Wyszukaj produkt

Alexan®

Cytarabine

inj. [roztw.]
20 mg/ml
1 fiol. 5 ml
Iniekcje
Lz
CHB
8,96
(1)
bezpł.
Alexan®
inf. [roztw.]
50 mg/ml
1 fiol. 10 ml
Iniekcje
Lz
CHB
44,65
(1)
bezpł.
Alexan®
inf. [roztw.]
50 mg/ml
1 fiol. 20 ml
Iniekcje
Lz
CHB
89,29
(1)
bezpł.
Alexan®
inj. [roztw.]
50 mg/ml
1 fiol. 40 ml
Iniekcje
Lz
CHB
178,59
(1)
bezpł.
Alexan®
inj. [roztw.]
20 mg/ml
10 fiol. 5 ml
Iniekcje
Lz
100%
-

Alexan® - Charakterystyka produktu leczniczego dla lekarzy

Wskazania do stosowania

Cytarabina (Alexan®) znajduje zastosowanie w monoterapii lub terapii skojarzonej w następujących wskazaniach:

  • Leczenie początkowe i podtrzymujące:
    • Ostra białaczka szpikowa
    • Ostra białaczka limfoblastyczna
    • Nacieki białaczkowe w ośrodkowym układzie nerwowym
    • Chłoniaki nieziarnicze (Non-Hodgkin's lymphoma)
  • Leczenie dużymi dawkami:
    • Oporne na leczenie chłoniaki nieziarnicze
    • Oporne na leczenie ostre białaczki szpikowe
    • Oporne na leczenie ostre białaczki limfoblastyczne
    • Przełom blastyczny w przewlekłej białaczce szpikowej

Cytarabina wykazuje szerokie spektrum działania w leczeniu nowotworów układu krwiotwórczego, zarówno w terapii pierwszego rzutu, jak i w przypadkach opornych na standardowe leczenie.

Dawkowanie i sposób podawania

Cytarabina dostępna jest w dwóch stężeniach:

  • 20 mg/ml - do podawania dożylnego, podskórnego i dokanałowego
  • 50 mg/ml - do podawania dożylnego i podskórnego

Uwaga: Cytarabina może być stosowana wyłącznie w specjalistycznych ośrodkach, przez lekarzy z dużym doświadczeniem w chemioterapii, którzy mogą zapewnić odpowiednie leczenie wspomagające.

Dawkowanie i sposób podania zależą od schematu leczenia. Przed rozpoczęciem terapii należy zapoznać się z aktualną literaturą fachową dotyczącą działań niepożądanych, środków ostrożności i przeciwwskazań dla wszystkich leków włączonych do protokołu leczenia.

Ogólne zasady dawkowania:
Rodzaj terapii Dawkowanie Sposób podania
Leczenie indukujące remisję 100-200 mg/m² pc./dobę Ciągła infuzja dożylna lub szybka infuzja przez 5-10 dni
Leczenie podtrzymujące remisję 70-200 mg/m² pc./dobę Szybkie wstrzyknięcie dożylne lub podskórne przez 5 dni co 4 tygodnie lub raz w tygodniu
Leczenie dużymi dawkami 1-3 g/m² pc. Infuzja dożylna trwająca 1-3 h, podawana co 12 h przez 4-6 dni
Leczenie dokanałowe 5-30 mg/m² pc. Podanie dokanałowe co 2-7 dni

Tabela 1. Ogólne zasady dawkowania cytarabiny w zależności od rodzaju terapii

Szczegółowe schematy dawkowania zależą od protokołu leczenia i powinny być ustalane indywidualnie dla każdego pacjenta.

Szczególne grupy pacjentów:
  • Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby i nerek: Należy zachować ostrożność i, jeśli to możliwe, stosować najmniejsze skuteczne dawki. Cytarabina może być usuwana z organizmu metodą hemodializy.
  • Pacjenci w podeszłym wieku (>60 lat): Stosowanie dużych dawek wymaga starannej oceny stosunku ryzyka do korzyści.

Cytarabina podana doustnie jest nieaktywna, dlatego nie należy stosować tej drogi podania.

Warto zapamiętać
  • Cytarabina jest lekiem fazowo-specyficznym, działającym głównie w fazie S cyklu komórkowego.
  • Regularne monitorowanie czynności szpiku, wątroby i nerek jest kluczowe podczas terapii cytarabiną.

Przeciwwskazania

Stosowanie cytarabiny jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:

  • Nadwrażliwość na cytarabinę
  • Leukopenia i małopłytkowość nienowotworowego pochodzenia
  • Ciąża i okres karmienia piersią

U pacjentów powyżej 60 roku życia należy starannie rozważyć stosunek ryzyka do korzyści, szczególnie przy stosowaniu dużych dawek leku.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Podczas terapii cytarabiną należy zwrócić szczególną uwagę na następujące aspekty:

  • Regularne monitorowanie czynności szpiku, wątroby i nerek
  • Oznaczanie stężenia kwasu moczowego (profilaktyka hiperurykemii u pacjentów z dużą liczbą blastocytów lub dużą masą guza)
  • Kontrola czynności OUN i płuc podczas leczenia dużymi dawkami
  • Regularne przemywanie oczu w celu uniknięcia powikłań oftalmologicznych
  • Unikanie kontaktu leku ze skórą i błonami śluzowymi
  • Zakaz prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn podczas terapii
  • Ostrożne stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby
  • Unikanie szczepionek zawierających żywe organizmy

W przypadku wystąpienia objawów toksycznego działania na OUN lub pierwszych objawów nadwrażliwości, należy dokonać ponownej oceny stosunku ryzyka do korzyści.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi

Cytarabina może wchodzić w interakcje z następującymi lekami:

  • Inne leki hamujące czynność szpiku kostnego (w tym inne cytostatyki, radioterapia) - nasilenie działania toksycznego na szpik kostny
  • Flucytozyna - możliwe osłabienie działania flucytozyny
  • Fluorouracyl, gentamycyna, penicylina G, oksacylina, heparyna, insulina, metyloprednizolon, metotreksat - wykazano interakcje w badaniach doświadczalnych

Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu cytarabiny z wymienionymi lekami i monitorować pacjenta pod kątem potencjalnych interakcji.

Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Cytarabina jest przeciwwskazana w ciąży i okresie karmienia piersią ze względu na potencjalne działanie teratogenne i mutagenne. Pacjenci powinni stosować skuteczną antykoncepcję w trakcie leczenia i przez co najmniej 6 miesięcy po jego zakończeniu. Ze względu na ryzyko nieodwracalnej niepłodności, należy rozważyć możliwość konserwacji nasienia przed rozpoczęciem terapii u mężczyzn.

Działania niepożądane

Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem cytarabiny obejmują:

  • Supresję szpiku (leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość)
  • Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, zapalenie błon śluzowych jamy ustnej)
  • Reakcje skórne (wysypka, rumień, wyłysienie)
  • Zaburzenia OUN (głównie przy dużych dawkach: zaburzenia czynności mózgowo-móżdżkowych, ból głowy, zaburzenia psychiczne)
  • Powikłania oczne (zapalenie spojówek, zapalenie rogówki, zaburzenia widzenia)
  • Uszkodzenie wątroby (zwiększenie aktywności aminotransferaz)
  • Zespół cytarabinowy (gorączka, bóle mięśni i kości, wysypka, zapalenie spojówek)

Rzadziej obserwowano powikłania ze strony układu oddechowego, sercowo-naczyniowego oraz zaburzenia endokrynologiczne. W przypadku leczenia dużymi dawkami lub podania dokanałowego mogą wystąpić ciężkie powikłania neurologiczne.

Właściwości farmakodynamiczne i farmakokinetyczne

Cytarabina jest antymetabolitem - analogiem pirymidyn, działającym poprzez blokowanie polimerazy DNA oraz reduktazy difosforanu cytydyny. Mechanizm działania polega na konkurencyjnym blokowaniu syntezy DNA, co prowadzi do efektu cytotoksycznego. Lek jest fazowo specyficzny, działając głównie w fazie S cyklu komórkowego.

Najważniejsze parametry farmakokinetyczne:

  • Szybki metabolizm po podaniu
  • Brak skuteczności po podaniu doustnym
  • T0,5 w fazie wstępnej: 1,4-7,5 min
  • T0,5 w fazie końcowej: 10-200 min (średnio 120 min)
  • Wiązanie z białkami osocza: 2-20%
  • Przenikanie przez barierę krew-mózg: stężenie w płynie mózgowo-rdzeniowym stanowi 10-40% stężenia we krwi
  • Wydalanie: 4-10% dawki wydalane w postaci niezmienionej z moczem, 71-96% jako arabinozyd uracylu

Znajomość właściwości farmakokinetycznych cytarabiny jest kluczowa dla optymalizacji schematów dawkowania i minimalizacji działań niepożądanych.

Skład

Substancja czynna: cytarabina

Dostępne dawki:

  • 5 mg
  • 10 mg
  • 20 mg
  • 40 mg

Cytarabina (Alexan®) jest kluczowym lekiem w terapii nowotworów układu krwiotwórczego. Jej skuteczne i bezpieczne stosowanie wymaga dokładnej znajomości wskazań, dawkowania, działań niepożądanych oraz monitorowania pacjenta. Indywidualizacja terapii oraz ścisła współpraca interdyscyplinarna są niezbędne dla osiągnięcia optymalnych wyników leczenia.


1) Chemioterapia
Załącznik: C.14.


Lek może przenikać do mleka kobiet karmiących piersią.
Istnieją dowody na niekorzystne działanie leku na płód, ale w pewnych sytuacjach klinicznych potencjalne korzyści z jego zastosowania przewyższają ryzyko (np. w stanach zagrażających życiu lub chorobach, w których inne, bezpieczne leki nie mogą być zastosowane lub są nieskuteczne).
Istnieją dowody na niekorzystne działanie leku na płód, ale w pewnych sytuacjach klinicznych potencjalne korzyści z jego zastosowania przewyższają ryzyko (np. w stanach zagrażających życiu lub chorobach, w których inne, bezpieczne leki nie mogą być zastosowane lub są nieskuteczne).
Istnieją dowody na niekorzystne działanie leku na płód, ale w pewnych sytuacjach klinicznych potencjalne korzyści z jego zastosowania przewyższają ryzyko (np. w stanach zagrażających życiu lub chorobach, w których inne, bezpieczne leki nie mogą być zastosowane lub są nieskuteczne).
Produkt leczniczy zawierający substancję czynną bardzo silnie działającą.
Produkt leczniczy, który może wpływać upośledzająco na sprawność psychofizyczną; jeżeli przepisana dawka i droga podania wskazują, że w okresie stosowania może pojawić się wyraźne upośledzenie sprawności psychomotorycznej, to należy udzielić pacjentowi wskazówek co do zachowania szczególnej ostrożności w zakresie prowadzenia pojazdów lub obsługiwania urządzeń mechanicznych w ruchu bądź uprzedzić o konieczności czasowego zaniechania takich czynności.