Arixtra®
Fondaparinux
Arixtra® (fondaparynuks)
Wskazania do stosowania
Preparat Arixtra® w dawce 2,5 mg/0,5 ml jest wskazany w następujących przypadkach:
- Zapobieganie żylnym incydentom zakrzepowo-zatorowym (VTE) u dorosłych poddawanych dużym zabiegom ortopedycznym kończyn dolnych (np. operacja złamania szyjki kości udowej, duże zabiegi stawu kolanowego lub biodrowego)
- Zapobieganie VTE u dorosłych poddawanych zabiegom w obrębie jamy brzusznej z wysokim ryzykiem powikłań zakrzepowo-zatorowych (np. operacje nowotworów)
- Zapobieganie VTE u dorosłych pacjentów unieruchomionych z powodu ostrej choroby (np. niewydolność serca, zaburzenia oddechowe, ostre zakażenia)
- Leczenie niestabilnej choroby wieńcowej lub zawału serca bez uniesienia odcinka ST (UA/NSTEMI)
- Leczenie zawału serca z uniesieniem odcinka ST (STEMI)
- Leczenie ostrej, objawowej zakrzepicy żył powierzchownych kończyn dolnych bez współistniejącej zakrzepicy żył głębokich
Preparat Arixtra® w dawce 7,5 mg/0,6 ml jest wskazany w leczeniu ostrej zakrzepicy żył głębokich (DVT) i ostrego zatoru płucnego (PE) u dorosłych, z wyjątkiem pacjentów niestabilnych hemodynamicznie.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawka 2,5 mg/0,5 ml:
Wskazanie | Dawkowanie | Czas trwania leczenia |
---|---|---|
Zabiegi ortopedyczne i w obrębie jamy brzusznej | 2,5 mg raz/dobę podskórnie | 5-9 dni, do 24 dni po złamaniu szyjki kości udowej |
Pacjenci internistyczni z wysokim ryzykiem VTE | 2,5 mg raz/dobę podskórnie | 6-14 dni |
UA/NSTEMI | 2,5 mg raz/dobę podskórnie | Do 8 dni lub wypisu ze szpitala |
STEMI | 2,5 mg raz/dobę (pierwsza dawka dożylnie) | Do 8 dni lub wypisu ze szpitala |
Zakrzepica żył powierzchownych | 2,5 mg raz/dobę podskórnie | 30-45 dni |
Pierwszą dawkę należy podać 6 godzin po zabiegu chirurgicznym, pod warunkiem uzyskania hemostazy.
Dawka 7,5 mg/0,6 ml:
Masa ciała pacjenta | Dawkowanie |
---|---|
<50 kg | 5 mg raz/dobę podskórnie |
50-100 kg | 7,5 mg raz/dobę podskórnie |
>100 kg | 10 mg raz/dobę podskórnie |
Leczenie należy kontynuować przez co najmniej 5 dni i do czasu ustalenia odpowiedniej terapii doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi.
Modyfikacja dawkowania w szczególnych grupach pacjentów
Zaburzenia czynności nerek:
- ClCr <20 ml/min: przeciwwskazany
- ClCr 20-50 ml/min: zmniejszenie dawki do 1,5 mg raz/dobę (dotyczy dawki 2,5 mg)
Zaburzenia czynności wątroby: Ostrożność u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności wątroby.
Pacjenci w podeszłym wieku: Ostrożność ze względu na pogorszenie czynności nerek.
Pacjenci z małą masą ciała (<50 kg): Zwiększone ryzyko krwawienia, zachować ostrożność.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na fondaparynuks lub substancje pomocnicze
- Czynne, klinicznie istotne krwawienie
- Ostre bakteryjne zapalenie wsierdzia
- Ciężkie zaburzenie czynności nerek (ClCr <20 ml/min)
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Fondaparynuks należy stosować ostrożnie u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem krwawienia, w tym:
- Zaburzenia krzepnięcia
- Czynna choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy
- Niedawny krwotok wewnątrzczaszkowy
- Niedawny zabieg neurochirurgiczny lub okulistyczny
Należy unikać jednoczesnego stosowania leków zwiększających ryzyko krwawienia. Zachować ostrożność przy znieczuleniu zewnątrzoponowym/rdzeniowym ze względu na ryzyko krwiaka.
Warto zapamiętać
- Fondaparynuks jest selektywnym inhibitorem czynnika Xa, stosowanym w profilaktyce i leczeniu powikłań zakrzepowo-zatorowych
- Dawkowanie i czas trwania terapii zależą od wskazania oraz indywidualnych czynników ryzyka pacjenta
Interakcje
Zwiększone ryzyko krwawienia przy jednoczesnym stosowaniu z:
- Doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi
- Inhibitorami płytek krwi
- NLPZ
Fondaparynuks nie wpływa istotnie na działanie warfaryny, kwasu acetylosalicylowego, piroksykamu czy digoksyny.
Ciąża i laktacja
Stosować tylko w razie bezwzględnej konieczności w ciąży. Nie zaleca się karmienia piersią podczas leczenia.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane obejmują:
- Krwawienia (w tym krwotok pooperacyjny, krwawienie z nosa, z przewodu pokarmowego)
- Niedokrwistość
- Trombocytopenia
- Zaburzenia czynności wątroby
- Reakcje w miejscu wstrzyknięcia
Przedawkowanie
Brak swoistego antidotum. W przypadku powikłań krwotocznych należy przerwać leczenie i rozważyć odpowiednie postępowanie (hemostaza chirurgiczna, przetoczenie krwi, świeżej plazmy, plazmafereza).
Mechanizm działania
Fondaparynuks jest syntetycznym, selektywnym inhibitorem aktywnego czynnika X (Xa). Poprzez wiązanie z antytrombiną III nasila około 300-krotnie naturalną neutralizację czynnika Xa, hamując powstawanie trombiny i tworzenie zakrzepów.
Skład
Ampułko-strzykawka zawiera 2,5 mg lub 7,5 mg soli sodowej fondaparynuksu.
Fondaparynuks jest skutecznym i bezpiecznym lekiem przeciwzakrzepowym, jednak wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących dawkowania oraz monitorowania pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych, szczególnie krwawień.