Wyszukaj produkt

Alexan®

Cytarabine

inf. [roztw.]
50 mg/ml
1 fiol. 20 ml
Iniekcje
Lz
CHB
89,29
(1)
bezpł.
Alexan®
inf. [roztw.]
50 mg/ml
1 fiol. 10 ml
Iniekcje
Lz
CHB
44,65
(1)
bezpł.
Alexan®
inj. [roztw.]
50 mg/ml
1 fiol. 40 ml
Iniekcje
Lz
CHB
178,59
(1)
bezpł.
Alexan®
inj. [roztw.]
20 mg/ml
1 fiol. 5 ml
Iniekcje
Lz
CHB
8,96
(1)
bezpł.
Alexan®
inj. [roztw.]
20 mg/ml
10 fiol. 5 ml
Iniekcje
Lz
100%
-

Alexan® - Cytarabina

Wskazania do stosowania

Cytarabina jest lekiem przeciwnowotworowym stosowanym w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi chemioterapeutykami w leczeniu:

  • Ostrych białaczek szpikowych (leczenie początkowe i podtrzymujące)
  • Ostrych białaczek limfoblastycznych (leczenie początkowe i podtrzymujące)
  • Nacieków białaczkowych w ośrodkowym układzie nerwowym
  • Złośliwych chłoniaków nieziarniczych (Non-Hodgkin's lymphoma)

W leczeniu dużymi dawkami cytarabina znajduje zastosowanie w przypadku:

  • Opornych na leczenie chłoniaków nieziarniczych
  • Opornych na leczenie ostrych białaczek szpikowych
  • Opornych na leczenie ostrych białaczek limfoblastycznych
  • Przełomu blastycznego w przewlekłej białaczce szpikowej

Cytarabina wykazuje szerokie spektrum działania w leczeniu nowotworów układu krwiotwórczego, zarówno w terapii indukcyjnej jak i podtrzymującej. Szczególnie istotna jest jej rola w leczeniu białaczek opornych na standardowe schematy chemioterapii.

Dawkowanie i sposób podawania

Cytarabina dostępna jest w dwóch stężeniach:

  • 20 mg/ml - do podawania dożylnego, podskórnego i dokanałowego
  • 50 mg/ml - do podawania dożylnego i podskórnego

Lek może być stosowany wyłącznie w specjalistycznych ośrodkach onkologicznych, przez lekarzy z dużym doświadczeniem w chemioterapii, którzy mogą zapewnić odpowiednie leczenie wspomagające. Cytarabina podana doustnie jest nieaktywna.

Dawkowanie i sposób podawania zależą od zastosowanego schematu leczenia. Przed rozpoczęciem terapii lekarz powinien zapoznać się z aktualną literaturą fachową dotyczącą działań niepożądanych, środków ostrożności, przeciwwskazań i ostrzeżeń dla wszystkich leków wchodzących w skład programu leczenia.

Cytarabina może być stosowana w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami cytotoksycznymi, czasami również z kortykosteroidami. Ze względu na złożoność schematów leczenia białaczek, obejmujących często 2-5 leków cytotoksycznych, możliwe jest podanie jedynie ogólnych zaleceń dotyczących dawkowania.

Rodzaj terapii Dawkowanie Sposób podania
Leczenie indukujące remisję 100-200 mg/m2 pc./dobę Ciągła infuzja dożylna lub szybka infuzja przez 5-10 dni
Leczenie podtrzymujące remisję 70-200 mg/m2 pc./dobę Szybkie wstrzyknięcie dożylne lub podskórne przez 5 dni co 4 tygodnie lub raz w tygodniu
Leczenie chłoniaków nieziarniczych u dorosłych 300 mg/m2 pc./dobę (np. w schemacie PROMACE-CYTABOM) 8. dzień cyklu leczenia
Leczenie dużymi dawkami 1-3 g/m2 pc. Infuzja dożylna trwająca 1-3 h, podawana co 12 h przez 4-6 dni
Leczenie dokanałowe 5-30 mg/m2 pc. Co 2-7 dni (najczęściej 30 mg/m2 pc. raz na 4 dni)

Dawkowanie należy dostosować indywidualnie w zależności od odpowiedzi klinicznej i hematologicznej pacjenta oraz tolerancji leczenia. W przypadku zaburzeń czynności wątroby lub nerek może być konieczne zmniejszenie dawki.

Przeciwwskazania

Stosowanie cytarabiny jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:

  • Nadwrażliwość na cytarabinę
  • Leukopenia i małopłytkowość nienowotworowego pochodzenia
  • Ciąża i okres karmienia piersią

Należy zachować szczególną ostrożność i rozważyć stosunek ryzyka do korzyści przy stosowaniu dużych dawek leku u pacjentów powyżej 60 roku życia.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Podczas terapii cytarabiną konieczne jest regularne monitorowanie:

  • Czynności szpiku kostnego
  • Czynności wątroby
  • Czynności nerek
  • Stężenia kwasu moczowego

U pacjentów z dużą liczbą blastocytów lub dużą masą guza zalecana jest profilaktyka hiperurykemii. Podczas leczenia dużymi dawkami należy stale kontrolować czynność ośrodkowego układu nerwowego i płuc. Wskazane jest regularne przemywanie oczu w celu uniknięcia powikłań oftalmologicznych.

Należy unikać bezpośredniego kontaktu leku ze skórą i błonami śluzowymi, szczególnie oczu. W trakcie terapii pacjent nie powinien prowadzić pojazdów mechanicznych ani obsługiwać urządzeń mechanicznych i elektrycznych.

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lek należy stosować ostrożnie, po dokładnym rozważeniu stosunku korzyści do ryzyka. Podczas leczenia nie należy podawać szczepionek zawierających żywe organizmy.

Warto zapamiętać
  • Cytarabina jest kluczowym lekiem w terapii ostrych białaczek i chłoniaków nieziarniczych
  • Podczas leczenia konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów hematologicznych i biochemicznych

Interakcje z innymi lekami

Stosowanie cytarabiny w skojarzeniu z innymi lekami hamującymi czynność szpiku kostnego (np. inne cytostatyki, radioterapia) może nasilać ich toksyczne działanie na szpik. Opisano pojedyncze przypadki osłabienia działania cytarabiny przez flucytozynę.

W badaniach doświadczalnych wykazano interakcje cytarabiny z:

  • Fluorouracylem
  • Gentamycyną
  • Penicyliną G
  • Oksacyliną
  • Heparyną (nie w postaci gotowego do użycia roztworu)
  • Insuliną
  • Metyloprednizolonem
  • Metotreksatem

Interakcje te mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo leczenia, dlatego konieczne jest zachowanie ostrożności przy łącznym stosowaniu cytarabiny z wymienionymi lekami.

Ciąża i laktacja

Cytarabina jest przeciwwskazana w ciąży i okresie karmienia piersią ze względu na potencjalne ryzyko uszkodzenia płodu. Lek może powodować uszkodzenie genotypu, dlatego należy unikać prokreacji w czasie terapii i przez 6 miesięcy po jej zakończeniu.

Ze względu na ryzyko nieodwracalnej niepłodności, należy rozważyć możliwość konserwacji nasienia przed rozpoczęciem leczenia u mężczyzn planujących w przyszłości posiadanie potomstwa.

Działania niepożądane

Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem cytarabiny to:

  • Supresja szpiku kostnego (zależna od dawki): leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość
  • Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty, biegunka, zapalenie błon śluzowych jamy ustnej
  • Reakcje skórne: wysypka, zaczerwienienie skóry, wyłysienie
  • Zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego (głównie przy dużych dawkach): zaburzenia czynności mózgowo-móżdżkowych, ból głowy, zaburzenia psychiczne
  • Powikłania oczne: zapalenie spojówek, zapalenie rogówki, zaburzenia widzenia
  • Uszkodzenie wątroby ze zwiększeniem aktywności aminotransferaz
  • Gorączka

Rzadziej mogą wystąpić poważniejsze działania niepożądane, takie jak martwicze zapalenie jelit, niedrożność jelit, zapalenie otrzewnej, uszkodzenie nerwów obwodowych czy zaburzenia czynności serca. W przypadku leczenia dużymi dawkami istnieje ryzyko wystąpienia zespołu cytarabinowego, charakteryzującego się gorączką, bólami mięśni i kości, wysypką i zapaleniem spojówek.

Mechanizm działania

Cytarabina jest antymetabolitem - analogiem pirymidyn. Jej mechanizm działania polega na:

  • Blokowaniu polimerazy DNA
  • Hamowaniu reduktazy difosforanu cytydyny

Te reakcje warunkują cytotoksyczne działanie cytarabiny, polegające na konkurencyjnym blokowaniu syntezy DNA. Lek jest cytostatykiem fazowo specyficznym, działającym głównie w fazie S cyklu komórkowego. Hamuje również przejście komórek z fazy G1 do S.

Właściwości farmakokinetyczne

Cytarabina jest szybko metabolizowana w organizmie. Po podaniu doustnym nie wykazuje skuteczności terapeutycznej. Główne parametry farmakokinetyczne:

  • Okres półtrwania w fazie wstępnej: 1,4-7,5 min
  • Okres półtrwania w fazie końcowej: 10-200 min (średnio 120 min)
  • Wiązanie z białkami osocza: 2-20%
  • Przenikanie przez barierę krew-mózg: osiąga stężenie w płynie mózgowo-rdzeniowym stanowiące 10-40% stężenia we krwi
  • Wydalanie z moczem w postaci niezmienionej: 4-10% podanej dawki

Po podaniu podskórnym maksymalne stężenie we krwi występuje po 20-60 minutach. W czasie ciągłego wlewu dożylnego stałe stężenia są osiągane w ciągu 1 godziny.

Skład

Substancją czynną leku jest cytarabina. Jedna fiolka zawiera 5 mg, 10 mg, 20 mg lub 40 mg cytarabiny.

Alexan® jest lekiem o kluczowym znaczeniu w terapii nowotworów układu krwiotwórczego. Jego stosowanie wymaga ścisłego nadzoru specjalisty onkologa oraz regularnego monitorowania parametrów laboratoryjnych pacjenta. Właściwe dawkowanie i odpowiednie postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych pozwalają na uzyskanie optymalnych efektów terapeutycznych przy zachowaniu akceptowalnego profilu bezpieczeństwa.


1) Chemioterapia
Załącznik: C.14.


Lek może przenikać do mleka kobiet karmiących piersią.
Istnieją dowody na niekorzystne działanie leku na płód, ale w pewnych sytuacjach klinicznych potencjalne korzyści z jego zastosowania przewyższają ryzyko (np. w stanach zagrażających życiu lub chorobach, w których inne, bezpieczne leki nie mogą być zastosowane lub są nieskuteczne).
Istnieją dowody na niekorzystne działanie leku na płód, ale w pewnych sytuacjach klinicznych potencjalne korzyści z jego zastosowania przewyższają ryzyko (np. w stanach zagrażających życiu lub chorobach, w których inne, bezpieczne leki nie mogą być zastosowane lub są nieskuteczne).
Istnieją dowody na niekorzystne działanie leku na płód, ale w pewnych sytuacjach klinicznych potencjalne korzyści z jego zastosowania przewyższają ryzyko (np. w stanach zagrażających życiu lub chorobach, w których inne, bezpieczne leki nie mogą być zastosowane lub są nieskuteczne).
Produkt leczniczy zawierający substancję czynną bardzo silnie działającą.
Produkt leczniczy, który może wpływać upośledzająco na sprawność psychofizyczną; jeżeli przepisana dawka i droga podania wskazują, że w okresie stosowania może pojawić się wyraźne upośledzenie sprawności psychomotorycznej, to należy udzielić pacjentowi wskazówek co do zachowania szczególnej ostrożności w zakresie prowadzenia pojazdów lub obsługiwania urządzeń mechanicznych w ruchu bądź uprzedzić o konieczności czasowego zaniechania takich czynności.