Amisan
Amisulpride
Amisulpryd w leczeniu schizofrenii
Amisulpryd jest lekiem przeciwpsychotycznym stosowanym w leczeniu ostrej i przewlekłej schizofrenii. Wykazuje skuteczność zarówno w przypadku objawów pozytywnych (urojenia, omamy, zaburzenia myślenia), jak i negatywnych (stępienie uczuć, wycofanie emocjonalne i społeczne). Dodatkowo hamuje wtórne objawy negatywne oraz zaburzenia afektywne towarzyszące schizofrenii.
Mechanizm działania
Amisulpryd charakteryzuje się selektywnym wiązaniem z receptorami dopaminergicznymi D2 i D3, do których wykazuje wysokie powinowactwo. W przeciwieństwie do innych leków przeciwpsychotycznych, nie wiąże się z receptorami serotoninowymi, histaminowymi H1, cholinergicznymi czy α-adrenergicznymi. Ta specyficzność receptorowa warunkuje jego skuteczność i profil działań niepożądanych.
W małych dawkach amisulpryd preferencyjnie blokuje presynaptyczne receptory D2 i D3, co prowadzi do zwiększonego uwalniania dopaminy. Natomiast w dużych dawkach silniej blokuje receptory dopaminergiczne w układzie limbicznym niż w prążkowiu. Te właściwości farmakologiczne przekładają się na skuteczność w leczeniu zarówno objawów pozytywnych, jak i negatywnych schizofrenii.
Wskazania
Amisulpryd jest wskazany w leczeniu:
- Ostrej i przewlekłej schizofrenii z objawami pozytywnymi (urojenia, omamy, zaburzenia myślenia, wrogość, nieufność)
- Schizofrenii z objawami negatywnymi (zespół niedoboru, stępienie uczuć, wycofanie emocjonalne i społeczne)
- Wtórnych objawów negatywnych w stanach z objawami wytwórczymi
- Zaburzeń afektywnych towarzyszących schizofrenii (depresyjny nastrój, ociężałość umysłowa)
Dawkowanie
Wskazanie | Zalecane dawkowanie |
---|---|
Objawy wytwórcze | 400-800 mg/dobę, maksymalnie do 1200 mg/dobę |
Objawy negatywne | 50-300 mg/dobę |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie. Dawki do 400 mg/dobę można podawać w jednej dawce, powyżej 400 mg/dobę należy podzielić na dwie dawki.
U pacjentów w podeszłym wieku oraz z niewydolnością nerek może być konieczne zmniejszenie dawki. Nie zaleca się stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
Przeciwwskazania
Stosowanie amisulprydu jest przeciwwskazane w przypadku:
- Nadwrażliwości na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Nowotworów zależnych od prolaktyny (np. gruczolak przysadki typu prolactinoma, rak piersi)
- Guza chromochłonnego nadnerczy
- U dzieci przed okresem pokwitania
- Podczas karmienia piersią
- Jednoczesnego stosowania z lewodopą
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania amisulprydu należy zachować szczególną ostrożność w następujących przypadkach:
- Ryzyko złośliwego zespołu neuroleptycznego
- Choroba Parkinsona
- Choroby układu krążenia lub rodzinnie występujące wydłużenie odstępu QT
- Pacjenci w podeszłym wieku z otępieniem (zwiększone ryzyko epizodów naczyniowo-mózgowych)
- Czynniki ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
- Cukrzyca lub zwiększone ryzyko cukrzycy
- Padaczka w wywiadzie
- Niewydolność nerek
Należy regularnie monitorować pacjentów, szczególnie pod kątem objawów pozapiramidowych, wydłużenia odstępu QT oraz zaburzeń metabolicznych.
Interakcje
Amisulpryd wchodzi w istotne interakcje z następującymi lekami:
- Lewodopa (przeciwwskazane)
- Alkohol (nie zalecane)
- Leki wydłużające odstęp QT
- Leki przeciwnadciśnieniowe
- Leki o działaniu hamującym na ośrodkowy układ nerwowy
Ciąża i laktacja
Stosowanie amisulprydu w ciąży nie jest zalecane ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa. Noworodki narażone na działanie leku w III trymestrze ciąży są w grupie ryzyka wystąpienia działań niepożądanych. Karmienie piersią podczas stosowania amisulprydu jest przeciwwskazane.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane obejmują:
- Objawy pozapiramidowe (drżenie, sztywność, hipokineza, akatyzja)
- Zwiększenie stężenia prolaktyny
- Bezsenność, lęk, pobudzenie
- Senność
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zaparcia, nudności, wymioty)
- Zwiększenie masy ciała
Rzadziej mogą wystąpić poważne działania niepożądane, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca czy żylna choroba zakrzepowo-zatorowa.
Warto zapamiętać
- Amisulpryd jest skuteczny zarówno w leczeniu objawów pozytywnych, jak i negatywnych schizofrenii
- Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, uwzględniając rodzaj objawów i stan pacjenta
Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania amisulprydu mogą wystąpić: senność, nadmierne uspokojenie, obniżenie ciśnienia tętniczego, objawy pozapiramidowe, a w ciężkich przypadkach śpiączka. Nie ma swoistej odtrutki, leczenie jest objawowe i podtrzymujące. Należy monitorować czynności życiowe, szczególnie czynność serca ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT.
Amisulpryd, dzięki swojemu unikalnemu profilowi farmakologicznemu, stanowi wartościową opcję w leczeniu schizofrenii. Jego selektywne działanie na receptory dopaminergiczne przekłada się na skuteczność w leczeniu różnorodnych objawów choroby przy stosunkowo korzystnym profilu bezpieczeństwa. Niemniej jednak, jak w przypadku wszystkich leków przeciwpsychotycznych, stosowanie amisulprydu wymaga starannego monitorowania pacjenta i indywidualnego dostosowania terapii.
F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia