Anzorin
Olanzapine
Wskazania do stosowania
Olanzapina (preparat Anzorin) jest wskazana w leczeniu następujących schorzeń u pacjentów dorosłych:
- Schizofrenia
- Średnio nasilone i ciężkie epizody manii
- Zapobieganie nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej u pacjentów, u których w terapii epizodu manii uzyskano dobrą odpowiedź na leczenie olanzapiną
Preparat jest skuteczny w długoterminowym leczeniu podtrzymującym pacjentów ze schizofrenią, u których stwierdzono dobrą odpowiedź na leczenie w początkowej fazie terapii.
Dawkowanie i sposób podawania
Schizofrenia:
Zalecana dawka początkowa olanzapiny wynosi 10 mg/dobę.
Epizody manii:
Dawka początkowa to 15 mg jako dawka pojedyncza w monoterapii lub 10 mg/dobę w terapii skojarzonej.
Zapobieganie nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej:
Zalecana dawka początkowa wynosi 10 mg/dobę. U pacjentów otrzymujących olanzapinę w leczeniu epizodu manii, aby zapobiec nawrotom, należy kontynuować leczenie tą samą dawką.
Podczas leczenia schizofrenii, epizodów manii oraz w celu zapobiegania nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej, dawka dobowa może być ustalana w zależności od stanu klinicznego pacjenta w zakresie 5-20 mg/dobę. Zwiększenie dawki powyżej zalecanej dawki początkowej zalecane jest tylko po ponownej ocenie stanu klinicznego i powinno być dokonywane nie częściej niż co 24 godziny.
Wskazanie | Dawka początkowa | Zakres dawek |
---|---|---|
Schizofrenia | 10 mg/dobę | 5-20 mg/dobę |
Epizody manii (monoterapia) | 15 mg/dobę | 5-20 mg/dobę |
Epizody manii (terapia skojarzona) | 10 mg/dobę | 5-20 mg/dobę |
Zapobieganie nawrotom ChAD | 10 mg/dobę | 5-20 mg/dobę |
Olanzapinę można podawać niezależnie od posiłków, ponieważ pokarm nie wpływa na jej wchłanianie. W przypadku odstawiania olanzapiny należy rozważyć stopniowe zmniejszanie dawki leku.
Specjalne grupy pacjentów:
Osoby w podeszłym wieku: Mniejsza dawka początkowa (5 mg/dobę) nie jest rutynowo wskazana, ale należy ją rozważyć u pacjentów w wieku 65 lat i powyżej, o ile przemawiają za tym czynniki kliniczne.
Zaburzenia czynności nerek i/lub wątroby: U tych pacjentów należy rozważyć zastosowanie mniejszej dawki początkowej (5 mg). W przypadkach umiarkowanej niewydolności wątroby (marskość, klasa A lub B w skali Child-Pugh), dawka początkowa powinna wynosić 5 mg i być ostrożnie zwiększana.
Osoby palące tytoń: Dawka początkowa i zakres stosowanych dawek u pacjentów niepalących nie wymagają rutynowej korekty w porównaniu z dawkami stosowanymi u pacjentów palących. Metabolizm olanzapiny może być indukowany przez palenie tytoniu. Zaleca się kontrolę kliniczną i należy rozważyć zwiększenie dawki olanzapiny, jeżeli jest to konieczne.
Dzieci i młodzież: Nie zaleca się stosowania olanzapiny u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia z uwagi na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności leczenia.
Warto zapamiętać
- Olanzapina jest skuteczna w leczeniu schizofrenii, epizodów manii oraz zapobieganiu nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej
- Dawkowanie należy dostosować indywidualnie do stanu klinicznego pacjenta w zakresie 5-20 mg/dobę
Dawkowanie olanzapiny powinno być dostosowane indywidualnie do stanu klinicznego pacjenta, z uwzględnieniem wskazania oraz czynników takich jak wiek, funkcja nerek i wątroby czy palenie tytoniu. Kluczowe jest rozpoczynanie od mniejszych dawek i stopniowe ich zwiększanie w razie potrzeby, przy jednoczesnym monitorowaniu stanu pacjenta.
Przeciwwskazania
Stosowanie olanzapiny jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą
- Pacjenci ze stwierdzonym ryzykiem wystąpienia jaskry z wąskim kątem przesączania
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania olanzapiny należy zachować szczególną ostrożność w następujących przypadkach:
- U pacjentów z otępieniem - zwiększone ryzyko śmiertelności i zdarzeń naczyniowo-mózgowych
- U pacjentów z chorobą Parkinsona - możliwość nasilenia objawów parkinsonizmu i omamów
- Ryzyko wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego (ZZN)
- Możliwość wystąpienia hiperglikemii i rozwoju lub nasilenia cukrzycy
- Zmiany w stężeniu lipidów
- U pacjentów z chorobami współistniejącymi, takimi jak przerost gruczołu krokowego czy niedrożność porażenna jelit
- Ryzyko neutropenii, zwłaszcza u pacjentów z małą liczbą leukocytów/granulocytów obojętnochłonnych
- Możliwość wydłużenia odstępu QTc
- Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
Stosowanie olanzapiny wymaga ścisłego monitorowania stanu pacjenta, szczególnie pod kątem potencjalnych działań niepożądanych i interakcji. Konieczne jest regularne kontrolowanie parametrów metabolicznych, hematologicznych oraz kardiologicznych.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Olanzapina może wchodzić w interakcje z wieloma lekami. Najważniejsze z nich to:
- Leki indukujące CYP1A2 (np. karbamazepina) - mogą zmniejszać stężenie olanzapiny
- Inhibitory CYP1A2 (np. fluwoksamina, cyprofloksacyna) - mogą zwiększać stężenie olanzapiny
- Węgiel aktywowany - zmniejsza biodostępność olanzapiny
- Leki działające na OUN - możliwe nasilenie działania depresyjnego na OUN
- Leki przeciwparkinsonowskie - nie zaleca się jednoczesnego stosowania
- Leki wydłużające odstęp QTc - konieczna ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu
Przy stosowaniu olanzapiny konieczne jest uwzględnienie potencjalnych interakcji lekowych i odpowiednie dostosowanie dawkowania lub monitorowanie stanu pacjenta.
Wpływ na ciążę i laktację
Olanzapina powinna być stosowana w ciąży jedynie w przypadku, kiedy spodziewane korzyści dla matki przeważają nad potencjalnym ryzykiem dla płodu. Noworodki narażone na działanie leków przeciwpsychotycznych w III trymestrze ciąży są w grupie ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.
Olanzapina przenika do mleka matki. Pacjentkom należy odradzać karmienie piersią podczas przyjmowania olanzapiny.
Stosowanie olanzapiny w ciąży i podczas karmienia piersią powinno być starannie rozważone, a decyzja powinna być podjęta indywidualnie dla każdej pacjentki.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem olanzapiny to:
- Senność
- Zwiększenie masy ciała
- Eozynofilia
- Zwiększenie stężenia prolaktyny, cholesterolu, glukozy i triglicerydów
- Zawroty głowy
- Akatyzja i parkinsonizm
- Niedociśnienie ortostatyczne
- Przejściowe, bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych
Pacjenci przyjmujący olanzapinę powinni być regularnie monitorowani pod kątem wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie metabolicznych i neurologicznych.
Warto zapamiętać
- Olanzapina może powodować istotne klinicznie zwiększenie masy ciała i zaburzenia metaboliczne
- Konieczne jest regularne monitorowanie parametrów metabolicznych, hematologicznych i kardiologicznych podczas terapii olanzapiną
Podsumowując, olanzapina jest skutecznym lekiem przeciwpsychotycznym i stabilizującym nastrój, jednak jej stosowanie wymaga ścisłego monitorowania pacjenta ze względu na potencjalne działania niepożądane i interakcje. Kluczowe jest indywidualne dostosowanie dawki i regularna ocena stosunku korzyści do ryzyka terapii.
Choroba Huntingtona; F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10; Jadłowstręt psychiczny (F50.0; F50.1 wg ICD-10) - do ukończenia 18 rż.
Choroba afektywna dwubiegunowa
Choroba Huntingtona; F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10; Jadłowstręt psychiczny (F50.0; F50.1 wg ICD-10) - do ukończenia 18 rż.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia
4) Schizofrenia
F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10; Jadłowstręt psychiczny (F50.0; F50.1 wg ICD-10) - do ukończenia 18 rż.
Choroba afektywna dwubiegunowa
F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10; Jadłowstręt psychiczny (F50.0; F50.1 wg ICD-10) - do ukończenia 18 rż.