Amisan
Amisulpride
Amisulpryd w leczeniu schizofrenii
Amisulpryd jest lekiem przeciwpsychotycznym stosowanym w leczeniu ostrej i przewlekłej schizofrenii. Wykazuje skuteczność zarówno w przypadku objawów pozytywnych (urojenia, omamy, zaburzenia myślenia), jak i negatywnych (stępienie uczuć, wycofanie emocjonalne i społeczne). Dodatkowo hamuje wtórne objawy negatywne oraz zaburzenia afektywne towarzyszące schizofrenii.
Mechanizm działania
Amisulpryd charakteryzuje się selektywnym wiązaniem z receptorami dopaminergicznymi D2 i D3, do których wykazuje wysokie powinowactwo. W przeciwieństwie do innych neuroleptyków, nie wiąże się z receptorami serotoninowymi, α-adrenergicznymi, histaminowymi H1 ani cholinergicznymi. W małych dawkach blokuje presynaptyczne receptory D2 i D3, co prowadzi do zwiększonego uwalniania dopaminy. W dużych dawkach silniej blokuje receptory dopaminowe w układzie limbicznym niż w prążkowiu.
Ta unikalna charakterystyka farmakologiczna warunkuje skuteczność amisulprydu zarówno w leczeniu objawów pozytywnych, jak i negatywnych schizofrenii.
Wskazania
Amisulpryd jest wskazany w leczeniu:
- Ostrej i przewlekłej schizofrenii z objawami pozytywnymi (urojenia, omamy, zaburzenia myślenia, wrogość, nieufność)
- Schizofrenii z objawami negatywnymi (zespół niedoboru, stępienie uczuć, wycofanie emocjonalne i społeczne)
- Wtórnych objawów negatywnych w stanach z objawami wytwórczymi
- Zaburzeń afektywnych towarzyszących schizofrenii (depresyjny nastrój, ociężałość umysłowa)
Lek wykazuje skuteczność w łagodzeniu zarówno objawów pozytywnych, jak i negatywnych schizofrenii, co czyni go cenną opcją terapeutyczną w leczeniu tego złożonego zaburzenia psychicznego.
Dawkowanie
Wskazanie | Zalecane dawkowanie |
---|---|
Objawy wytwórcze | 400-800 mg/dobę, maks. 1200 mg/dobę |
Objawy negatywne | 50-300 mg/dobę |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie. Dawki do 400 mg/dobę można podawać w jednej dawce, powyżej 400 mg/dobę - w dwóch dawkach podzielonych.
U pacjentów w podeszłym wieku oraz z niewydolnością nerek może być konieczne zmniejszenie dawki. Nie zaleca się stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia ze względu na brak danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa w tej grupie wiekowej.
Przeciwwskazania
Stosowanie amisulprydu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Nowotwory zależne od prolaktyny (np. gruczolak przysadki typu prolactinoma, rak piersi)
- Guz chromochłonny nadnerczy
- Dzieci przed okresem pokwitania
- Karmienie piersią
- Jednoczesne stosowanie z lewodopą
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania amisulprydu należy zachować szczególną ostrożność w następujących sytuacjach:
- Ryzyko złośliwego zespołu neuroleptycznego
- Choroba Parkinsona
- Choroby układu krążenia lub rodzinnie występujące wydłużenie odstępu QT
- Pacjenci w podeszłym wieku z otępieniem (zwiększone ryzyko epizodów naczyniowomózgowych)
- Czynniki ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
- Cukrzyca lub zwiększone ryzyko cukrzycy
- Padaczka w wywiadzie
- Niewydolność nerek
Należy regularnie monitorować pacjentów pod kątem możliwych działań niepożądanych, w tym zaburzeń metabolicznych, hematologicznych i sercowo-naczyniowych.
Interakcje lekowe
Amisulpryd wchodzi w istotne interakcje z następującymi lekami:
- Lewodopa - przeciwwskazane jednoczesne stosowanie
- Alkohol - nasilenie działania ośrodkowego
- Leki wydłużające odstęp QT - zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca
- Leki przeciwnadciśnieniowe - ryzyko nasilenia działania hipotensyjnego
- Leki o działaniu ośrodkowym - ryzyko nasilenia sedacji
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu amisulprydu z wymienionymi grupami leków i w razie potrzeby dostosować dawkowanie.
Ciąża i laktacja
Nie zaleca się stosowania amisulprydu w ciąży, chyba że korzyści przewyższają potencjalne ryzyko. Noworodki narażone na działanie leku w III trymestrze ciąży są w grupie ryzyka wystąpienia działań niepożądanych, w tym zaburzeń pozapiramidowych i objawów odstawienia. Karmienie piersią podczas stosowania amisulprydu jest przeciwwskazane.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane amisulprydu obejmują:
- Objawy pozapiramidowe (drżenie, sztywność, akatyzja)
- Zwiększenie stężenia prolaktyny
- Bezsenność, lęk, pobudzenie
- Senność
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zaparcia, nudności, wymioty)
- Zwiększenie masy ciała
Rzadziej mogą wystąpić poważniejsze działania niepożądane, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, zaburzenia rytmu serca czy agranulocytoza. Pacjenci powinni być regularnie monitorowani pod kątem możliwych działań niepożądanych.
Warto zapamiętać
- Amisulpryd jest skuteczny zarówno w leczeniu objawów pozytywnych, jak i negatywnych schizofrenii
- Dawkowanie amisulprydu należy dostosować indywidualnie, uwzględniając rodzaj objawów i stan kliniczny pacjenta
Podsumowanie
Amisulpryd stanowi wartościową opcję terapeutyczną w leczeniu schizofrenii, wykazując skuteczność w łagodzeniu zarówno objawów pozytywnych, jak i negatywnych. Jego unikalna charakterystyka farmakologiczna i profil działań niepożądanych czynią go cennym narzędziem w rękach psychiatrów. Kluczowe jest indywidualne dostosowanie dawki oraz regularne monitorowanie pacjenta pod kątem możliwych działań niepożądanych i interakcji lekowych.
F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia