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka, suchość w ustach)
- Zaburzenia snu (bezsenność, senność)
- Zawroty głowy
- Bóle głowy
- Zaburzenia seksualne (opóźniony wytrysk, zaburzenia erekcji)
- Zwiększona potliwość
Większość działań niepożądanych ma charakter łagodny i przemijający. W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych należy skonsultować się z lekarzem.
Przedawkowanie
Przedawkowanie sertraliny może prowadzić do poważnych powikłań, w tym zespołu serotoninowego. W przypadku podejrzenia przedawkowania należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem lub zgłosić się do szpitala.
Mechanizm działania
Sertralina jest selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Hamuje wychwyt serotoniny w synapsach nerwowych, zwiększając jej stężenie w szczelinie synaptycznej. Prowadzi to do nasilenia przekaźnictwa serotoninergicznego w mózgu, co odpowiada za działanie przeciwdepresyjne i przeciwlękowe leku.
Właściwości farmakokinetyczne
Sertralina charakteryzuje się następującymi właściwościami farmakokinetycznymi:
- Dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego
- Maksymalne stężenie w osoczu osiąga po 4-6 godzinach od podania
- Wiąże się z białkami osocza w około 98%
- Jest metabolizowana w wątrobie, głównie przez CYP3A4 i CYP2B6
- Okres półtrwania wynosi około 26 godzin
- Wydalana jest głównie z moczem w postaci metabolitów
Znajomość właściwości farmakokinetycznych sertraliny pozwala na optymalne dostosowanie dawkowania do indywidualnych potrzeb pacjenta.
Warto zapamiętać
- Sertralina wymaga kilku tygodni stosowania do osiągnięcia pełnego efektu terapeutycznego
- Nie należy przerywać leczenia bez konsultacji z lekarzem ze względu na ryzyko objawów odstawiennych
Podsumowanie
Sertralina jest skutecznym lekiem przeciwdepresyjnym i przeciwlękowym z grupy SSRI. Wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa, jednak wymaga ostrożnego stosowania ze względu na potencjalne interakcje i działania niepożądane. Lekarz powinien indywidualnie dostosować dawkowanie i monitorować pacjenta podczas terapii sertraliną.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia