Amisan
Amisulpride
Amisulpryd w leczeniu schizofrenii
Amisulpryd jest lekiem przeciwpsychotycznym stosowanym w leczeniu ostrej i przewlekłej schizofrenii. Wykazuje skuteczność zarówno w przypadku objawów pozytywnych (urojenia, omamy, zaburzenia myślenia), jak i negatywnych (stępienie uczuć, wycofanie emocjonalne i społeczne). Dodatkowo hamuje wtórne objawy negatywne oraz zaburzenia afektywne towarzyszące schizofrenii.
Mechanizm działania
Amisulpryd charakteryzuje się selektywnym wiązaniem z receptorami dopaminergicznymi D2 i D3, do których wykazuje wysokie powinowactwo. W przeciwieństwie do wielu innych leków przeciwpsychotycznych, nie wiąże się z receptorami serotoninowymi, histaminowymi H1, cholinergicznymi czy α-adrenergicznymi. Ta selektywność przekłada się na korzystny profil działania i mniejszą liczbę działań niepożądanych.
W małych dawkach amisulpryd preferencyjnie blokuje presynaptyczne receptory D2 i D3, co prowadzi do zwiększonego uwalniania dopaminy. Natomiast w dużych dawkach silniej blokuje receptory dopaminergiczne w układzie limbicznym niż w prążkowiu. Te właściwości farmakologiczne warunkują skuteczność amisulprydu zarówno w leczeniu objawów negatywnych, jak i pozytywnych schizofrenii.
Wskazania
- Ostrej schizofrenii
- Przewlekłej schizofrenii
- Objawów pozytywnych (urojenia, omamy, zaburzenia myślenia, wrogość, nieufność)
- Objawów negatywnych (zespół niedoboru - stępienie uczuć, wycofanie emocjonalne i społeczne)
- Wtórnych objawów negatywnych w stanach z objawami wytwórczymi
- Zaburzeń afektywnych towarzyszących schizofrenii (np. depresyjny nastrój, ociężałość umysłowa)
Dawkowanie
Wskazanie | Zalecane dawkowanie |
---|---|
Objawy wytwórcze | 400-800 mg/dobę, maks. 1200 mg/dobę |
Objawy negatywne | 50-300 mg/dobę |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie. Dawki do 400 mg/dobę można podawać w jednej dawce, powyżej 400 mg/dobę należy podzielić na dwie dawki.
U pacjentów w podeszłym wieku oraz z niewydolnością nerek może być konieczne zmniejszenie dawki. Nie ma konieczności modyfikacji dawki u pacjentów z niewydolnością wątroby.
Przeciwwskazania
Amisulpryd jest przeciwwskazany w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub pomocnicze
- Nowotwory zależne od prolaktyny (np. prolaktynoma przysadki, rak piersi)
- Guz chromochłonny nadnerczy
- Dzieci przed okresem pokwitania
- Karmienie piersią
- Jednoczesne stosowanie z lewodopą
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania amisulprydu należy zachować szczególną ostrożność w następujących przypadkach:
- Ryzyko złośliwego zespołu neuroleptycznego
- Choroba Parkinsona
- Choroby układu krążenia lub rodzinne wydłużenie odstępu QT
- Pacjenci w podeszłym wieku z otępieniem (zwiększone ryzyko epizodów naczyniowo-mózgowych)
- Czynniki ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
- Cukrzyca lub zwiększone ryzyko cukrzycy
- Padaczka w wywiadzie
- Niewydolność nerek
Należy regularnie monitorować stan pacjenta, szczególnie pod kątem objawów pozapiramidowych, wydłużenia odstępu QT oraz poziomu glukozy we krwi.
Warto zapamiętać
- Amisulpryd jest skuteczny zarówno w leczeniu objawów pozytywnych, jak i negatywnych schizofrenii
- Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, z uwzględnieniem stanu klinicznego pacjenta i ewentualnych chorób współistniejących
Interakcje lekowe
Amisulpryd wchodzi w istotne interakcje z następującymi lekami:
- Lewodopa - przeciwwskazane jednoczesne stosowanie
- Alkohol - nasilenie działania ośrodkowego
- Leki wydłużające odstęp QT - zwiększone ryzyko arytmii
- Leki przeciwnadciśnieniowe - ryzyko nasilenia działania hipotensyjnego
- Leki o działaniu ośrodkowym (np. benzodiazepiny, opioidy) - nasilenie działania sedatywnego
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu amisulprydu z wymienionymi lekami i w razie potrzeby dostosować dawkowanie.
Ciąża i laktacja
Stosowanie amisulprydu w ciąży nie jest zalecane ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa. W przypadku konieczności zastosowania leku w ciąży, należy starannie rozważyć potencjalne korzyści i ryzyko. Noworodki narażone na działanie amisulprydu w III trymestrze ciąży są w grupie ryzyka wystąpienia działań niepożądanych, w tym zaburzeń pozapiramidowych.
Karmienie piersią podczas stosowania amisulprydu jest przeciwwskazane.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane amisulprydu obejmują:
- Objawy pozapiramidowe (drżenie, sztywność, hipokineza, akatyzja)
- Zwiększenie stężenia prolaktyny
- Bezsenność, lęk, pobudzenie
- Senność
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zaparcia, nudności, wymioty)
- Zwiększenie masy ciała
Rzadziej mogą wystąpić poważniejsze działania niepożądane, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, wydłużenie odstępu QT czy agranulocytoza. W przypadku wystąpienia niepokojących objawów należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.
Podsumowanie
Amisulpryd jest skutecznym lekiem przeciwpsychotycznym o korzystnym profilu działania w leczeniu schizofrenii. Jego selektywne działanie na receptory dopaminergiczne pozwala na skuteczne leczenie zarówno objawów pozytywnych, jak i negatywnych choroby. Wymaga jednak starannego monitorowania pacjenta i indywidualnego dostosowania dawki, szczególnie u osób z grupy podwyższonego ryzyka działań niepożądanych.
F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia