Amoxicillin Aurovitas
Amoxicillin
Amoksycylina - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Amoksycylina jest antybiotykiem β-laktamowym o szerokim spektrum działania, wskazanym do leczenia następujących zakażeń bakteryjnych u dzieci i dorosłych:
- Ostre bakteryjne zapalenie zatok
- Ostre zapalenie ucha środkowego
- Ostre paciorkowcowe zapalenie migdałków i zapalenie gardła
- Nagłe zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli
- Poztre zapalenie pęcherza moczowego
- Bezobjawowy bakteriomocz w ciąży
- Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek
- Dur brzuszny i dur rzekomy
- Ropień okołozębowy z szerzącym się zapaleniem tkanki łącznej
- Zakażenia związane z protezowaniem stawów
- Eradykacja Helicobacter pylori
- Choroba z Lyme (borelioza)
Amoksycylina jest również wskazana w zapobieganiu zapaleniu wsierdzia. Przy stosowaniu należy uwzględnić oficjalne wytyczne dotyczące racjonalnego użycia antybiotyków.
Amoksycylina wykazuje działanie bakteriobójcze poprzez hamowanie syntezy ściany komórkowej bakterii. Jest wrażliwa na działanie β-laktamaz, dlatego jej spektrum nie obejmuje szczepów wytwarzających te enzymy.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie amoksycyliny należy dostosować indywidualnie w zależności od:
- Przewidywanych patogenów i ich wrażliwości na antybiotyki
- Ciężkości i umiejscowienia zakażenia
- Wieku, masy ciała i czynności nerek pacjenta
Czas trwania leczenia powinien być możliwie najkrótszy, ale adekwatny do rodzaju zakażenia i odpowiedzi klinicznej.
Wskazanie | Dawkowanie u dorosłych i dzieci ≥40 kg |
---|---|
Większość zakażeń (np. zapalenie zatok, zapalenie pęcherza) | 250-500 mg co 8h lub 750 mg-1 g co 12h |
Ciężkie zakażenia (np. zapalenie płuc) | 750 mg-1 g co 8h |
Ostre zapalenie pęcherza | 3 g 2x/dobę przez 1 dzień |
Dur brzuszny | 500 mg-2 g co 8h |
Profilaktyka zapalenia wsierdzia | 2 g jednorazowo 30-60 min przed zabiegiem |
Eradykacja H. pylori | 750 mg-1 g 2x/dobę w terapii skojarzonej |
Dawkowanie u dzieci <40 kg: 20-90 mg/kg/dobę w dawkach podzielonych, w zależności od wskazania.
U pacjentów z niewydolnością nerek konieczna jest modyfikacja dawkowania. Szczegółowe zalecenia znajdują się w Charakterystyce Produktu Leczniczego.
Przeciwwskazania
Stosowanie amoksycyliny jest przeciwwskazane w przypadku:
- Nadwrażliwości na amoksycylinę, inne penicyliny lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Wystąpienia w przeszłości ciężkiej reakcji nadwrażliwości (np. anafilaksji) na inny antybiotyk β-laktamowy
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem leczenia amoksycyliną należy zebrać dokładny wywiad dotyczący wcześniejszych reakcji nadwrażliwości na penicyliny, cefalosporyny i inne β-laktamy. U pacjentów leczonych penicylinami notowano ciężkie, sporadycznie śmiertelne reakcje uczuleniowe (anafilaktoidalne). Ryzyko jest większe u osób z wywiadem nadwrażliwości na penicyliny oraz chorobami atopowymi.
Należy zachować ostrożność stosując amoksycylinę u pacjentów z:
- Zaburzeniami czynności nerek - konieczna modyfikacja dawki
- Padaczką lub innymi czynnikami predysponującymi do drgawek
- Mononukleozą zakaźną - zwiększone ryzyko wysypki
Długotrwałe stosowanie może prowadzić do nadmiernego wzrostu drobnoustrojów niewrażliwych. Obserwowano przypadki rzekomobłoniastego zapalenia jelit związanego z antybiotykoterapią.
U pacjentów z chorobą z Lyme może wystąpić reakcja Jarischa-Herxheimera. Należy monitorować czynność wątroby i parametry hematologiczne podczas długotrwałego leczenia.
Warto zapamiętać
- Amoksycylina jest antybiotykiem pierwszego rzutu w leczeniu wielu powszechnych zakażeń bakteryjnych
- Przed zastosowaniem należy zebrać dokładny wywiad alergiczny - istnieje ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości
Interakcje
Najważniejsze interakcje amoksycyliny obejmują:
- Probenecyd - zmniejsza wydalanie amoksycyliny, zwiększając jej stężenie we krwi
- Allopurynol - może zwiększać ryzyko reakcji skórnych
- Doustne antykoagulanty - możliwe nasilenie działania przeciwzakrzepowego
- Metotreksat - penicyliny mogą zmniejszać jego wydalanie, zwiększając toksyczność
Amoksycylina może wpływać na wyniki niektórych testów laboratoryjnych, w tym oznaczanie glukozy w moczu i stężenia estriolu u ciężarnych.
Ciąża i laktacja
Amoksycylina może być stosowana w ciąży, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko. Przenika do mleka ludzkiego w niewielkich ilościach. Stosowanie podczas karmienia piersią jest możliwe, ale należy monitorować niemowlę pod kątem potencjalnych działań niepożądanych (biegunka, kandydoza).
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane amoksycyliny to:
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty)
- Reakcje skórne (wysypka, pokrzywka)
- Kandydoza jamy ustnej i pochwy
Rzadziej występują poważniejsze działania niepożądane, takie jak:
- Ciężkie reakcje alergiczne (w tym anafilaksja)
- Zaburzenia hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia)
- Zapalenie wątroby, żółtaczka
- Zespół Stevens-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka
W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych należy natychmiast przerwać leczenie i wdrożyć odpowiednie postępowanie.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania amoksycyliny mogą obejmować zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej oraz krystalurię. W ciężkich przypadkach może dojść do niewydolności nerek lub drgawek. Leczenie jest objawowe, z uwzględnieniem kontroli równowagi wodno-elektrolitowej. Amoksycylinę można usunąć z organizmu za pomocą hemodializy.
Podsumowanie
Amoksycylina jest skutecznym antybiotykiem β-laktamowym o szerokim zastosowaniu w leczeniu zakażeń bakteryjnych. Jej stosowanie wymaga jednak uwzględnienia potencjalnego ryzyka działań niepożądanych, zwłaszcza reakcji alergicznych. Kluczowe jest odpowiednie dawkowanie, monitorowanie pacjenta oraz stosowanie zgodnie z aktualnymi wytycznymi dotyczącymi racjonalnej antybiotykoterapii.