Anzorin
Olanzapine
Wskazania
Olanzapina (Anzorin) jest wskazana w leczeniu:
- Schizofrenii u dorosłych
- Średnio nasilonych i ciężkich epizodów manii u dorosłych
- Zapobiegania nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej u dorosłych pacjentów, u których w terapii epizodu manii uzyskano dobrą odpowiedź na leczenie olanzapiną
Lek jest skuteczny w długoterminowym leczeniu podtrzymującym pacjentów ze schizofrenią, u których stwierdzono dobrą odpowiedź na leczenie w początkowej fazie terapii.
Dawkowanie
Schizofrenia:
Zalecana dawka początkowa olanzapiny wynosi 10 mg/dobę.
Epizody manii:
Dawka początkowa to 15 mg jako dawka pojedyncza w monoterapii lub 10 mg/dobę w terapii skojarzonej.
Zapobieganie nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej:
Zalecana dawka początkowa wynosi 10 mg/dobę. U pacjentów otrzymujących olanzapinę w leczeniu epizodu manii, aby zapobiec nawrotom, należy kontynuować leczenie tą samą dawką.
Podczas leczenia schizofrenii, epizodów manii oraz w celu zapobiegania nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej, dawka dobowa może być ustalana w zależności od stanu klinicznego pacjenta w zakresie 5-20 mg/dobę.
Wskazanie | Dawka początkowa | Zakres dawek |
---|---|---|
Schizofrenia | 10 mg/dobę | 5-20 mg/dobę |
Epizody manii (monoterapia) | 15 mg/dobę | 5-20 mg/dobę |
Epizody manii (terapia skojarzona) | 10 mg/dobę | 5-20 mg/dobę |
Zapobieganie nawrotom ChAD | 10 mg/dobę | 5-20 mg/dobę |
Zwiększenie dawki powyżej zalecanej dawki początkowej powinno nastąpić po ponownej ocenie stanu klinicznego i nie częściej niż co 24 godziny.
Szczególne grupy pacjentów:
- Osoby w podeszłym wieku (>65 lat): rozważyć mniejszą dawkę początkową (5 mg/dobę)
- Zaburzenia czynności nerek i/lub wątroby: rozważyć mniejszą dawkę początkową (5 mg/dobę)
- Osoby palące tytoń: rozważyć zwiększenie dawki ze względu na indukcję metabolizmu olanzapiny
Olanzapinę można podawać niezależnie od posiłków. W przypadku odstawiania leku należy rozważyć stopniowe zmniejszanie dawki.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Pacjenci ze stwierdzonym ryzykiem wystąpienia jaskry z wąskim kątem przesączania
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Pacjenci w podeszłym wieku z psychozą związaną z otępieniem
Olanzapina nie jest zatwierdzona w leczeniu psychozy i/lub zaburzeń zachowania związanych z otępieniem ze względu na zwiększone ryzyko śmiertelności i zdarzeń naczyniowo-mózgowych w tej grupie pacjentów.
Złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN)
Rzadko zgłaszano przypadki ZZN w związku ze stosowaniem olanzapiny. W przypadku wystąpienia objawów ZZN należy przerwać stosowanie wszystkich leków przeciwpsychotycznych, w tym olanzapiny.
Hiperglikemia i cukrzyca
Niezbyt często zgłaszano przypadki hiperglikemii i/lub rozwoju lub nasilenia cukrzycy. Zaleca się odpowiednie monitorowanie pacjentów, zwłaszcza z czynnikami ryzyka cukrzycy.
Zaburzenia lipidowe
W badaniach klinicznych obserwowano niepożądane zmiany w profilu lipidowym u pacjentów leczonych olanzapiną. Należy regularnie kontrolować stężenie lipidów.
Wydłużenie odstępu QT
Należy zachować ostrożność stosując olanzapinę u pacjentów z wydłużonym odstępem QT w wywiadzie lub czynnikami ryzyka jego wydłużenia.
Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Zgłaszano przypadki żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów leczonych olanzapiną. Należy zidentyfikować czynniki ryzyka i wdrożyć odpowiednie środki zapobiegawcze.
Aktywność OUN
Ze względu na działanie olanzapiny na OUN, należy zachować ostrożność stosując ją jednocześnie z innymi lekami działającymi ośrodkowo oraz alkoholem.
Napady drgawkowe
Należy zachować ostrożność u pacjentów z napadami drgawkowymi w wywiadzie lub czynnikami obniżającymi próg drgawkowy.
Późne dyskinezy
W przypadku wystąpienia objawów późnych dyskinez należy rozważyć zmniejszenie dawki lub przerwanie leczenia olanzapiną.
Niedociśnienie ortostatyczne
U pacjentów w podeszłym wieku zaleca się okresowe pomiary ciśnienia tętniczego.
Nagły zgon sercowy
W badaniach obserwacyjnych stwierdzono około dwukrotnie zwiększone ryzyko nagłego zgonu sercowego u pacjentów stosujących olanzapinę w porównaniu do osób niestosujących leków przeciwpsychotycznych.
Warto zapamiętać
- Olanzapina wymaga regularnego monitorowania parametrów metabolicznych (glukoza, lipidy) oraz masy ciała pacjenta
- Lek może powodować senność i zawroty głowy, dlatego należy zachować ostrożność podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
Interakcje
Olanzapina jest metabolizowana głównie przez CYP1A2. Należy zachować ostrożność stosując ją jednocześnie z:
- Inhibitorami CYP1A2 (np. fluwoksamina, cyprofloksacyna) - mogą zwiększać stężenie olanzapiny
- Induktorami CYP1A2 (np. karbamazepina, palenie tytoniu) - mogą zmniejszać stężenie olanzapiny
- Lekami działającymi na OUN
- Lekami wydłużającymi odstęp QT
Węgiel aktywowany zmniejsza biodostępność olanzapiny o 50-60%, dlatego należy go podawać co najmniej 2 godziny przed lub po olanzapinie.
Ciąża i laktacja
Olanzapina powinna być stosowana w ciąży jedynie wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko dla płodu. Noworodki narażone na działanie leków przeciwpsychotycznych w III trymestrze ciąży są w grupie ryzyka wystąpienia działań niepożądanych, w tym objawów pozapiramidowych i/lub odstawiennych.
Olanzapina przenika do mleka matki. Pacjentkom należy odradzać karmienie piersią podczas stosowania leku.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane (≥1% pacjentów) związane ze stosowaniem olanzapiny to:
- Senność
- Zwiększenie masy ciała
- Eozynofilia
- Zwiększenie stężenia prolaktyny, cholesterolu, glukozy i triglicerydów
- Zwiększenie apetytu
- Zawroty głowy
- Akatyzja
- Parkinsonizm
- Niedociśnienie ortostatyczne
- Łagodne działanie antycholinergiczne
- Przejściowe bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych
- Wysypka i astenia
Rzadziej występują poważne działania niepożądane, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, późne dyskinezy, napady drgawkowe czy zaburzenia czynności wątroby.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania obejmują: tachykardię, pobudzenie, dyzartrię, objawy pozapiramidowe i obniżony poziom świadomości (od sedacji do śpiączki). Inne istotne objawy to: delirium, drgawki, depresja oddechowa, zachłyśnięcie, nadciśnienie lub niedociśnienie, zaburzenia rytmu serca i zatrzymanie krążenia.
Nie ma swoistej odtrutki dla olanzapiny. Leczenie przedawkowania jest objawowe i podtrzymujące. Należy rozważyć płukanie żołądka i podanie węgla aktywowanego. Nie należy stosować adrenaliny i innych leków sympatykomimetycznych o działaniu β-agonistycznym.
Właściwości farmakologiczne
Olanzapina jest lekiem przeciwpsychotycznym, przeciwmaniakalnym i stabilizującym nastrój. Wykazuje działanie antagonistyczne wobec wielu receptorów, w tym serotoninowych, dopaminowych, cholinergicznych i histaminowych.
Lek jest dostępny w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, zawierających 5 mg, 10 mg, 15 mg lub 20 mg olanzapiny.
Wnioski: Olanzapina jest skutecznym lekiem przeciwpsychotycznym i normotymicznym, jednak wymaga ścisłego monitorowania pacjenta ze względu na ryzyko istotnych działań niepożądanych metabolicznych i neurologicznych. Kluczowe jest indywidualne dostosowanie dawki i regularna ocena stosunku korzyści do ryzyka terapii.
F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10; Jadłowstręt psychiczny (F50.0; F50.1 wg ICD-10) - do ukończenia 18 rż.
Choroba afektywna dwubiegunowa
F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10; Jadłowstręt psychiczny (F50.0; F50.1 wg ICD-10) - do ukończenia 18 rż.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia
4) Schizofrenia
Choroba Huntingtona; F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10; Jadłowstręt psychiczny (F50.0; F50.1 wg ICD-10) - do ukończenia 18 rż.
Choroba afektywna dwubiegunowa
Choroba Huntingtona; F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10; Jadłowstręt psychiczny (F50.0; F50.1 wg ICD-10) - do ukończenia 18 rż.