Apo-Simva 10; -20; -40
Simvastatin
Wskazania do stosowania
Symwastatyna (Apo-Simva) jest wskazana w następujących przypadkach:
Hipercholesterolemia
Leczenie pierwotnej hipercholesterolemii lub mieszanej dyslipidemii, jako uzupełnienie diety, gdy reakcja na dietę i inne niefarmakologiczne metody leczenia (np. ćwiczenia fizyczne, zmniejszenie masy ciała) jest niewystarczająca.
Leczenie rodzinnej homozygotycznej hipercholesterolemii, jako uzupełnienie diety i innych metod prowadzących do zmniejszenia stężenia lipidów (np. aferezy LDL) lub gdy metody te okażą się niewłaściwe.
Zapobieganie zdarzeniom sercowo-naczyniowym
Zmniejszenie śmiertelności i zachorowalności na choroby serca i naczyń u pacjentów z objawową miażdżycą naczyń mięśnia sercowego lub cukrzycą, z prawidłowym lub podwyższonym stężeniem cholesterolu. Stosowana jako leczenie wspomagające, mające na celu skorygowanie innych czynników ryzyka i uzupełnienie innej terapii zapobiegającej chorobom serca.
Symwastatyna jest skuteczna zarówno w monoterapii, jak i w leczeniu skojarzonym z sekwestrantami kwasów żółciowych.
Warto zapamiętać:
- Symwastatyna zmniejsza stężenie cholesterolu całkowitego, LDL oraz triglicerydów, a zwiększa stężenie HDL
- Lek stosuje się jako uzupełnienie diety i innych niefarmakologicznych metod leczenia hiperlipidemii
Stosowanie symwastatyny pozwala na kompleksowe leczenie zaburzeń lipidowych oraz prewencję chorób sercowo-naczyniowych u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka.
Dawkowanie i sposób podawania
Zakres dawkowania symwastatyny wynosi 5-80 mg/dobę w jednorazowej dawce przyjmowanej doustnie wieczorem. W razie konieczności dostosowanie dawki należy przeprowadzać w odstępach co najmniej 4 tygodni aż do maksymalnej pojedynczej dawki 80 mg/dobę przyjmowanej wieczorem.
Dawkę 80 mg zaleca się tylko pacjentom z ciężką hipercholesterolemią i dużym ryzykiem powikłań ze strony układu sercowo-naczyniowego, u których nie osiągnięto celów leczenia podczas stosowania mniejszych dawek oraz gdy spodziewane korzyści przewyższają potencjalne ryzyko.
Dawkowanie w poszczególnych wskazaniach:
Wskazanie | Dawkowanie |
---|---|
Hipercholesterolemia | Zazwyczaj 10-20 mg raz/dobę wieczorem. W razie potrzeby dawkę można zwiększać do 40 mg/dobę. |
Rodzinna homozygotyczna hipercholesterolemia | 40 mg/dobę wieczorem lub 80 mg/dobę w 3 dawkach podzielonych (20 mg rano, 20 mg w południe, 40 mg wieczorem) |
Zapobieganie chorobom sercowo-naczyniowym | 20-40 mg raz/dobę wieczorem |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie w zależności od wyjściowego stężenia cholesterolu LDL, celu terapeutycznego i odpowiedzi pacjenta na leczenie.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów:
- Pacjenci z niewydolnością nerek:
- Umiarkowana niewydolność - bez konieczności modyfikacji dawki
- Ciężka niewydolność (ClCr < 30 ml/min) - ostrożnie rozpoczynać od 10 mg/dobę
- Pacjenci w podeszłym wieku: bez konieczności modyfikacji dawki
- Dzieci i młodzież (10-17 lat) z rodzinną heterozygotyczną hipercholesterolemią:
- Dawka początkowa: 10 mg raz/dobę wieczorem
- Zakres dawek: 10-40 mg/dobę
- Maksymalna dawka: 40 mg/dobę
Symwastatynę należy przyjmować wieczorem, co wynika z dobowego rytmu syntezy cholesterolu w organizmie. Lek można stosować niezależnie od posiłków.
Warto zapamiętać:
- Dawkowanie symwastatyny należy dostosować indywidualnie do pacjenta
- Lek przyjmuje się raz dziennie wieczorem w dawce 5-80 mg
Właściwe dobranie dawki symwastatyny pozwala na osiągnięcie optymalnego efektu terapeutycznego przy minimalizacji ryzyka działań niepożądanych.
Przeciwwskazania
Stosowanie symwastatyny jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Czynna choroba wątroby lub niewyjaśnione, utrzymujące się zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy
- Ciąża i okres karmienia piersią
- Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów enzymu CYP3A4 (np. itrakonazolu, ketokonazolu, pozakonazolu, inhibitorów proteazy HIV, erytromycyny, klarytromycyny, telitromycyny i nefazodonu)
Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z czynnikami ryzyka miopatii i rabdomiolizy, takimi jak:
- Wiek powyżej 65 lat
- Płeć żeńska
- Zaburzenia czynności nerek
- Niewyrównana niedoczynność tarczycy
- Choroby mięśni w wywiadzie
- Wcześniejsze działania niepożądane po statynach lub fibratach
- Nadużywanie alkoholu
Warto zapamiętać:
- Symwastatyna jest przeciwwskazana w ciąży i podczas karmienia piersią
- Nie należy stosować leku u pacjentów z aktywną chorobą wątroby
Znajomość przeciwwskazań do stosowania symwastatyny pozwala na bezpieczne stosowanie leku i uniknięcie potencjalnie groźnych działań niepożądanych.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Miopatia/rabdomioliza
Symwastatyna, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, może w rzadkich przypadkach powodować miopatię objawiającą się bólem, tkliwością lub osłabieniem mięśni, z towarzyszącym zwiększeniem aktywności kinazy kreatynowej (CK) >10 x górnej granicy normy (ULN). W skrajnych przypadkach może dojść do rabdomiolizy z ostrą niewydolnością nerek.
Ryzyko miopatii wzrasta wraz ze zwiększaniem dawki symwastatyny. W badaniach klinicznych częstość występowania miopatii wynosiła około 1% przy dawce 80 mg/dobę i 0,02% przy dawce 20 mg/dobę.
Czynniki zwiększające ryzyko miopatii:
- Wiek >65 lat
- Płeć żeńska
- Zaburzenia czynności nerek i wątroby
- Niedoczynność tarczycy
- Choroby mięśni w wywiadzie
- Nadużywanie alkoholu
- Jednoczesne stosowanie leków wchodzących w interakcje
Zalecenia dotyczące monitorowania:
- Przed rozpoczęciem leczenia należy oznaczyć aktywność CK
- Pacjentów należy poinformować o konieczności zgłaszania niewyjaśnionego bólu, tkliwości lub osłabienia mięśni
- W przypadku objawów mięśniowych należy oznaczyć CK
- Jeśli CK >5 x ULN, należy przerwać leczenie
- Rozważyć okresowe pomiary CK u pacjentów z grupy ryzyka
Zaburzenia czynności wątroby
W badaniach klinicznych u niewielkiego odsetka pacjentów wystąpiło utrzymujące się zwiększenie aktywności aminotransferaz (>3 x ULN). W przypadku wystąpienia takiego zwiększenia, leczenie należy przerwać.
Zaleca się wykonanie prób wątrobowych przed rozpoczęciem leczenia i następnie gdy istnieją wskazania kliniczne. U pacjentów, u których dawkę zwiększono do 80 mg, dodatkowe badanie należy wykonać przed zwiększeniem dawki, po 3 miesiącach i następnie okresowo.
Cukrzyca
Istnieją dowody, że statyny jako grupa leków mogą zwiększać stężenie glukozy we krwi. U niektórych pacjentów z wysokim ryzykiem rozwoju cukrzycy leczenie statynami może powodować hiperglikemię wymagającą standardowego postępowania w cukrzycy. Ryzyko to jest jednak przeważone przez zmniejszenie ryzyka naczyniowego związanego ze stosowaniem statyn.
Śródmiąższowa choroba płuc
Zgłaszano pojedyncze przypadki śródmiąższowej choroby płuc związanej ze stosowaniem niektórych statyn, szczególnie w terapii długotrwałej. Objawy mogą obejmować duszność, nieproduktywny kaszel i pogorszenie ogólnego stanu zdrowia. W przypadku podejrzenia śródmiąższowej choroby płuc należy przerwać leczenie statyną.
Warto zapamiętać:
- Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów miopatii, szczególnie przy stosowaniu wysokich dawek symwastatyny
- Wskazane jest wykonywanie okresowych badań aktywności enzymów wątrobowych
Znajomość specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności pozwala na wczesne wykrycie potencjalnych działań niepożądanych i odpowiednie postępowanie, co zwiększa bezpieczeństwo terapii symwastatyną.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Symwastatyna wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, które mogą zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Najważniejsze z nich to:
Leki przeciwwskazane do jednoczesnego stosowania z symwastatyną:
- Silne inhibitory CYP3A4: itrakonazol, ketokonazol, pozakonazol, inhibitory proteazy HIV, erytromycyna, klarytromycyna, telitromycyna, nefazodon
Leki zwiększające ryzyko miopatii przy jednoczesnym stosowaniu z symwastatyną:
- Gemfibrozyl, cyklosporyna, danazol - maksymalna dawka symwastatyny 10 mg/dobę
- Amiodaron, werapamil - maksymalna dawka symwastatyny 20 mg/dobę
- Diltiazem, amlodypina - maksymalna dawka symwastatyny 40 mg/dobę
- Fibraty (oprócz gemfibrozylu i fenofibratu)
- Kwas fusydowy - należy unikać jednoczesnego stosowania
- Niacyna (kwas nikotynowy) w dawkach ≥1 g/dobę
Inne istotne interakcje:
- Sok grejpfrutowy - może zwiększać stężenie symwastatyny, należy unikać spożywania
- Warfaryna - symwastatyna może nasilać działanie przeciwzakrzepowe, należy monitorować INR
- Kolchicyna - zwiększone ryzyko miopatii, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek
- Ryfampicyna - może zmniejszać skuteczność symwastatyny
W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania symwastatyny z lekami wchodzącymi w interakcje, należy zastosować najmniejszą skuteczną dawkę symwastatyny i ściśle monitorować pacjenta pod kątem objawów miopatii.
Warto zapamiętać:
- Symwastatyna wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, które mogą zwiększać ryzyko miopatii
- Należy unikać jednoczesnego stosowania z silnymi inhibitorami CYP3A4
Znajomość interakcji lekowych symwastatyny pozwala na uniknięcie potencjalnie niebezpiecznych powikłań i optymalizację terapii hipolipemizującej.
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ciąża
Stosowanie symwastatyny jest przeciwwskazane w okresie ciąży. Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania symwastatyny u kobiet w ciąży. Istnieją pojedyncze doniesienia o wadach wrodzonych po ekspozycji płodu na inhibitory reduktazy HMG-CoA. Jednak analiza prospektywna około 200 ciąż nie wykazała zwiększonego ryzyka wad wrodzonych w porównaniu do populacji ogólnej.
Symwastatyna może zmniejszać u płodu stężenie mewalonianu, który jest prekursorem biosyntezy cholesterolu. Z tego powodu potencjalne ryzyko dla płodu przewyższa korzyści z leczenia podczas ciąży.
W przypadku zajścia w ciążę podczas stosowania symwastatyny, należy natychmiast przerwać leczenie.
Karmienie piersią
Nie wiadomo, czy symwastatyna lub jej metabolity przenikają do mleka kobiecego. Ze względu na możliwość wystąpienia poważnych działań niepożądanych u niemowląt, stosowanie symwastatyny jest przeciwwskazane u kobiet karmiących piersią.
Płodność
Brak danych dotyczących wpływu symwastatyny na płodność u ludzi. W badaniach na zwierzętach nie wykazano wpływu na płodność.
Warto zapamiętać:
- Symwastatyna jest przeciwwskazana w ciąży i podczas karmienia piersią
- W przypadku zajścia w ciążę należy natychmiast przerwać leczenie symwastatyną
Znajomość wpływu symwastatyny na płodność, ciążę i laktację pozwala na bezpieczne stosowanie leku u kobiet w wieku rozrodczym oraz uniknięcie potencjalnego ryzyka dla płodu i niemowląt.
Działania niepożądane
Symwastatyna jest zazwyczaj dobrze tolerowana. Większość działań niepożądanych ma charakter łagodny i przemijający. Najczęstsze działania niepożądane to:
Często występujące (≥1/100 do <1/10):
- Ból głowy
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zaparcia, bóle brzucha, wzdęcia, niestrawność)
- Zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy
Niezbyt często występujące (≥1/1000 do <1/100):
- Miopatia, bóle mięśniowe
- Zawroty głowy
- Parestezje
- Wysypka, świąd
Rzadko występujące (≥1/10 000 do <1/1000):
- Rabdomioliza
- Zapalenie wątroby, żółtaczka
- Zapalenie trzustki
- Niedokrwistość
- Zespół nadwrażliwości
Bardzo rzadko występujące (<1/10 000):
- Niewydolność wątroby
- Neuropatia obwodowa
- Zaburzenia pamięci
Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy miopatii (ból, osłabienie lub skurcze mięśni) oraz zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej. W przypadku ich wystąpienia należy oznaczyć CK i rozważyć przerwanie leczenia.
Zgłaszano również przypadki cukrzycy oraz śródmiąższowej choroby płuc związane ze stosowaniem statyn.
Warto zapamiętać:
- Najczęstsze działania niepożądane symwastatyny dotyczą układu pokarmowego i mięśniowo-szkieletowego
- Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów miopatii i rabdomiolizy
Znajomość profilu działań niepożądanych symwastatyny pozwala na wczesne wykrycie potencjalnych powikłań i odpowiednie postępowanie, co zwiększa bezpieczeństwo terapii.
Mechanizm działania
Symwastatyna jest prolekiem w postaci nieaktywnego laktonu. Po podaniu doustnym ulega hydrolizie w wątrobie do aktywnej postaci β-hydroksykwasu, który jest silnym inhibitorem reduktazy 3-hydroksy-3-metyloglutarylo-koenzymu A (HMG-CoA).
Główne efekty działania symwastatyny:
- Hamowanie syntezy cholesterolu w wątrobie poprzez blokowanie kluczowego enzymu - reduktazy HMG-CoA
- Zmniejszenie stężenia cholesterolu całkowitego, LDL i VLDL w surowicy
- Umiarkowane zwiększenie stężenia cholesterolu HDL
- Zmniejszenie stężenia triglicerydów w surowicy
- Zmniejszenie stężenia apolipoproteiny B
- Zwiększenie liczby receptorów LDL na powierzchni hepatocytów, co prowadzi do zwiększonego wychwytu i katabolizmu LDL
Efekt hipolipemizujący symwastatyny jest widoczny w ciągu 2 tygodni od rozpoczęcia leczenia, a maksymalne działanie osiągane jest po 4-6 tygodniach terapii.
Warto zapamiętać:
- Symwastatyna hamuje syntezę cholesterolu poprzez blokowanie reduktazy HMG-CoA
- Lek zmniejsza stężenie LDL i triglicerydów oraz zwiększa stężenie HDL
Zrozumienie mechanizmu działania symwastatyny pozwala na lepsze wykorzystanie jej potencjału terapeutycznego w leczeniu zaburzeń lipidowych i prewencji chorób sercowo-naczyniowych.
