Anagrelide Stada - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Anagrelide Stada jest wskazany w celu zmniejszenia zwiększonej liczby płytek krwi u zagrożonych pacjentów z nadpłytkowością samoistną, którzy:
- nie tolerują bieżącego leczenia lub
- u których zwiększona liczba płytek krwi nie zmniejsza się do zadowalających wartości podczas stosowania bieżącego leczenia
Pacjenta z nadpłytkowością samoistną uznaje się za zagrożonego, jeśli występuje u niego jeden lub więcej z poniższych czynników:
- wiek powyżej 60 lat
- liczba płytek krwi >1000 x 109/l
- przebyte zdarzenia zakrzepowo-krwotoczne
Dawkowanie i sposób podawania
Leczenie powinien rozpoczynać klinicysta z doświadczeniem w postępowaniu z nadpłytkowością samoistną.
Zalecana dawka początkowa wynosi 1 mg/dobę, podawana doustnie w dwóch dawkach podzielonych (0,5 mg/dawkę). Dawkę początkową należy utrzymać przez co najmniej tydzień. Po tygodniu dawkę można dostosować indywidualnie, aby osiągnąć najmniejszą skuteczną dawkę zmniejszającą i/lub utrzymującą liczbę płytek krwi poniżej 600 x 109/l, najlepiej w zakresie 150-400 x 109/l.
Tempo zwiększania dawki nie może przekraczać 0,5 mg/dobę w ciągu tygodnia. Maksymalna zalecana dawka jednorazowa nie powinna przekraczać 2,5 mg. W badaniach klinicznych stosowano dawki do 10 mg/dobę.
Etap leczenia | Dawkowanie |
---|---|
Dawka początkowa | 1 mg/dobę w 2 dawkach podzielonych |
Dostosowanie dawki | Zwiększanie o max. 0,5 mg/dobę/tydzień |
Dawka podtrzymująca | Zwykle 1-3 mg/dobę |
Maksymalna dawka jednorazowa | 2,5 mg |
Tabela 1. Schemat dawkowania anagrelidu
Skuteczność leczenia należy regularnie monitorować. Jeśli dawka początkowa jest >1 mg/dobę, należy oznaczać liczbę płytek krwi co 2 dni w pierwszym tygodniu leczenia, a następnie co najmniej raz w tygodniu do osiągnięcia stałej dawki podtrzymującej.
Zmniejszenie liczby płytek krwi obserwuje się zwykle w ciągu 14-21 dni od rozpoczęcia leczenia. U większości pacjentów odpowiednia odpowiedź terapeutyczna występuje i utrzymuje się przy dawce 1-3 mg/dobę.
Szczególne grupy pacjentów
Pacjenci w podeszłym wieku
Nie ma konieczności modyfikacji dawkowania u pacjentów w wieku >60 lat. Należy jednak zachować ostrożność ze względu na 2-krotnie większą częstość ciężkich zdarzeń niepożądanych (głównie kardiologicznych) w tej grupie wiekowej.
Zaburzenia czynności nerek
Przed rozpoczęciem leczenia należy ocenić stosunek korzyści do ryzyka u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z umiarkowanym lub ciężkim zaburzeniem czynności nerek (ClCr <50 ml/min).
Zaburzenia czynności wątroby
Nie zaleca się stosowania anagrelidu u pacjentów z umiarkowanym lub ciężkim zaburzeniem czynności wątroby. U pacjentów z łagodnym zaburzeniem czynności wątroby należy ocenić stosunek korzyści do ryzyka przed rozpoczęciem leczenia.
Dzieci i młodzież
Doświadczenie w stosowaniu u dzieci i młodzieży jest bardzo ograniczone. W tej grupie pacjentów anagrelid należy stosować z zachowaniem ostrożności. Brak jest zaleceń dotyczących dawkowania u dzieci i młodzieży.
Warto zapamiętać
- Anagrelid zmniejsza liczbę płytek krwi poprzez hamowanie megakariocytopoezy
- Lek należy stosować ostrożnie u pacjentów z czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego
Przeciwwskazania
Anagrelid jest przeciwwskazany w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na anagrelid lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Umiarkowane lub ciężkie zaburzenie czynności wątroby
- Umiarkowane lub ciężkie zaburzenie czynności nerek (ClCr <50 ml/min)
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas leczenia anagrelidem wymagany jest ścisły nadzór kliniczny nad pacjentem, obejmujący:
- Pełną morfologię krwi (hemoglobina, liczba krwinek białych i płytek krwi)
- Ocenę czynności wątroby (AlAT i AspAT)
- Badania czynności nerek (stężenie kreatyniny i mocznika)
- Oznaczanie stężeń elektrolitów (potas, magnez, wapń)
Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z:
- Rozpoznanymi czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT
- Chorobami układu krążenia
- Zaburzeniami czynności wątroby lub nerek
Przed rozpoczęciem terapii anagrelidem zaleca się przeprowadzenie badania układu krążenia, w tym EKG i echokardiografii. W trakcie leczenia należy regularnie monitorować układ krążenia.
U pacjentów leczonych anagrelidem zgłaszano przypadki nadciśnienia płucnego. Przed rozpoczęciem i w trakcie terapii należy badać pacjentów w celu wykrycia objawów chorób układu krążenia i płuc.
Anagrelid wymaga ścisłego monitorowania pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych, szczególnie ze strony układu krążenia. Konieczna jest regularna ocena stosunku korzyści do ryzyka, zwłaszcza u pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Najważniejsze interakcje anagrelidu:
- Inhibitory CYP1A2 (np. fluwoksamina, enoksacyna) - mogą zwiększać ekspozycję na anagrelid
- Induktory CYP1A2 (np. omeprazol) - mogą zmniejszać ekspozycję na anagrelid
- Inhibitory PDE III (np. milrynon, cilostazol) - anagrelid może nasilać ich działanie
- Leki przeciwpłytkowe (np. kwas acetylosalicylowy) - zwiększone ryzyko krwawień
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu anagrelidu z lekami wpływającymi na CYP1A2, inhibitorami PDE III oraz lekami przeciwpłytkowymi. Konieczne może być dostosowanie dawkowania.
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ciąża: Brak wystarczających danych. Nie zaleca się stosowania w okresie ciąży. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję.
Karmienie piersią: Nie wiadomo, czy anagrelid przenika do mleka kobiecego. Należy przerwać karmienie piersią podczas leczenia.
Płodność: Brak danych dotyczących wpływu na płodność u ludzi. U szczurów obserwowano zaburzenia implantacji zarodka przy wysokich dawkach.
Anagrelid nie powinien być stosowany w ciąży i podczas karmienia piersią. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane anagrelidu (częstość >5%):
- Ból głowy (14%)
- Kołatanie serca (9%)
- Retencja płynów (6%)
- Nudności (6%)
- Biegunka (5%)
Inne istotne działania niepożądane:
- Zaburzenia rytmu serca (w tym torsade de pointes)
- Kardiomiopatia i zastoinowa niewydolność serca
- Nadciśnienie płucne
- Krwawienia
- Zaburzenia czynności wątroby
Pacjenci leczeni anagrelidem wymagają regularnego monitorowania pod kątem działań niepożądanych, szczególnie ze strony układu sercowo-naczyniowego. Stopniowe zwiększanie dawki może ograniczyć występowanie niektórych działań niepożądanych.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania mogą obejmować:
- Częstoskurcz zatokowy
- Wymioty
- Obniżenie ciśnienia tętniczego
Postępowanie w przypadku przedawkowania:
- Ścisła obserwacja kliniczna pacjenta
- Monitorowanie liczby płytek krwi
- Zmniejszenie dawki lub odstawienie leku
- Leczenie objawowe (brak swoistego antidotum)
W przypadku przedawkowania kluczowe jest monitorowanie pacjenta i wdrożenie leczenia objawowego, ze szczególnym uwzględnieniem układu sercowo-naczyniowego i liczby płytek krwi.
Właściwości farmakodynamiczne i farmakokinetyczne
Mechanizm działania anagrelidu polega na hamowaniu ekspresji czynników transkrypcyjnych uczestniczących w megakariocytopoezie (m.in. GATA-1 i FOG-1), co prowadzi do zmniejszenia produkcji płytek krwi.
Anagrelid działa poprzez selektywne hamowanie megakariocytopoezy, co pozwala na skuteczne zmniejszenie liczby płytek krwi u pacjentów z nadpłytkowością samoistną.