Alka-Seltzer® - charakterystyka produktu leczniczego
Wskazania do stosowania
Alka-Seltzer® jest wskazany w leczeniu dolegliwości bólowych o lekkim i średnim nasileniu, takich jak:
- Bóle głowy (również towarzyszące nadkwaśności żołądka)
- Bóle mięśniowe (m.in. z uczuciem ogólnego rozbicia)
- Bóle zębów
- Ból i gorączka w przebiegu przeziębienia i grypy
Lek wykazuje działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i przeciwzapalne, dzięki zawartości kwasu acetylosalicylowego (ASA) jako substancji czynnej.
Dawkowanie i sposób podawania
Grupa wiekowa | Dawkowanie | Maksymalna dawka dobowa |
---|---|---|
Dorośli | 324-972 mg ASA (1-3 tabl.) jednorazowo, co 4-8 h | 4000 mg ASA (12 tabl.) |
Młodzież powyżej 12 lat | 324 mg ASA (1 tabl.) jednorazowo, do 3x/dobę co 4-8 h | 972 mg ASA (3 tabl.) |
Tabletki należy rozpuścić w szklance wody i wypić musujący płyn. Lek należy przyjmować po posiłkach. Nie stosować dłużej niż 3-5 dni bez konsultacji z lekarzem.
U młodzieży powyżej 12 lat lek można stosować wyłącznie na zlecenie lekarza.
Warto zapamiętać
- Maksymalna dawka dobowa dla dorosłych to 12 tabletek (4000 mg ASA)
- Lek należy przyjmować po posiłkach, rozpuszczając tabletkę w wodzie
Przeciwwskazania
Produktu Alka-Seltzer® nie należy stosować w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na ASA, inne salicylany lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Skaza krwotoczna
- Ostra choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy
- Napady astmy oskrzelowej w wywiadzie, wywołane podaniem salicylanów lub substancji o podobnym działaniu (szczególnie NLPZ)
- Jednoczesne stosowanie metotreksatu w dawkach 15 mg/tydzień lub większych
- Ciężka niewydolność serca, wątroby lub nerek
- Ostatni trymestr ciąży
- Dzieci poniżej 12 roku życia
Przeciwwskazania obejmują szerokie spektrum stanów klinicznych, od nadwrażliwości po poważne schorzenia narządowe. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia, chorobami układu pokarmowego oraz kobiety w ciąży.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Stosowanie ASA wymaga zachowania szczególnej ostrożności w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na NLPZ, leki przeciwreumatyczne lub inne substancje alergizujące
- Jednoczesne stosowanie leków przeciwzakrzepowych
- Zaburzenia czynności wątroby lub nerek
- Zaburzenia krążenia (np. choroba naczyń nerkowych, zastoinowa niewydolność serca)
- Przebyta choroba wrzodowa lub krwawienia z przewodu pokarmowego
- Niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej
- Astma oskrzelowa, przewlekłe choroby układu oddechowego, katar sienny, polipy błony śluzowej nosa
ASA może powodować skurcz oskrzeli i wywoływać napady astmy. Należy zachować ostrożność u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak astma oskrzelowa czy alergie. Lek może prowadzić do wydłużenia czasu krwawienia, co jest istotne przy planowaniu zabiegów chirurgicznych.
Wpływ na płodność i ciążę
Długotrwałe stosowanie ASA może wpływać na płodność kobiet przez zaburzenie owulacji. W I i II trymestrze ciąży lek można stosować tylko w razie bezwzględnej konieczności. ASA jest przeciwwskazany w III trymestrze ciąży ze względu na ryzyko powikłań u matki i płodu.
Interakcje z innymi lekami
ASA wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, m.in.:
- Metotreksatem - zwiększa jego toksyczność
- Lekami przeciwzakrzepowymi - nasila ich działanie
- Innymi NLPZ - zwiększa ryzyko działań niepożądanych
- Lekami przeciwcukrzycowymi - nasila ich działanie hipoglikemizujące
- Glikokortykosteroidami - zwiększa ryzyko owrzodzeń i krwawień
Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu ASA z lekami wpływającymi na hemostazę lub metabolizm glukozy. Konieczne jest monitorowanie pacjenta i ewentualna modyfikacja dawkowania leków.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane Alka-Seltzer® obejmują:
- Zaburzenia żołądka i jelit: bóle brzucha, zgaga, nudności, wymioty, krwawienia z przewodu pokarmowego
- Zaburzenia układu nerwowego: zawroty głowy, szumy uszne
- Zaburzenia krwi: zwiększone ryzyko krwawień, wydłużenie czasu krwawienia
- Reakcje nadwrażliwości: wysypka, pokrzywka, obrzęk, zaburzenia oddychania
W rzadkich przypadkach mogą wystąpić ciężkie działania niepożądane, takie jak wylew krwi do mózgu, ciężka niewydolność nerek czy wstrząs anafilaktyczny. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do przewlekłych bólów głowy.
Przedawkowanie
Zatrucie salicylanami może wystąpić przy dawkach przekraczających 100 mg/kg m.c./dobę stosowanych przez ponad 2 dni. Objawy zatrucia obejmują zawroty głowy, szumy uszne, nudności, wymioty, splątanie. W ciężkich przypadkach może dojść do zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej, odwodnienia, niewydolności nerek, zaburzeń krzepnięcia i encefalopatii.
Leczenie przedawkowania polega na dekontaminacji przewodu pokarmowego, forsowaniu diurezy alkalicznej oraz w ciężkich przypadkach - hemodializie. Konieczne jest monitorowanie stanu pacjenta i wyrównywanie zaburzeń elektrolitowych.
Mechanizm działania
Kwas acetylosalicylowy (ASA) działa poprzez nieodwracalne hamowanie cyklooksygenazy kwasu arachidonowego, co prowadzi do zahamowania syntezy prostaglandyn i tromboksanu A2. Efektem jest działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne, przeciwgorączkowe oraz antyagregacyjne.
Skład
Jedna tabletka musująca Alka-Seltzer® zawiera 324 mg kwasu acetylosalicylowego jako substancję czynną.
Lek Alka-Seltzer® stanowi skuteczną opcję terapeutyczną w leczeniu dolegliwości bólowych i gorączkowych o lekkim i średnim nasileniu. Jego stosowanie wymaga jednak uwzględnienia licznych przeciwwskazań i potencjalnych działań niepożądanych, szczególnie u pacjentów z grupy ryzyka. Kluczowe znaczenie ma przestrzeganie zalecanego dawkowania i czasu stosowania oraz monitorowanie pacjenta pod kątem ewentualnych powikłań.