Właściwości farmakokinetyczne
Symwastatyna wykazuje następujące właściwości farmakokinetyczne:
Wchłanianie
- Po podaniu doustnym symwastatyna jest dobrze wchłaniana z przewodu pokarmowego
- Biodostępność aktywnego metabolitu wynosi <5% ze względu na efekt pierwszego przejścia przez wątrobę
- Pokarm nie wpływa istotnie na wchłanianie symwastatyny
Dystrybucja
- Symwastatyna i jej metabolity wiążą się w wysokim stopniu z białkami osocza (>95%)
- Przenika przez barierę krew-mózg w niewielkim stopniu
Metabolizm
- Symwastatyna jest intensywnie metabolizowana w wątrobie
- Głównym enzymem odpowiedzialnym za metabolizm jest cytochrom P450 3A4
- Główne metabolity to β-hydroksykwas symwastatyny (aktywny) oraz inne pochodne hydroksylowe
Eliminacja
- Symwastatyna i jej metabolity są wydalane głównie z żółcią
- Około 10-15% dawki jest wydalane z moczem
- Okres półtrwania symwastatyny wynosi 2-3 godziny
- Okres półtrwania aktywnego metabolitu wynosi 1,9 godziny
Szczególne grupy pacjentów
- Pacjenci w podeszłym wieku: farmakokinetyka nie ulega istotnym zmianom
- Niewydolność nerek: może dojść do zwiększenia ekspozycji na lek, zalecana ostrożność przy ClCr <30 ml/min
- Niewydolność wątroby: zwiększona ekspozycja na lek, stosowanie przeciwwskazane w aktywnej chorobie wątroby
Warto zapamiętać:
- Symwastatyna ulega intensywnemu metabolizmowi w wątrobie z udziałem CYP3A4
- Biodostępność aktywnego metabolitu jest niska ze względu na efekt pierwszego przejścia
Znajomość właściwości farmakokinetycznych symwastatyny pozwala na optymalizację dawkowania i przewidywanie potencjalnych interakcji lekowych.
Podsumowanie
Symwastatyna (Apo-Simva) jest skutecznym lekiem hipolipemizującym z grupy statyn, stosowanym w leczeniu hipercholesterolemii oraz w prewencji chorób sercowo-naczyniowych. Jej główne zalety to:
- Silne działanie zmniejszające stężenie cholesterolu LDL
- Korzystny wpływ na profil lipidowy (zwiększenie HDL, zmniejszenie triglicerydów)
- Dobra tolerancja i bezpieczeństwo stosowania u większości pacjentów
- Udowodnione korzyści w zakresie redukcji ryzyka sercowo-naczyniowego
- Wygodne dawkowanie raz na dobę
Należy jednak pamiętać o potencjalnych działaniach niepożądanych, szczególnie miopatii i rabdomiolizie, oraz licznych interakcjach lekowych. Kluczowe jest odpowiednie monitorowanie pacjentów i dostosowywanie dawki w zależności od indywidualnych potrzeb i czynników ryzyka.
Symwastatyna pozostaje ważnym narzędziem w kompleksowym leczeniu zaburzeń lipidowych i prewencji chorób układu sercowo-naczyniowego.
Apo-Simva 10; -20; -40

Wskazania pozarejestracyjne: Ciężka wtórna hipercholesterolemia u dzieci w wieku od 10 do 18 rż. (z wysokim ryzykiem powikłań sercowo-naczyniowych oraz przy braku skuteczności leczenia niefarmakologicznego) w przebiegu: niewydolności nerek lub zespołu nerczycowego, lub cukrzycy typu I (z towarzyszącą mikroalbuminurią lub niewydolnością nerek), lub otrzymujących terapię antyretrowirusową, lub po przeszczepianiu narządów
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia