Alpragen
Alprazolam
Alpragen - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania
Alpragen (alprazolam) jest wskazany do krótkotrwałego leczenia objawowego zespołu lęku uogólnionego. Należy go stosować jedynie w przypadku znacznego nasilenia objawów, które zaburzają normalne funkcjonowanie lub są bardzo uciążliwe dla pacjenta. Podobnie jak w przypadku wszystkich benzodiazepin, lekarze muszą mieć świadomość ryzyka rozwoju zależności lekowej przy długotrwałym stosowaniu.
Alpragen powinien być stosowany ostrożnie i krótkotrwale, tylko w uzasadnionych przypadkach nasilonego lęku uogólnionego.
4>Grupa pacjentów | Dawkowanie | Uwagi |
---|---|---|
Dorośli | 0,25-0,5 mg 3x/dobę, maks. 4 mg/dobę | Zwiększanie dawki co 3-4 dni |
Pacjenci w podeszłym wieku | 0,25 mg 2-3x/dobę, maks. 1,5 mg/dobę | Ostrożne zwiększanie dawki |
Pacjenci osłabieni | Maks. 0,75 mg/dobę | Ostrożne dawkowanie |
Pacjenci z zaburzeniami wątroby/nerek | 0,75-1,5 mg/dobę | Dostosowanie do stopnia zaburzeń |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, rozpoczynając od najmniejszej skutecznej dawki. Leczenie powinno trwać najkrócej jak to możliwe, nie dłużej niż 8-12 tygodni włącznie z okresem odstawiania leku. Należy regularnie oceniać konieczność kontynuacji terapii.
Dawkowanie Alpregranu wymaga indywidualnego dostosowania i ostrożności, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku i z zaburzeniami wątroby/nerek. Kluczowe jest stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas.
Przeciwwskazania
Alpragen jest przeciwwskazany u pacjentów z:
- Nadwrażliwością na benzodiazepiny lub składniki preparatu
- Miastenią
- Ciężką niewydolnością oddechową
- Zespołem bezdechu sennego
- Ciężką niewydolnością wątroby
- Ostrym zatruciem alkoholem lub innymi substancjami działającymi na OUN
- Jaskrą z wąskim kątem przesączania
Przed zastosowaniem Alpregranu należy wykluczyć powyższe przeciwwskazania, zwracając szczególną uwagę na stan układu oddechowego i wątroby pacjenta.
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Ryzyko uzależnienia: Stosowanie benzodiazepin, w tym Alpregranu, może prowadzić do rozwoju fizycznego i psychicznego uzależnienia. Ryzyko wzrasta wraz z dawką i czasem trwania leczenia oraz jest większe u pacjentów z wywiadem nadużywania substancji psychoaktywnych.
Objawy odstawienia: Nagłe przerwanie leczenia może wywołać zespół odstawienny obejmujący m.in. lęk, drażliwość, bezsenność, bóle mięśniowe. W ciężkich przypadkach mogą wystąpić derealizacja, depersonalizacja, przeczulica słuchowa, drętwienie kończyn, nadwrażliwość na bodźce, omamy lub drgawki.
Zaburzenia pamięci: Alpragen może powodować niepamięć następczą, szczególnie przy krótkim czasie snu po zażyciu leku.
Reakcje paradoksalne: Możliwe jest wystąpienie niepokoju, pobudzenia, agresji, urojeń, koszmarów sennych - szczególnie u dzieci i osób starszych.
Depresja oddechowa: Należy zachować ostrożność u pacjentów z przewlekłą niewydolnością oddechową.
Pacjenci w podeszłym wieku: Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki ze względu na ryzyko ataksji i nadmiernej sedacji.
Wpływ na prowadzenie pojazdów: Alpragen może zaburzać sprawność psychofizyczną, dlatego pacjenci nie powinni prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn w trakcie leczenia.
Stosowanie Alpregranu wymaga ścisłego monitorowania pacjenta pod kątem objawów uzależnienia, zespołu odstawiennego i działań niepożądanych. Konieczna jest szczególna ostrożność u osób starszych i z zaburzeniami oddychania.
Warto zapamiętać
- Alpragen powinien być stosowany krótkotrwale (do 8-12 tygodni) ze względu na ryzyko uzależnienia
- Nagłe odstawienie leku może wywołać zespół odstawienny - konieczne jest stopniowe zmniejszanie dawki
Interakcje
Nasilenie działania depresyjnego na OUN: Jednoczesne stosowanie z alkoholem, opioidami, lekami przeciwpsychotycznymi, przeciwlękowymi, przeciwdepresyjnymi, przeciwdrgawkowymi, znieczulającymi i przeciwhistaminowymi może nasilać działanie depresyjne na OUN.
Interakcje farmakokinetyczne: Leki hamujące enzymy CYP3A4 (np. ketokonazol, erytromycyna, klarytromycyna) mogą zwiększać stężenie alprazolamu we krwi. Konieczne może być zmniejszenie dawki Alpregranu.
Szczególne interakcje:
- Nefazodon, fluwoksamina, erytromycyna, cymetydyna - wydłużają T0,5 alprazolamu
- Fluoksetyna, diltiazem, doustne środki antykoncepcyjne - wymagają ostrożności
- Rytonawir - złożona interakcja zależna od czasu trwania leczenia
Konieczna jest szczegółowa analiza wszystkich przyjmowanych przez pacjenta leków przed włączeniem Alpregranu. Szczególną uwagę należy zwrócić na leki metabolizowane przez CYP3A4 oraz działające depresyjnie na OUN.
Ciąża i laktacja
Ciąża: Alpragen może zwiększać ryzyko wad wrodzonych w I trymestrze ciąży. W III trymestrze może powodować zespół wiotkiego dziecka i objawy odstawienia u noworodka. Stosowanie w ciąży tylko w przypadku bezwzględnej konieczności, przy ścisłym monitorowaniu.
Karmienie piersią: Alpragen przenika do mleka matki w niewielkim stopniu, jednak nie jest zalecany podczas karmienia piersią.
Alpragen nie powinien być stosowany w ciąży i podczas karmienia piersią, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Wymaga wtedy ścisłego nadzoru lekarskiego.
Działania niepożądane
Bardzo częste: sedacja, senność
Częste: ataksja, zaburzenia koordynacji i pamięci, splątanie, depresja, zawroty głowy, bóle głowy
Niezbyt częste: zaburzenia libido, niepokój, bezsenność, nerwowość, omamy, agresja, dystonia, zaburzenia czynności wątroby
Rzadkie: nieprawidłowy skład krwi
Częstość nieznana: objawy odstawienia, uzależnienie, reakcje paradoksalne (np. pobudzenie, agresja)
Pacjenci przyjmujący Alpragen wymagają regularnej oceny pod kątem występowania działań niepożądanych, szczególnie zaburzeń poznawczych, nastroju i ryzyka uzależnienia.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania obejmują senność, splątanie, ataksję, hipotonię, zaburzenia oddychania, śpiączkę (rzadko). Leczenie polega na monitorowaniu funkcji życiowych i leczeniu objawowym. Można rozważyć podanie flumazenilu jako antidotum.
W przypadku przedawkowania Alpregranu kluczowe jest zapewnienie drożności dróg oddechowych i monitorowanie funkcji życiowych pacjenta.
Mechanizm działania
Alpragen, jako pochodna benzodiazepiny, nasila działanie kwasu gamma-aminomasłowego (GABA) w OUN. Wywiera silne działanie przeciwlękowe, zmniejsza napięcie mięśniowe, ma właściwości przeciwdrgawkowe, sedatywne i nasenne.
Wielokierunkowe działanie Alpregranu na OUN wymaga ostrożności w stosowaniu i monitorowania pacjenta pod kątem różnorodnych efektów klinicznych.