Arava® - (IR)
Leflunomide
Wskazania
Leflunomid (Arava®) wskazany jest w leczeniu u dorosłych pacjentów z:
- Aktywną postacią reumatoidalnego zapalenia stawów jako produkt leczniczy należący do grupy leków przeciwreumatycznych modyfikujących przebieg choroby (DMARD)
- Aktywną postacią artropatii łuszczycowej
Niedawne lub równoczesne leczenie pacjenta produktami leczniczymi z grupy DMARD (np. metotreksat) wykazującymi hepatotoksyczne lub hematotoksyczne działanie może zwiększać zagrożenie wystąpienia ciężkich działań niepożądanych. Dlatego decyzję o rozpoczęciu stosowania leflunomidu należy poprzedzić wnikliwą analizą spodziewanych korzyści w stosunku do możliwych zagrożeń.
Zastąpienie leflunomidu innym produktem leczniczym z grupy DMARD bez przeprowadzenia procedury wymywania może zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, nawet po długim czasie od momentu zmiany produktu leczniczego.
Wnioski: Leflunomid jest skutecznym lekiem modyfikującym przebieg choroby w leczeniu aktywnego RZS i ŁZS u dorosłych. Należy jednak zachować ostrożność przy jego stosowaniu ze względu na możliwe działania niepożądane, szczególnie przy zmianie leczenia z/na inne leki z grupy DMARD.
Dawkowanie
Leczenie powinno być prowadzone i nadzorowane przez specjalistów mających doświadczenie w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów i artropatii łuszczycowej.
Należy kontrolować:
- Aktywność aminotransferazy alaninowej (AlAT) lub transferazy glutaminowopirogronowej surowicy (SGPT)
- Morfologię krwi, w tym obraz białych krwinek i liczbę płytek
Kontrole należy przeprowadzać:
- Przed rozpoczęciem leczenia leflunomidem
- Co 2 tygodnie przez pierwszych 6 miesięcy terapii
- Następnie co 8 tygodni
Dawkowanie w reumatoidalnym zapaleniu stawów:
Etap leczenia | Dawka |
---|---|
Dawka początkowa | 100 mg raz na dobę przez 3 doby |
Dawka podtrzymująca | 10-20 mg raz na dobę |
Pacjenci mogą rozpocząć leczenie od dawki 10 mg lub 20 mg, w zależności od ciężkości (aktywności) choroby.
Dawkowanie w artropatii łuszczycowej:
Etap leczenia | Dawka |
---|---|
Dawka początkowa | 100 mg raz na dobę przez 3 doby |
Dawka podtrzymująca | Nie określono (jak w RZS) |
Działanie terapeutyczne widoczne jest zwykle po 4 do 6 tygodniach i stan pacjenta może ulegać dalszej poprawie przez 4 do 6 miesięcy.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów:
- Nieznaczna niewydolność nerek: nie powoduje konieczności dostosowania dawki
- Pacjenci w podeszłym wieku (powyżej 65 lat): dostosowanie dawki nie jest konieczne
- Dzieci i młodzież: produkt nie jest przeznaczony do leczenia pacjentów poniżej 18 lat
Wnioski: Dawkowanie leflunomidu wymaga indywidualnego dostosowania w zależności od wskazania i stanu pacjenta. Kluczowe jest regularne monitorowanie parametrów laboratoryjnych w celu wczesnego wykrycia potencjalnych działań niepożądanych.
Sposób podawania
Tabletki należy połykać w całości, popijając odpowiednią ilością płynu. Przyjmowanie produktu leczniczego w trakcie posiłku nie wpływa na jego wchłanianie.
Wnioski: Leflunomid można przyjmować niezależnie od posiłków, co ułatwia stosowanie leku.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na substancję czynną, główny aktywny metabolit teriflunomid lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Zaburzenia czynności wątroby
- Ciężkie niedobory odporności (np. AIDS)
- Znaczne zaburzenie czynności szpiku lub znaczna anemia, leukopenia, neutropenia czy trombocytopenia wywołane innymi czynnikami niż reumatoidalne zapalenie stawów lub artropatia łuszczycowa
- Ciężkie zakażenia
- Umiarkowana do ciężkiej niewydolność nerek
- Ciężka hipoproteinemia (np. w zespole nerczycowym)
- Ciąża lub kobiety w wieku rozrodczym niestosujące skutecznej antykoncepcji
- Karmienie piersią
Wnioski: Leflunomid ma szereg istotnych przeciwwskazań, szczególnie dotyczących funkcji wątroby, nerek, układu odpornościowego oraz ciąży i karmienia piersią. Przed rozpoczęciem leczenia należy dokładnie ocenić stan pacjenta pod kątem tych przeciwwskazań.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Monitorowanie czynności wątroby
Należy kontrolować aktywność AlAT (SGPT) przed rozpoczęciem leczenia oraz co 2 tygodnie przez pierwsze 6 miesięcy, a następnie co 8 tygodni. W przypadku podwyższenia aktywności AlAT należy:
- Przy 2-3 krotnym przekroczeniu górnej granicy normy: rozważyć zmniejszenie dawki z 20 mg do 10 mg
- Przy ponad 3-krotnym przekroczeniu górnej granicy normy: przerwać podawanie leflunomidu i rozpocząć procedurę wymywania
W trakcie stosowania leflunomidu nie wolno spożywać alkoholu.
Monitorowanie parametrów hematologicznych
Przed rozpoczęciem leczenia oraz co 2 tygodnie przez pierwsze 6 miesięcy, a następnie co 8 tygodni należy kontrolować morfologię krwi z rozmazem i liczbą płytek.
Interakcje z innymi lekami
Nie zaleca się jednoczesnego stosowania leflunomidu z:
- Innymi lekami z grupy DMARD (np. metotreksat)
- Lekami hepatotoksycznymi lub hematotoksycznymi
- Teriflunomidem
Ciąża i karmienie piersią
Leflunomid jest przeciwwskazany w ciąży i podczas karmienia piersią. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję w trakcie i do 2 lat po zakończeniu leczenia.
Inne ostrzeżenia
- Ryzyko infekcji, w tym oportunistycznych
- Możliwość wystąpienia neuropatii obwodowej
- Ryzyko śródmiąższowej choroby płuc
- Możliwość wystąpienia ciężkich reakcji skórnych
Wnioski: Stosowanie leflunomidu wymaga ścisłego monitorowania pacjenta, szczególnie w zakresie funkcji wątroby i parametrów hematologicznych. Konieczne jest przestrzeganie zaleceń dotyczących interakcji lekowych oraz stosowania antykoncepcji. Pacjenci powinni być poinformowani o możliwych działaniach niepożądanych i konieczności natychmiastowego zgłaszania niepokojących objawów.
Warto zapamiętać
- Leflunomid wymaga regularnego monitorowania funkcji wątroby i parametrów hematologicznych
- Lek jest przeciwwskazany w ciąży i podczas karmienia piersią, konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji
Działania niepożądane
Najczęściej występujące działania niepożądane po zastosowaniu leflunomidu to:
- Łagodny wzrost ciśnienia tętniczego krwi
- Leukopenia
- Parestezje
- Ból głowy
- Zawroty głowy
- Biegunka
- Nudności, wymioty
- Zaburzenia śluzówki jamy ustnej
- Ból brzucha
- Wypadanie włosów
- Wyprysk, wysypka
- Świąd, suchość skóry
- Zapalenie pochewki ścięgna
- Wzrost kinazy kreatynowej (CK)
- Anoreksja
- Spadek masy ciała
- Osłabienie
- Łagodne reakcje alergiczne
- Wzrost parametrów wątrobowych
Rzadziej występujące, ale poważne działania niepożądane obejmują:
- Ciężkie zakażenia, w tym posocznica
- Zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, pancytopenia)
- Ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka)
- Śródmiąższowe choroby płuc
- Ciężkie uszkodzenie wątroby
Wnioski: Leflunomid może powodować szereg działań niepożądanych, od łagodnych do potencjalnie zagrażających życiu. Kluczowe jest regularne monitorowanie pacjenta i szybkie reagowanie na pojawiające się objawy niepożądane. Pacjenci powinni być poinformowani o możliwych działaniach niepożądanych i konieczności zgłaszania wszelkich niepokojących objawów.
Interakcje
Leflunomid może wchodzić w interakcje z wieloma lekami. Najważniejsze z nich to:
- Metotreksat i inne leki z grupy DMARD - zwiększone ryzyko hepatotoksyczności
- Warfaryna - możliwe zwiększenie działania przeciwzakrzepowego
- Ryfampicyna - może zwiększać stężenie aktywnego metabolitu leflunomidu
- Leki metabolizowane przez CYP2C8 (np. repaglinid, paklitaksel) - możliwe zwiększenie ich stężenia
- Leki metabolizowane przez CYP1A2 (np. duloksetyna, teofilina) - możliwe zmniejszenie ich stężenia
- Doustne środki antykoncepcyjne - możliwe zwiększenie ich stężenia
Wnioski: Ze względu na liczne potencjalne interakcje, przed rozpoczęciem leczenia leflunomidem należy dokładnie przeanalizować wszystkie leki przyjmowane przez pacjenta. W trakcie leczenia konieczne jest monitorowanie skuteczności i bezpieczeństwa stosowania leków, które mogą wchodzić w interakcje z leflunomidem.
Postępowanie w przypadku przedawkowania
W przypadku przedawkowania lub zatrucia zaleca się:
- Podawanie cholestyraminy w dawce 8 g 3 razy na dobę
- Alternatywnie, podawanie węgla aktywnego w dawce 50 g co 6 godzin przez 24 godziny
Proces eliminacji (wymywania) można powtórzyć, jeżeli stan kliniczny pacjenta tego wymaga.
Wnioski: Istnieją skuteczne metody przyspieszenia eliminacji leflunomidu z organizmu w przypadku przedawkowania lub konieczności szybkiego usunięcia leku. Procedura wymywania może być kluczowa w przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych lub niezamierzonej ciąży.
Podsumowanie
Leflunomid (Arava®) jest skutecznym lekiem modyfikującym przebieg choroby w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów i artropatii łuszczycowej. Jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych i wymaga ścisłego monitorowania pacjenta. Kluczowe aspekty stosowania leflunomidu to:
- Regularne kontrole funkcji wątroby i parametrów hematologicznych
- Unikanie jednoczesnego stosowania z innymi lekami hepatotoksycznymi lub hematotoksycznymi
- Stosowanie skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym
- Monitorowanie pacjenta pod kątem infekcji i innych potencjalnych działań niepożądanych
- Znajomość procedury wymywania leku w przypadku konieczności jego szybkiej eliminacji
Właściwe stosowanie leflunomidu, z uwzględnieniem wszystkich środków ostrożności, może przynieść znaczące korzyści terapeutyczne dla pacjentów z RZS i ŁZS.
Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów - postać wielostawowa po niepowodzeniu terapii lub w przypadku nietolerancji metotreksatu
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia