Anagrelide Sandoz - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Anagrelide Sandoz jest wskazany do stosowania w celu zmniejszenia zwiększonej liczby płytek krwi u zagrożonych pacjentów z nadpłytkowością samoistną (NS), którzy:
- nie tolerują aktualnego leczenia lub
- u których aktualne leczenie nie spowodowało zredukowania zwiększonej liczby płytek krwi do zadowalających wartości
Pacjenta z nadpłytkowością samoistną uznaje się za zagrożonego przy wystąpieniu co najmniej jednego z poniższych czynników:
- wiek powyżej 60 lat
- liczba płytek krwi >1000 x 109/l
- przebyte zdarzenia zakrzepowo-krwotoczne
Dawkowanie i sposób podawania
Leczenie powinien rozpoczynać lekarz z doświadczeniem w leczeniu nadpłytkowości samoistnej. Zalecana dawka początkowa to 1 mg/dobę, podawana doustnie w 2 dawkach podzielonych po 0,5 mg. Dawkę początkową należy stosować przez co najmniej tydzień.
Po tygodniu dawkę można indywidualnie dostosować w celu uzyskania najmniejszej skutecznej dawki zmniejszającej i utrzymującej liczbę płytek krwi poniżej 600 x 109/l (optymalnie 150-400 x 109/l). Zwiększanie dawki nie powinno przekraczać 0,5 mg/dobę w ciągu tygodnia. Maksymalna zalecana pojedyncza dawka to 2,5 mg.
Etap leczenia | Dawkowanie |
---|---|
Dawka początkowa | 1 mg/dobę w 2 dawkach podzielonych po 0,5 mg |
Dostosowanie dawki | Zwiększanie o max. 0,5 mg/dobę na tydzień |
Dawka maksymalna | 2,5 mg w pojedynczej dawce |
Tabela 1. Schemat dawkowania anagrelidu
Należy regularnie kontrolować skuteczność leczenia. Jeśli dawka początkowa jest większa niż 1 mg/dobę, liczbę płytek krwi należy oznaczać co 2 dni w pierwszym tygodniu leczenia, a następnie co najmniej raz w tygodniu do osiągnięcia stałej dawki podtrzymującej.
Zmniejszenie liczby płytek krwi obserwuje się zwykle w ciągu 14-21 dni od rozpoczęcia leczenia. U większości pacjentów dawki 1-3 mg/dobę zapewniają uzyskanie i utrzymanie właściwej odpowiedzi na leczenie.
Szczególne grupy pacjentów
Pacjenci w podeszłym wieku
Nie ma konieczności stosowania odmiennego dawkowania początkowego ani schematu dostosowywania dawki u pacjentów w podeszłym wieku w porównaniu z młodszymi pacjentami. Należy jednak zachować ostrożność ze względu na większą częstość ciężkich zdarzeń niepożądanych (głównie dotyczących serca) w tej grupie wiekowej.
Zaburzenia czynności nerek
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy przed rozpoczęciem leczenia ocenić potencjalne ryzyko i korzyści ze stosowania anagrelidu. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <50 ml/min).
Zaburzenia czynności wątroby
Nie zaleca się stosowania anagrelidu u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. U pacjentów z lekkimi zaburzeniami czynności wątroby należy przed rozpoczęciem leczenia ocenić potencjalne ryzyko i korzyści.
Dzieci i młodzież
Bezpieczeństwo stosowania i skuteczność anagrelidu u dzieci i młodzieży nie zostały ustalone. Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania leku w tej grupie pacjentów ze względu na bardzo ograniczone doświadczenie.
Leczenie anagrelidem można rozpocząć tylko wtedy, gdy u pacjenta wystąpią oznaki progresji choroby lub tworzą się zakrzepy. Należy regularnie oceniać korzyści i ryzyko związane ze stosowaniem anagrelidu oraz okresowo weryfikować konieczność dalszego leczenia.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na anagrelid lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Umiarkowane lub ciężkie zaburzenia czynności wątroby
- Umiarkowane lub ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <50 ml/min)
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Monitorowanie pacjenta
Podczas leczenia konieczny jest ścisły nadzór kliniczny nad pacjentem, obejmujący:
- Pełną morfologię krwi (stężenie hemoglobiny, liczba krwinek białych i liczba płytek krwi)
- Ocenę czynności wątroby (AlAT i AspAT)
- Ocenę czynności nerek (stężenie kreatyniny i mocznika w surowicy)
- Badanie elektrolitów (potas, magnez i wapń)
Układ sercowo-naczyniowy
Zgłaszano poważne zdarzenia niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego, w tym zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes, częstoskurcz komorowy, kardiomiopatię, kardiomegalię i zastoinową niewydolność serca. Należy zachować ostrożność u pacjentów ze znanymi czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT.
Zaleca się przeprowadzenie badania układu krążenia przed rozpoczęciem leczenia, w tym wykonanie początkowego badania elektrokardiograficznego i echokardiograficznego. Wszystkich pacjentów należy regularnie kontrolować w trakcie leczenia.
Nadciśnienie płucne
U pacjentów leczonych anagrelidem notowano przypadki nadciśnienia płucnego. Przed rozpoczęciem stosowania anagrelidu i w trakcie leczenia należy ocenić, czy u pacjenta nie występują przedmiotowe i podmiotowe objawy choroby sercowo-płucnej.
Interakcje lekowe
Anagrelid jest inhibitorem fosfodiesterazy III (PDE III). Nie zaleca się jednoczesnego stosowania anagrelidu z innymi inhibitorami PDE III, takimi jak milrynon, amrynon, enoksymon, olprynon i cylostazol.
Jednoczesne stosowanie anagrelidu z kwasem acetylosalicylowym wiązało się z poważnymi zdarzeniami krwotocznymi. Należy rozważyć ryzyko takiego połączenia, zwłaszcza u pacjentów z dużym ryzykiem krwotoków.
Warto zapamiętać
- Anagrelid zmniejsza liczbę płytek krwi poprzez hamowanie megakariocytopoezy
- Lek wymaga ścisłego monitorowania pacjenta, szczególnie pod kątem układu sercowo-naczyniowego
Ciąża i laktacja
Nie zaleca się stosowania anagrelidu w okresie ciąży. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować odpowiednie środki zapobiegania ciąży w trakcie leczenia. Podczas stosowania anagrelidu należy przerwać karmienie piersią.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem anagrelidu to:
- Ból głowy (około 14% pacjentów)
- Kołatanie serca (około 9% pacjentów)
- Zatrzymanie płynów i nudności (około 6% pacjentów)
- Biegunka (5% pacjentów)
Inne istotne działania niepożądane obejmują zaburzenia rytmu serca, niewydolność serca, nadciśnienie płucne, krwawienia i zaburzenia czynności wątroby.
Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania mogą wystąpić: częstoskurcz zatokowy, wymioty i obniżenie ciśnienia krwi. Konieczna jest ścisła obserwacja kliniczna pacjenta, obejmująca kontrolowanie liczby płytek krwi w celu wykrycia małopłytkowości. Należy zmniejszyć dawkę lub przerwać stosowanie anagrelidu do czasu normalizacji liczby płytek krwi.
Mechanizm działania
Dokładny mechanizm działania anagrelidu nie jest w pełni poznany. W badaniach in vitro wykazano, że anagrelid hamuje ekspresję czynników transkrypcyjnych GATA-1 i FOG-1, koniecznych do megakariocytopoezy, co prowadzi do zmniejszonego wytwarzania płytek krwi.
Anagrelid jest również inhibitorem fosfodiesterazy III, co może przyczyniać się do jego działań niepożądanych na układ sercowo-naczyniowy.