Amipryd
Amisulpride
Amipryd jest stosowany w leczeniu ostrej i przewlekłej schizofrenii z:
- Objawami pozytywnymi (urojenia, omamy, zaburzenia myślenia, wrogość, nieufność)
- Objawami negatywnymi (stępienie uczuć, wycofanie emocjonalne i społeczne)
Wnioski: Amipryd wykazuje szerokie spektrum działania w schizofrenii, obejmujące zarówno objawy pozytywne jak i negatywne. Jest szczególnie wartościowy u pacjentów z dominującymi objawami negatywnymi.
Dawkowanie
Grupa pacjentów | Zalecane dawkowanie |
---|---|
Pacjenci z objawami pozytywnymi | 400-800 mg/dobę, maks. 1200 mg/dobę |
Pacjenci z objawami pozytywnymi i negatywnymi | 400-800 mg/dobę |
Pacjenci z przewagą objawów negatywnych | 50-300 mg/dobę |
Osoby w podeszłym wieku (>65 lat) | Ostrożnie, może być konieczne zmniejszenie dawki |
Pacjenci z niewydolnością nerek | ClCr 30-60 ml/min: 1/2 dawki ClCr 10-30 ml/min: 1/3 dawki ClCr <10 ml/min: nie stosować |
Dawki do 400 mg można podawać raz na dobę, większe dawki należy podzielić na 2 podania. Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę.
Wnioski: Dawkowanie Amiprydu jest zróżnicowane w zależności od dominujących objawów i stanu pacjenta. Kluczowe jest indywidualne dostosowanie dawki i monitorowanie skuteczności leczenia.
Sposób podawania
Tabletki należy połykać w całości lub przepołowione, popijając wodą. Lek można przyjmować niezależnie od posiłków.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na amisulpryd lub substancje pomocnicze
- Nowotwory zależne od prolaktyny (np. prolaktynoma przysadki, rak piersi)
- Guz chromochłonny nadnerczy
- Dzieci przed okresem pokwitania
- Jednoczesne stosowanie z lewodopą
- Jednoczesne stosowanie z lekami mogącymi wywołać torsade de pointes
Wnioski: Przeciwwskazania do stosowania Amiprydu obejmują głównie stany związane z podwyższonym ryzykiem działań niepożądanych oraz interakcje lekowe. Szczególną uwagę należy zwrócić na nowotwory hormonozależne i ryzyko zaburzeń rytmu serca.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Uszkodzenie wątroby: Zgłaszano przypadki ciężkiego uszkodzenia wątroby. Należy monitorować objawy hepatotoksyczności i w razie potrzeby wykonać badania czynności wątroby.
Złośliwy zespół neuroleptyczny: Istnieje ryzyko wystąpienia potencjalnie śmiertelnego złośliwego zespołu neuroleptycznego. W razie hipertermii należy przerwać leczenie.
Choroba Parkinsona: Amisulpryd może nasilać objawy choroby Parkinsona. Stosować tylko gdy jest to bezwzględnie konieczne.
Hiperglikemia: Obserwowano przypadki hiperglikemii. U pacjentów z cukrzycą lub czynnikami ryzyka cukrzycy należy regularnie kontrolować glikemię.
Wydłużenie odstępu QT: Amisulpryd powoduje zależne od dawki wydłużenie odstępu QT. Przed rozpoczęciem leczenia należy wykluczyć czynniki ryzyka (bradykardia, zaburzenia elektrolitowe, wrodzone wydłużenie QT). Zaleca się wykonanie EKG przed rozpoczęciem terapii.
Incydenty zakrzepowo-zatorowe: Stosowanie leków przeciwpsychotycznych wiąże się ze zwiększonym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Należy zidentyfikować czynniki ryzyka i wdrożyć odpowiednią profilaktykę.
Hiperprolaktynemia: Amisulpryd może zwiększać stężenie prolaktyny. Należy zachować ostrożność u pacjentów z rakiem piersi w wywiadzie.
Guzy przysadki: Obserwowano przypadki łagodnych guzów przysadki typu prolaktynoma. W razie bardzo wysokiego stężenia prolaktyny lub objawów guza przysadki należy wykonać badania obrazowe.
Leukopenia i agranulocytoza: W przypadku wystąpienia niewyjaśnionych infekcji lub gorączki należy wykonać badania hematologiczne.
Warto zapamiętać
- Amipryd może powodować wydłużenie odstępu QT zależne od dawki - przed rozpoczęciem leczenia należy wykonać EKG
- Lek zwiększa stężenie prolaktyny - wymaga monitorowania u pacjentów z nowotworami hormonozależnymi w wywiadzie
Interakcje lekowe
Przeciwwskazane:
- Leki mogące wywołać torsade de pointes (np. niektóre leki przeciwarytmiczne, cyzapryd, metadon)
- Lewodopa
Niezalecane:
- Leki wydłużające odstęp QT lub zaburzające równowagę elektrolitową
- Alkohol (nasilenie działania na OUN)
Wymagające ostrożności:
- Leki działające na OUN (narkotyki, leki znieczulające, przeciwbólowe, przeciwhistaminowe o działaniu uspokajającym)
- Leki przeciwnadciśnieniowe
- Klozapina (może zwiększać stężenie amisulprydu w osoczu)
Wnioski: Najistotniejsze interakcje Amiprydu dotyczą ryzyka zaburzeń rytmu serca oraz nasilenia działania depresyjnego na OUN. Konieczna jest szczególna ostrożność przy łączeniu z innymi lekami psychotropowymi i wpływającymi na układ sercowo-naczyniowy.
Wpływ na ciążę i laktację
Ciąża: Brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa. Nie zaleca się stosowania w ciąży, chyba że korzyści przewyższają ryzyko. U noworodków matek przyjmujących lek w III trymestrze mogą wystąpić objawy pozapiramidowe i/lub objawy odstawienia.
Karmienie piersią: Amisulpryd przenika do mleka kobiecego. Należy podjąć decyzję o przerwaniu karmienia piersią lub leczenia, biorąc pod uwagę korzyści dla matki i dziecka.
Wnioski: Stosowanie Amiprydu w ciąży i podczas karmienia piersią wiąże się z potencjalnym ryzykiem dla płodu/noworodka. Decyzja o leczeniu powinna być podjęta po starannej analizie korzyści i ryzyka.
Działania niepożądane
Bardzo częste: Objawy pozapiramidowe (drżenia, wzmożone napięcie mięśniowe, hipokineza, ślinotok, akatyzja, dyskineza)
Częste:
- Zaburzenia endokrynologiczne: hiperprolaktynemia
- Zaburzenia psychiczne: bezsenność, lęk, pobudzenie
- Zaburzenia układu nerwowego: ostra dystonia, senność
- Zaburzenia oka: niewyraźne widzenie
- Zaburzenia naczyniowe: niedociśnienie
- Zaburzenia żołądka i jelit: zaparcia, nudności, wymioty, suchość w jamie ustnej
Niezbyt częste: leukopenia, neutropenia, reakcje alergiczne, hiperglikemia, splątanie, napady padaczkowe, bradykardia, zwiększone ciśnienie krwi
Rzadkie: agranulocytoza, złośliwy zespół neuroleptyczny, wydłużenie odstępu QT, komorowe zaburzenia rytmu, zakrzepica żylna
Wnioski: Profil działań niepożądanych Amiprydu obejmuje głównie objawy pozapiramidowe, zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne oraz wpływ na układ sercowo-naczyniowy. Kluczowe jest monitorowanie pacjentów pod kątem tych działań, szczególnie na początku leczenia i przy zmianie dawkowania.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania obejmują nasilenie znanych działań farmakologicznych leku: zawroty głowy, sedację, spadek ciśnienia krwi, objawy pozapiramidowe. W cięższych przypadkach może wystąpić śpiączka. Leczenie jest objawowe i podtrzymujące, ze szczególnym uwzględnieniem monitorowania czynności serca (ryzyko wydłużenia odstępu QT). Amisulpryd nie jest usuwany przez hemodializę.
Mechanizm działania
Amisulpryd jest selektywnym antagonistą receptorów dopaminergicznych D2 i D3. W przeciwieństwie do klasycznych neuroleptyków, nie wykazuje powinowactwa do receptorów serotoninergicznych, adrenergicznych, histaminowych H1 ani cholinergicznych. W małych dawkach preferencyjnie blokuje presynaptyczne receptory D2 i D3, co prowadzi do zwiększenia uwalniania dopaminy.
Wnioski: Unikalny profil farmakologiczny Amiprydu, obejmujący selektywne działanie na receptory dopaminergiczne, przekłada się na jego skuteczność w leczeniu zarówno objawów pozytywnych, jak i negatywnych schizofrenii, przy potencjalnie mniejszym ryzyku niektórych działań niepożądanych typowych dla klasycznych neuroleptyków.
F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia