ApoSerta/Sertraline Aurovitas
Sertraline
Wskazania do stosowania
Sertralina jest wskazana w leczeniu:
- Epizodów dużej depresji
- Zapobieganiu nawrotom epizodów dużej depresji
- Lęku napadowego z towarzyszącą (lub nie) agorafobią
- Zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych (ZO-K) u pacjentów dorosłych oraz dzieci i młodzieży w wieku 6-17 lat
- Zespołu lęku społecznego
- Zespołu stresu pourazowego (PTSD)
Dawkowanie i sposób podawania
Początek leczenia
Depresja i ZO-K: Leczenie należy rozpocząć od dawki 50 mg/dobę.
Lęk napadowy, PTSD i zespół lęku społecznego: Leczenie należy rozpocząć od dawki 25 mg/dobę. Po tygodniu dawkę należy zwiększyć do 50 mg raz na dobę. Ten schemat dawkowania zmniejsza częstość działań niepożądanych charakterystycznych dla początkowej fazy leczenia lęku napadowego.
Zwiększanie dawki
Pacjenci niereagujący na dawkę 50 mg mogą wymagać jej zwiększenia. Zmiany dawkowania należy dokonywać w odstępach co najmniej jednego tygodnia, każdorazowo o 50 mg, aż do maksymalnej dawki 200 mg/dobę. Ze względu na okres półtrwania sertraliny wynoszący 24 godziny, nie należy zmieniać dawkowania częściej niż raz na tydzień.
Początek działania terapeutycznego może nastąpić w ciągu 7 dni, jednak dla osiągnięcia pełnego efektu terapeutycznego potrzeba zwykle więcej czasu, szczególnie w przypadku ZO-K.
Leczenie podtrzymujące
W okresie długotrwałego leczenia podtrzymującego dawkowanie powinno być utrzymane na najniższym poziomie zapewniającym efekt terapeutyczny, a następnie dostosowywane zależnie od potrzeby.
Depresja: Długotrwałe leczenie może być konieczne w celu zapobiegania nawrotom epizodów dużej depresji. W większości przypadków zalecana dawka jest taka sama, jaką stosuje się w trakcie bieżącego epizodu. Pacjenci chorzy na depresję powinni być leczeni wystarczająco długo, co najmniej 6 miesięcy, aby upewnić się, że objawy choroby ustąpiły.
Lęk napadowy i ZO-K: Należy regularnie oceniać potrzebę kontynuowania leczenia, ponieważ w tych zaburzeniach zdolność zapobiegania nawrotom nie została udowodniona.
Wskazanie | Dawka początkowa | Zakres dawek | Dawka maksymalna |
---|---|---|---|
Depresja i ZO-K | 50 mg/dobę | 50-200 mg/dobę | 200 mg/dobę |
Lęk napadowy, PTSD, zespół lęku społecznego | 25 mg/dobę | 50-200 mg/dobę | 200 mg/dobę |
Dawkowanie sertraliny w zależności od wskazania
Stosowanie u pacjentów w podeszłym wieku
U pacjentów w podeszłym wieku produkt leczniczy należy stosować ostrożnie, ponieważ może u nich występować zwiększone ryzyko hiponatremii.
Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby
U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby sertralinę należy stosować ostrożnie. Należy stosować mniejsze dawki produktu leczniczego lub zmniejszyć częstość jego podawania. Ponieważ brak odpowiednich danych klinicznych, sertraliny nie należy stosować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby.
Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dostosowanie dawki nie jest wymagane.
Stosowanie u dzieci i młodzieży z ZO-K
- Wiek 13-17 lat: początkowo 50 mg raz na dobę
- Wiek 6-12 lat: początkowo 25 mg raz na dobę. Po tygodniu dawka może być zwiększona do 50 mg raz na dobę.
Gdy brak spodziewanego efektu po dawce 50 mg/dobę, kolejne dawki mogą być większe w kolejnych tygodniach, w zależności od potrzeb. Dawka maksymalna wynosi 200 mg/dobę. Zwiększając dawkę dobową powyżej 50 mg należy wziąć jednak pod uwagę mniejszą masę ciała u dzieci w porównaniu z dorosłymi. Nie należy zmieniać dawkowania częściej niż raz na tydzień.
Nie wykazano skuteczności stosowania produktu leczniczego w przypadkach dużej depresji u dzieci. Brak dostępnych danych dotyczących stosowania leku u dzieci w wieku poniżej 6 lat.
Objawy odstawienia po przerwaniu leczenia sertraliną
Należy unikać nagłego odstawienia. Zaprzestając leczenia sertraliną, należy zmniejszać dawkę leku stopniowo przez okres co najmniej jednego lub dwóch tygodni, aby ograniczyć ryzyko wystąpienia reakcji odstawienia. Jeżeli w okresie zmniejszania dawki lub po przerwaniu leczenia wystąpią niepokojące objawy, należy rozważyć wznowienie przyjmowania poprzedniej dawki. Następnie lekarz może kontynuować zmniejszanie dawki, ale wolniej i bardziej ostrożnie.
Sertralinę należy podawać raz na dobę, rano lub wieczorem. Sertralinę w postaci tabletek można przyjmować z posiłkami lub niezależnie od nich.
Kluczowe jest dostosowanie dawkowania do indywidualnych potrzeb pacjenta oraz regularna ocena skuteczności i bezpieczeństwa leczenia. Należy pamiętać o ryzyku wystąpienia objawów odstawiennych przy nagłym przerwaniu terapii.
Przeciwwskazania
Stosowanie sertraliny jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą
- Jednoczesne stosowanie nieodwracalnych inhibitorów monoaminooksydazy (MAO) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego
- Jednoczesne stosowanie pimozydu
Nie należy rozpoczynać stosowania sertraliny w ciągu co najmniej 14 dni od zakończenia leczenia nieodwracalnym inhibitorem MAO. Sertralinę należy odstawić na co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem leczenia nieodwracalnym inhibitorem MAO.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Zespół serotoninowy i złośliwy zespół neuroleptyczny
Istnieje ryzyko rozwoju potencjalnie zagrażających życiu zespołów, takich jak zespół serotoninowy (SS) lub złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS), szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych, inhibitorów MAO, leków przeciwpsychotycznych lub opioidów. Pacjenta należy obserwować pod kątem wystąpienia objawów tych zespołów.
Zmiana terapii
Należy zachować ostrożność przy zmianie z innych leków przeciwdepresyjnych lub przeciwobsesyjnych na sertralinę, szczególnie w przypadku leków długo działających.
Interakcje z innymi lekami serotoninergicznymi
Należy unikać jednoczesnego stosowania sertraliny z innymi lekami nasilającymi przekaźnictwo serotoninergiczne, takimi jak tryptofan, fenfluramina czy preparaty ziołowe zawierające dziurawiec.
Wydłużenie odstępu QT
Zgłaszano przypadki wydłużenia odstępu QTc i arytmii komorowych po zastosowaniu sertraliny. Należy zachować ostrożność u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT.
Mania/hipomania
Sertralinę należy stosować ostrożnie u pacjentów z epizodami manii lub hipomanii w wywiadzie. Konieczna jest ścisła obserwacja pacjenta.
Napady padaczkowe
Należy unikać stosowania sertraliny u pacjentów z niestabilną padaczką, a pacjentów z kontrolowaną padaczką należy uważnie monitorować.
Ryzyko samobójstwa
Depresja wiąże się ze zwiększonym ryzykiem myśli samobójczych i zachowań samobójczych. Ryzyko to utrzymuje się do czasu uzyskania pełnej remisji. Pacjentów należy ściśle obserwować, szczególnie na początku leczenia i po zmianie dawki.
Stosowanie u dzieci i młodzieży
Sertralina nie powinna być stosowana w leczeniu dzieci i młodzieży poniżej 18 lat, z wyjątkiem pacjentów z ZO-K w wieku 6-17 lat. Istnieje zwiększone ryzyko zachowań samobójczych u młodych osób leczonych lekami przeciwdepresyjnymi.
Krwawienia
Istnieje ryzyko nieprawidłowych krwawień podczas stosowania SSRI, w tym krwawień skórnych i z przewodu pokarmowego. Należy zachować ostrożność u pacjentów przyjmujących leki wpływające na czynność płytek krwi.
Hiponatremia
Podczas leczenia sertraliną może wystąpić hiponatremia, szczególnie u osób w podeszłym wieku. Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów hiponatremii.
Objawy odstawienia
Nagłe przerwanie leczenia sertraliną może prowadzić do wystąpienia objawów odstawiennych. Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki przy kończeniu terapii.
Kluczowe jest monitorowanie pacjentów pod kątem wymienionych zagrożeń oraz indywidualne dostosowanie terapii. W razie wystąpienia niepokojących objawów należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym.
Warto zapamiętać
- Sertralina wymaga ostrożnego stosowania u pacjentów w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności wątroby
- Należy unikać nagłego odstawienia leku - dawkę należy zmniejszać stopniowo przez co najmniej 1-2 tygodnie
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie
- Nieodwracalne inhibitory MAO - ryzyko zespołu serotoninowego
- Pimozyd - zwiększone stężenie pimozydu w osoczu
Niezalecane jednoczesne stosowanie
- Leki działające na OUN (np. alkohol)
- Inne leki serotoninergiczne (np. tryptofan, fenfluramina)
- Sok grejpfrutowy - może zwiększać stężenie sertraliny w osoczu
Ostrożne stosowanie
- Leki wydłużające odstęp QT
- Leki wpływające na hemostazę (np. warfaryna, NLPZ)
- Lit - konieczne monitorowanie stężenia litu
- Fenytoina - możliwa zmiana stężenia fenytoiny
- Leki metabolizowane przez CYP2D6 (np. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne)
Sertralina może wpływać na działanie innych leków poprzez hamowanie aktywności enzymów wątrobowych. Konieczna jest ostrożność przy łączeniu z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym. W razie wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ciąża
Nie zaleca się stosowania sertraliny w czasie ciąży, chyba że stan kliniczny kobiety uzasadnia taką potrzebę, a potencjalne korzyści z leczenia przeważają nad ewentualnymi zagrożeniami. Stosowanie sertraliny w późnych okresach ciąży może zwiększać ryzyko wystąpienia zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków (PPHN) oraz objawów odstawiennych u noworodka.
Karmienie piersią
Sertralina przenika do mleka matki. Nie zaleca się stosowania produktu leczniczego u matek karmiących piersią, chyba że w ocenie lekarza związane z tym korzyści przewyższają ryzyko.
Płodność
Badania na zwierzętach nie wykazały wpływu sertraliny na parametry płodności. Z opisów przypadków stosowania niektórych leków z grupy SSRI u ludzi wynika, że wpływ na jakość nasienia jest przemijający.
Decyzja o stosowaniu sertraliny w okresie ciąży i karmienia piersią powinna być podjęta po dokładnej analizie korzyści i ryzyka, w porozumieniu z lekarzem prowadzącym.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane sertraliny to:
- Nudności (24%)
- Zaburzenia wytrysku u mężczyzn (14%)
- Biegunka (18%)
- Suchość w jamie ustnej (14%)
- Senność (13%)
- Zawroty głowy (11%)
- Bezsenność (19%)
- Bóle głowy (21%)
Inne istotne działania niepożądane obejmują:
- Zaburzenia seksualne
- Zwiększone ryzyko krwawień
- Hiponatremia
- Zespół serotoninowy
- Wydłużenie odstępu QT
- Objawy odstawienne przy nagłym przerwaniu leczenia
U dzieci i młodzieży profil działań niepożądanych jest podobny do obserwowanego u dorosłych, z dodatkowymi objawami takimi jak: agresja, labilność emocjonalna i bóle brzucha.
W przypadku wystąpienia poważnych działań niepożądanych należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Większość działań niepożądanych ma charakter przejściowy i ustępuje w trakcie kontynuacji leczenia.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania sertraliny mogą obejmować:
- Senność
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty)
- Tachykardię
- Drżenia
- Pobudzenie
- Zawroty głowy
- W rzadkich przypadkach śpiączkę
Po przedawkowaniu sertraliny zgłaszano również wydłużenie odstępu QTc i częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes.
Postępowanie w przypadku przedawkowania:
- Zapewnienie drożności dróg oddechowych i odpowiedniej wentylacji
- Monitorowanie czynności serca (EKG) i podstawowych parametrów życiowych
- Podanie węgla aktywowanego
- Leczenie objawowe i podtrzymujące
Nie istnieje swoista odtrutka dla sertraliny. Ze względu na dużą objętość dystrybucji sertraliny, małe jest prawdopodobieństwo skuteczności wymuszonej diurezy, dializy, hemoperfuzji i transfuzji wymiennej.
W każdym przypadku podejrzenia przedawkowania należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem lub udać się do najbliższego szpitala.
Właściwości farmakologiczne
Mechanizm działania
Sertralina jest silnym i swoistym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (5-HT) w neuronach. Prowadzi to do nasilenia przekaźnictwa serotoninergicznego w mózgu. Sertralina ma jedynie bardzo słaby wpływ na wychwyt zwrotny noradrenaliny i dopaminy.
W dawkach terapeutycznych sertralina blokuje wychwyt serotoniny w płytkach krwi. Nie wykazuje istotnego powinowactwa do receptorów adrenergicznych, cholinergicznych, GABA, dopaminergicznych, histaminowych, serotoninowych ani benzodiazepinowych.
Długotrwałe podawanie sertraliny zwierzętom prowadzi do zmniejszenia liczby i wrażliwości receptorów noradrenergicznych w mózgu, co jest efektem obserwowanym również w przypadku innych leków przeciwdepresyjnych i przeciwlękowych.
Właściwości farmakokinetyczne
- Wchłanianie: Sertralina wykazuje liniową farmakokinetykę w zakresie dawek 50-200 mg. Po podaniu doustnym osiąga maksymalne stężenie w osoczu po 4,5-8,4 godzinach.
- Dystrybucja: Około 98% krążącej sertraliny wiąże się z białkami osocza.
- Metabolizm: Sertralina podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie. Głównym metabolitem jest N-demetylosertralina.
- Eliminacja: Średni okres półtrwania sertraliny wynosi około 26 godzin. Około 40-45% podanej dawki jest wydalane z moczem w ciągu 9 dni, a podobna ilość z kałem.
Zrozumienie mechanizmu działania i właściwości farmakokinetycznych sertraliny jest kluczowe dla optymalizacji terapii i minimalizacji ryzyka działań niepożądanych.
Dane farmaceutyczne
Skład
1 tabletka powlekana zawiera:
- 56 mg lub 112 mg sertraliny chlorowodorku, co odpowiada 50 mg lub 100 mg sertraliny
- Substancje pomocnicze
Przechowywanie
Przechowywać w temperaturze poniżej 30°C, w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed wilgocią. Nie stosować po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu.
Specjalne środki ostrożności przy usuwaniu
Wszelkie niewykorzystane resztki produktu leczniczego lub jego odpady należy usunąć zgodnie z lokalnymi przepisami.
Właściwe przechowywanie i usuwanie leku jest istotne dla zachowania jego skuteczności i bezpieczeństwa stosowania.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia