Apra-swift
Aripiprazole
Wskazania
Preparat Apra-swift jest wskazany w leczeniu:
- Schizofrenii u dorosłych i młodzieży w wieku 15 lat i starszej
- Epizodów maniakalnych o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I oraz w zapobieganiu nowym epizodom maniakalnym u dorosłych
- Epizodów maniakalnych o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I u młodzieży w wieku 13 lat i starszej, w leczeniu trwającym do 12 tygodni
Lek jest skuteczny w leczeniu schizofrenii oraz epizodów maniakalnych, a także w zapobieganiu nawrotom choroby u pacjentów z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym.
Dawkowanie
Dorośli
Schizofrenia:
- Dawka początkowa: 10-15 mg/dobę
- Dawka podtrzymująca: 15 mg/dobę
- Maksymalna dawka dobowa: 30 mg
Epizody maniakalne w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I:
- Dawka początkowa: 15 mg/dobę
- Maksymalna dawka dobowa: 30 mg
Młodzież
Schizofrenia (15 lat i starsi):
- Dawka początkowa: 2 mg/dobę przez 2 dni, następnie 5 mg/dobę przez 2 dni
- Dawka docelowa: 10 mg/dobę
- Maksymalna dawka dobowa: 30 mg
Epizody maniakalne w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I (13 lat i starsi):
- Dawka początkowa: 2 mg/dobę przez 2 dni, następnie 5 mg/dobę przez 2 dni
- Dawka docelowa: 10 mg/dobę
- Maksymalna dawka dobowa: 30 mg
- Czas leczenia: do 12 tygodni
Dni leczenia | Dawka |
---|---|
1-2 | 2 mg/dobę |
3-4 | 5 mg/dobę |
od 5 dnia | 10 mg/dobę (dawka docelowa) |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, w zależności od odpowiedzi klinicznej pacjenta.
Szczególne grupy pacjentów
Zaburzenia czynności wątroby: Nie ma konieczności dostosowania dawki u osób z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby należy zachować ostrożność przy stosowaniu maksymalnej dawki 30 mg/dobę.
Osoby w podeszłym wieku: Należy rozważyć zastosowanie mniejszej dawki początkowej ze względu na większą wrażliwość tych pacjentów.
Dostosowanie dawki w przypadku interakcji: Dawkę arypiprazolu należy zmniejszyć w przypadku jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów CYP3A4 lub CYP2D6. Po odstawieniu inhibitora należy zwiększyć dawkę arypiprazolu. W przypadku stosowania silnych induktorów CYP3A4 dawkę arypiprazolu należy zwiększyć.
Sposób podawania
Tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej należy umieścić na języku, gdzie szybko się rozpuszczą w ślinie. Można je przyjmować z płynami lub bez. Tabletki są kruche, dlatego należy je przyjąć niezwłocznie po otwarciu blistra.
Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Poprawa kliniczna może nastąpić dopiero po kilku dniach do kilku tygodni leczenia. W tym czasie pacjent powinien pozostawać pod ścisłą obserwacją.
- Należy monitorować pacjentów pod kątem ryzyka zachowań samobójczych, zwłaszcza na początku leczenia.
- Ostrożność u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, chorobą naczyń mózgu, stanami predysponującymi do niedociśnienia lub nadciśnienia.
- Monitorowanie pod kątem objawów żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej.
- Ostrożność u pacjentów z wydłużeniem odstępu QT w wywiadzie rodzinnym.
- Monitorowanie pod kątem objawów złośliwego zespołu neuroleptycznego.
- Ostrożność u pacjentów z napadami drgawkowymi w wywiadzie.
- Monitorowanie stężenia glukozy we krwi, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą lub czynnikami ryzyka cukrzycy.
- Kontrola masy ciała, zwłaszcza u młodzieży.
Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania arypiprazolu u pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka działań niepożądanych.
Warto zapamiętać
- Arypiprazol jest skuteczny w leczeniu schizofrenii i epizodów maniakalnych w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej
- Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, rozpoczynając od niższych dawek i stopniowo je zwiększając
Interakcje
Arypiprazol wchodzi w interakcje z wieloma lekami, w tym:
- Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) i CYP2D6 (np. fluoksetyna) - mogą zwiększać stężenie arypiprazolu we krwi
- Induktory CYP3A4 (np. karbamazepina) - mogą zmniejszać stężenie arypiprazolu
- Leki przeciwnadciśnieniowe - arypiprazol może nasilać ich działanie
- Alkohol i leki działające depresyjnie na OUN - mogą nasilać działanie sedatywne arypiprazolu
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu arypiprazolu z tymi lekami i w razie potrzeby dostosować dawkowanie.
Ciąża i karmienie piersią
Arypiprazol nie powinien być stosowany w ciąży, chyba że spodziewane korzyści wyraźnie przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Noworodki narażone na działanie leków przeciwpsychotycznych w III trymestrze ciąży są w grupie ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.
Arypiprazol przenika do mleka kobiecego. Nie zaleca się karmienia piersią podczas stosowania tego leku.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane arypiprazolu to:
- Akatyzja i nudności (>3% pacjentów)
- Zaburzenia pozapiramidowe
- Senność, zawroty głowy
- Niepokój, bezsenność
- Zwiększenie masy ciała (zwłaszcza u młodzieży)
Rzadziej mogą wystąpić poważniejsze działania niepożądane, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, późne dyskinezy czy zaburzenia metaboliczne.
Należy poinformować lekarza o wystąpieniu jakichkolwiek działań niepożądanych podczas stosowania arypiprazolu.
Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania arypiprazolu należy zastosować leczenie podtrzymujące i objawowe. Konieczne jest monitorowanie czynności układu krążenia, w tym ciągłe monitorowanie EKG. Aktywny węgiel podany w ciągu 1 godziny może być skuteczny w zmniejszeniu wchłaniania leku.
Mechanizm działania
Arypiprazol działa jako częściowy agonista receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5HT1A oraz antagonista receptorów 5HT2A. Ta unikalna kombinacja efektów receptorowych przyczynia się do jego skuteczności w leczeniu schizofrenii i zaburzeń afektywnych dwubiegunowych, przy jednoczesnym zmniejszeniu ryzyka niektórych działań niepożądanych typowych dla klasycznych leków przeciwpsychotycznych.
Lek wykazuje także powinowactwo do innych receptorów, co może tłumaczyć jego dodatkowe efekty kliniczne.
Wnioski
Arypiprazol jest skutecznym lekiem przeciwpsychotycznym o unikalnym mechanizmie działania. Jego stosowanie wymaga jednak ścisłego monitorowania pacjenta, zwłaszcza na początku terapii oraz u osób z grup podwyższonego ryzyka. Indywidualne dostosowanie dawki oraz uważna obserwacja pod kątem potencjalnych działań niepożądanych są kluczowe dla osiągnięcia optymalnych efektów terapeutycznych przy zachowaniu bezpieczeństwa leczenia.
Zespół Tourette'a; F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10; Depresja lub zaburzenia depresyjne (F32; F33; F34; F38; F39 wg ICD-10), zaburzenia obsesyjno-kompulsywne (F42 wg ICD-10), tiki (F95.0; F95.1; F95.8; F95.9 wg ICD-10) - do ukończenia 18 rż.
Choroba afektywna dwubiegunowa
Zespół Tourette'a; F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10; Depresja lub zaburzenia depresyjne (F32; F33; F34; F38; F39 wg ICD-10), zaburzenia obsesyjno-kompulsywne (F42 wg ICD-10), tiki (F95.0; F95.1; F95.8; F95.9 wg ICD-10) - do ukończenia 18 rż.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia