Arsenic trioxide Accord
Arsenic trioxide
Wskazania do stosowania
Trójtlenek arsenu jest wskazany do:
- Indukcji remisji i konsolidacji u dorosłych pacjentów z:
- Nowo zdiagnozowaną ostrą białaczką promielocytową (APL) z niskim lub pośrednim ryzykiem (liczba białych krwinek ≤10x103/μl) jednocześnie z kwasem all-trans-retynowym (ATRA)
- Nawracającą/oporną na leczenie ostrą białaczką promielocytową (APL) charakteryzującą się translokacją t(15;17) i/lub obecnością genu PML/RAR-α
Wcześniejsze leczenie w przypadku nawracającej/opornej APL powinno obejmować stosowanie retynoidu i chemioterapii. Nie badano skuteczności trójtlenku arsenu w innych podtypach ostrych białaczek pochodzenia szpikowego.
Dawkowanie i sposób podawania
Zalecenia ogólne
Trójtlenek arsenu należy podawać pod kontrolą lekarza doświadczonego w leczeniu ostrych białaczek. Konieczne jest ścisłe przestrzeganie specjalnych procedur monitorowania pacjenta. Zaleca się stosowanie takich samych dawek u dorosłych i osób w podeszłym wieku.
Dawkowanie w nowo zdiagnozowanej APL z niskim/pośrednim ryzykiem
Etap leczenia | Dawkowanie |
---|---|
Indukcja remisji | 0,15 mg/kg mc./dobę dożylnie do uzyskania całkowitej remisji (maks. 60 dni) |
Konsolidacja | 0,15 mg/kg mc./dobę dożylnie przez 5 dni w tygodniu, przez 4 tygodnie, następnie 4 tygodnie przerwy (łącznie 4 cykle) |
Jeśli nie uzyskano całkowitej remisji do 60. dnia leczenia indukującego, należy przerwać podawanie leku.
Dawkowanie w nawracającej/opornej na leczenie APL
Etap leczenia | Dawkowanie |
---|---|
Indukcja remisji | 0,15 mg/kg mc./dobę dożylnie do uzyskania całkowitej remisji (maks. 50 dni) |
Konsolidacja | 0,15 mg/kg mc./dobę dożylnie przez 5 dni w tygodniu, przez 5 tygodni (25 dawek) |
Leczenie konsolidujące należy rozpocząć 3-4 tygodnie po zakończeniu leczenia indukującego. Jeśli nie uzyskano całkowitej remisji do 50. dnia leczenia indukującego, należy przerwać podawanie leku.
Modyfikacja dawkowania
Leczenie trójtlenkiem arsenu należy tymczasowo przerwać w przypadku wystąpienia toksyczności stopnia 3 lub większego według kryteriów NCI CTC, prawdopodobnie związanej z leczeniem. Leczenie można wznowić po ustąpieniu objawów toksyczności, stosując 50% wcześniejszej dawki dobowej. Jeśli toksyczność nie wystąpi ponownie w ciągu 7 dni, można zwiększyć dawkę do 100% dawki początkowej. W przypadku nawrotu toksyczności pacjenta należy wykluczyć z leczenia.
Sposób podawania
Trójtlenek arsenu należy podawać dożylnie przez 1-2 godziny. W przypadku reakcji naczynioruchowych czas infuzji można wydłużyć do 4 godzin. Nie jest konieczne zakładanie cewnika do żyły centralnej. Pacjenci muszą być hospitalizowani na początku leczenia ze względu na objawy choroby i konieczność monitorowania.
Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Zespół aktywacji leukocytów (zespół różnicowania APL)
U 27% pacjentów z nawracającą/oporną APL i 19% pacjentów z nowo zdiagnozowaną APL leczonych trójtlenkiem arsenu występowały objawy zespołu różnicowania APL. Charakteryzuje się on gorączką, dusznością, przyrostem masy ciała, naciekami płucnymi i wysiękiem opłucnowym/osierdziowym, z leukocytozą lub bez. Zespół ten może prowadzić do zgonu.
Przy pierwszych objawach sugerujących zespół różnicowania należy:
- Tymczasowo przerwać leczenie trójtlenkiem arsenu
- Natychmiast rozpocząć podawanie dużej dawki kortykosteroidów (10 mg deksametazonu dożylnie 2 razy na dobę)
- Kontynuować leczenie kortykosteroidami przez co najmniej 3 dni lub dłużej do ustąpienia objawów
- W razie potrzeby zastosować diuretyki
Po ustąpieniu objawów można wznowić leczenie trójtlenkiem arsenu, stosując 50% wcześniejszej dawki przez 7 dni. Następnie, jeśli nie doszło do pogorszenia toksyczności, można zwiększyć dawkę do 100%.
Nieprawidłowości w zapisie EKG
Trójtlenek arsenu może powodować wydłużenie odstępu QT i całkowity blok przedsionkowo-komorowy. Wydłużenie QT może prowadzić do zagrażającej życiu arytmii typu torsade de pointes. Wcześniejsze leczenie antracyklinami zwiększa ryzyko wydłużenia QT.
Zalecenia dotyczące monitorowania EKG i elektrolitów:
- Wykonać 12-odprowadzeniowe EKG przed rozpoczęciem leczenia
- Utrzymywać stężenie potasu >4 mEq/l i magnezu >1,8 mg/dl
- Przerwać stosowanie leków wydłużających odstęp QT
- Monitorować EKG 2 razy w tygodniu, a u pacjentów niestabilnych klinicznie - częściej
- W przypadku QTc >500 ms podjąć działania korygujące i ponownie ocenić QTc
Hepatotoksyczność
U 63,2% pacjentów z nowo zdiagnozowaną APL leczonych trójtlenkiem arsenu i ATRA obserwowano hepatotoksyczność 3. lub 4. stopnia. Należy przerwać leczenie w przypadku hepatotoksyczności stopnia ≥3 i wznowić je po normalizacji parametrów wątrobowych, stosując 50% dawki przez 7 dni.
Opóźnienie podania i modyfikacja dawki
Leczenie należy przerwać w przypadku toksyczności stopnia ≥3 prawdopodobnie związanej z trójtlenkiem arsenu. Można je wznowić po ustąpieniu objawów, stosując 50% wcześniejszej dawki.
Badania laboratoryjne
Podczas leczenia indukującego należy monitorować co najmniej 2 razy w tygodniu:
- Stężenia elektrolitów i glukozy
- Morfologię krwi
- Parametry czynności wątroby i nerek
- Parametry krzepnięcia
W fazie konsolidacji badania należy wykonywać raz w tygodniu.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i wątroby
Należy zachować ostrożność stosując trójtlenek arsenu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby ze względu na ograniczone dane.
Hiperleukocytoza
U pacjentów z APL leczonych trójtlenkiem arsenu może wystąpić hiperleukocytoza (≥10 x 103/μl). W takim przypadku zaleca się leczenie hydroksymocznikiem w celu utrzymania liczby białych krwinek ≤10 x 103/μl.
Rozwój drugiego pierwotnego nowotworu
Trójtlenek arsenu jest substancją rakotwórczą dla człowieka. Pacjentów należy monitorować pod kątem rozwoju drugiego pierwotnego nowotworu złośliwego.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Należy zachować ostrożność stosując trójtlenek arsenu jednocześnie z:
- Lekami powodującymi wydłużenie odstępu QT/QTc
- Lekami powodującymi hipokaliemię lub hipomagnezemię
- Lekami o działaniu hepatotoksycznym
Ciąża i karmienie piersią
Trójtlenek arsenu ma działanie embriotoksyczne i teratogenne. Kobiety w wieku rozrodczym i mężczyźni muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia. Nie należy stosować w ciąży, chyba że stan kliniczny kobiety wymaga leczenia. Karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas leczenia trójtlenkiem arsenu.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) związane z leczeniem trójtlenkiem arsenu to:
- Hiperglikemia
- Hipokaliemia
- Neutropenia
- Zwiększenie aktywności AlAT
- Leukocytoza
- Zespół różnicowania APL
- Wydłużenie odstępu QT w EKG
- Gorączka
- Nudności
- Wymioty
- Biegunka
- Ból głowy
- Zmęczenie
Ciężkie działania niepożądane obejmują zespół różnicowania APL, wydłużenie odstępu QT, hepatotoksyczność i zaburzenia hematologiczne.
Przedawkowanie
W przypadku objawów ostrej toksyczności arsenu należy:
- Natychmiast przerwać podawanie trójtlenku arsenu
- Rozważyć terapię chelatującą penicylaminą (≤1 g/dobę) lub dimerkaprolem (3 mg/kg mc. domięśniowo co 4 h)
- W przypadku koagulopatii rozważyć podanie kwasu dimerkaptobursztynowego
- W ciężkich przypadkach rozważyć hemodializę
Mechanizm działania
Trójtlenek arsenu powoduje zmiany morfologiczne i fragmentację DNA charakterystyczne dla apoptozy w komórkach białaczki promielocytowej. Powoduje również uszkodzenie lub degradację białka fuzyjnego PML/RAR-α.
Skład
1 ml koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji zawiera 1 mg trójtlenku arsenu. Jedna fiolka (10 ml) zawiera 10 mg trójtlenku arsenu.
Warto zapamiętać
- Trójtlenek arsenu może powodować potencjalnie śmiertelny zespół różnicowania APL - konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjenta
- Lek może wywoływać wydłużenie odstępu QT - należy regularnie wykonywać EKG i kontrolować stężenia elektrolitów