Alcreno
Quetiapine
Wskazania
Kwetiapina wskazana jest u dorosłych:
- w leczeniu schizofrenii
- w leczeniu afektywnej choroby dwubiegunowej, w tym:
- umiarkowanych i ciężkich epizodów manii związanych z chorobą dwubiegunową
- dużych epizodów depresyjnych związanych z chorobą dwubiegunową
- w celu zapobiegania nawrotom epizodów manii lub depresji u pacjentów reagujących na leczenie kwetiapiną
Tabletki leku można przyjmować z posiłkiem lub bez posiłku.
Dawkowanie
Dla każdego wskazania schemat dawkowania jest inny. Należy dopilnować, aby pacjent otrzymał dokładne informacje dotyczące dawkowania odpowiednie dla jego choroby.
Dorośli
Leczenie schizofrenii
W leczeniu schizofrenii produkt leczniczy należy podawać 2 razy na dobę. Całkowita dawka dobowa w ciągu pierwszych 4 dni leczenia wynosi:
Dzień | Dawka |
---|---|
1 | 50 mg |
2 | 100 mg |
3 | 200 mg |
4 | 300 mg |
Począwszy od dnia 4. dawkę należy stopniowo zwiększać do zazwyczaj skutecznej dawki kwetiapiny 300-400 mg/dobę. W zależności od odpowiedzi klinicznej i tolerancji leczenia u indywidualnego pacjenta dawkę można modyfikować w zakresie 150-750 mg/dobę.
Leczenie umiarkowanych do ciężkich epizodów manii związanych z chorobą dwubiegunową
W leczeniu ciężkich epizodów manii związanych z chorobą dwubiegunową produkt leczniczy należy podawać 2 razy na dobę. Całkowita dawka dobowa w ciągu pierwszych 4 dni leczenia wynosi:
Dzień | Dawka |
---|---|
1 | 100 mg |
2 | 200 mg |
3 | 300 mg |
4 | 400 mg |
Możliwe jest dalsze zwiększanie dawki aż do 800 mg/dobę w 6. dniu leczenia, przy czym nie należy zwiększać dawki o więcej niż 200 mg/dobę. W zależności od odpowiedzi klinicznej i tolerancji leczenia u indywidualnego pacjenta, dawkę można modyfikować w zakresie 200-800 mg/dobę. Zwykle stosowana skuteczna dawka mieści się w przedziale pomiędzy 400-800 mg/dobę.
Leczenie przypadków depresji związanych z chorobą dwubiegunową
Preparat należy podawać raz na dobę przed snem. Całkowita dobowa dawka w ciągu pierwszych 4 dni leczenia wynosi:
Dzień | Dawka |
---|---|
1 | 50 mg |
2 | 100 mg |
3 | 200 mg |
4 | 300 mg |
Zalecana dawka dobowa wynosi 300 mg. W badaniach klinicznych nie zaobserwowano dodatkowych korzyści w grupie pacjentów otrzymujących dawkę 600 mg w porównaniu z grupą otrzymującą dawkę 300 mg. Obserwowano dodatkowe korzyści u indywidualnych pacjentów otrzymujących dawkę 600 mg. Dawki większe niż 300 mg powinny być podawane pod kontrolą lekarzy doświadczonych w leczeniu zaburzeń afektywnych dwubiegunowych. Odnośnie tolerancji badania kliniczne wykazały, że można rozważyć zmniejszenie dawki do minimum 200 mg u indywidualnych pacjentów.
Zapobieganie nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej
W celu zapobiegania nawrotom manii, depresji, lub epizodów mieszanych w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej u pacjentów, u których leczenie przyniosło oczekiwany skutek należy kontynuować terapię tą samą dawką. W zależności od odpowiedzi klinicznej i tolerancji leczenia u indywidualnego pacjenta, dawkę można modyfikować w zakresie 300-800 mg 2 razy na dobę. Ważne jest stosowanie najmniejszej skutecznej dawki w trakcie leczenie podtrzymującego.
Osoby w podeszłym wieku
Lek u osób w podeszłym wieku należy stosować z dużą ostrożnością szczególnie w początkowym okresie leczenia. Tempo zwiększania dawki powinno być wolniejsze, a dobowe dawki terapeutyczne powinny być mniejsze niż te stosowane u młodszych pacjentów, w zależności od odpowiedzi klinicznej i tolerancji leczenia u indywidualnego pacjenta. Średni klirens kwetiapiny był zmniejszony 30-50% u pacjentów w podeszłym wieku w porównaniu z młodszymi pacjentami.
Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania leku u pacjentów powyżej 65 lat z epizodami depresji w ramach afektywnej choroby dwubiegunowej nie zostało ocenione.
Dzieci i młodzież
Nie zaleca się stosowania produktu leczniczego ze względu na brak danych dotyczących stosowania leku w tej grupie wiekowej.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
Nie ma konieczności dostosowywania dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
Kwetiapina jest w dużym stopniu metabolizowana w wątrobie. Dlatego produkt leczniczy należy stosować ostrożnie u pacjentów z rozpoznanymi zaburzeniami czynności wątroby, szczególnie w początkowym okresie leczenia. Zalecana dawka początkowa wynosi 25 mg/dobę. Dawkę tę powinno się zwiększać o 25-50 mg/dobę, aż do osiągnięcia dawki skutecznej, w zależności od odpowiedzi klinicznej i tolerancji leczenia u indywidualnego pacjenta.
Wnioski: Dawkowanie kwetiapiny jest zróżnicowane w zależności od wskazania i indywidualnych cech pacjenta. Kluczowe jest stopniowe zwiększanie dawki oraz dostosowywanie jej do odpowiedzi klinicznej i tolerancji leczenia. Szczególną ostrożność należy zachować u osób starszych oraz z zaburzeniami czynności wątroby.
Przeciwwskazania
Przeciwwskazania do stosowania kwetiapiny obejmują:
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Jednoczesne podawanie inhibitorów cytochromu P450 3A4, takich jak:
- Inhibitory proteazy HIV
- Azolowe preparaty przeciwgrzybiczne
- Erytromycyna
- Klarytromycyna
- Nefazodon
Wnioski: Główne przeciwwskazania dotyczą nadwrażliwości na składniki leku oraz interakcji z silnymi inhibitorami CYP3A4, które mogłyby znacząco zwiększyć stężenie kwetiapiny w organizmie.
Ostrzeżenia specjalne i środki ostrożności
Podczas stosowania kwetiapiny należy zachować szczególną ostrożność w następujących przypadkach:
- U dzieci i młodzieży poniżej 18 lat - nie zaleca się stosowania ze względu na brak danych
- U pacjentów z ryzykiem myśli i zachowań samobójczych - konieczna ścisła obserwacja
- U pacjentów z zaburzeniami metabolicznymi - monitorowanie masy ciała, glikemii i lipidów
- U pacjentów z ryzykiem objawów pozapiramidowych
- U pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego
- U pacjentów z ryzykiem niedociśnienia ortostatycznego
- U pacjentów z ryzykiem bezdechu sennego
- U pacjentów przyjmujących leki o działaniu antycholinergicznym
- U pacjentów z ryzykiem zaparć i niedrożności jelit
- U pacjentów z ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
- U pacjentów z ryzykiem zapalenia trzustki
Wnioski: Stosowanie kwetiapiny wymaga monitorowania wielu parametrów klinicznych i biochemicznych oraz uwzględnienia indywidualnych czynników ryzyka u pacjenta. Konieczna jest regularna ocena stosunku korzyści do ryzyka terapii.
Warto zapamiętać
- Kwetiapina jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym stosowanym w leczeniu schizofrenii i choroby afektywnej dwubiegunowej
- Dawkowanie kwetiapiny należy dostosowywać indywidualnie, rozpoczynając od niskich dawek i stopniowo je zwiększając
Interakcje
Najważniejsze interakcje kwetiapiny obejmują:
- Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie z silnymi inhibitorami CYP3A4
- Ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z lekami działającymi na OUN i alkoholem
- Ostrożność przy stosowaniu z lekami o działaniu antycholinergicznym
- Induktory enzymów wątrobowych (np. karbamazepina, fenytoina) mogą zmniejszać stężenie kwetiapiny
- Możliwe interakcje z lekami wpływającymi na układ sercowo-naczyniowy i wydłużającymi odstęp QT
Wnioski: Stosowanie kwetiapiny wymaga dokładnej analizy wszystkich przyjmowanych przez pacjenta leków i substancji. Szczególną uwagę należy zwrócić na leki metabolizowane przez CYP3A4 oraz wpływające na OUN i układ sercowo-naczyniowy.
Ciąża i laktacja
Stosowanie kwetiapiny w ciąży:
- I trymestr: stosować tylko gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko
- III trymestr: ryzyko działań niepożądanych u noworodka, konieczna ścisła obserwacja
Karmienie piersią: brak jednoznacznych danych, należy podjąć decyzję o przerwaniu karmienia piersią lub leczenia, biorąc pod uwagę korzyści dla matki i dziecka.
Wnioski: Stosowanie kwetiapiny w ciąży i podczas karmienia piersią wymaga indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Konieczna jest ścisła obserwacja noworodka w przypadku ekspozycji na lek w III trymestrze ciąży.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane kwetiapiny (≥10%) to:
- Senność
- Zawroty głowy
- Suchość w ustach
- Objawy odstawienne
- Zwiększenie stężenia triglicerydów w surowicy
- Zwiększenie stężenia cholesterolu całkowitego (głównie frakcji LDL)
- Spadek stężenia cholesterolu HDL
- Zwiększenie masy ciała
- Zmniejszenie stężenia hemoglobiny
- Objawy pozapiramidowe
Inne istotne działania niepożądane obejmują zaburzenia metaboliczne, endokrynologiczne, sercowo-naczyniowe i neurologiczne.
Wnioski: Profil działań niepożądanych kwetiapiny jest szeroki i obejmuje wiele układów. Konieczne jest monitorowanie pacjenta pod kątem metabolicznym, endokrynologicznym, sercowo-naczyniowym i neurologicznym. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy pozapiramidowe i zaburzenia metaboliczne.
Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania kwetiapiny mogą wystąpić:
- Senność i sedacja
- Tachykardia
- Niedociśnienie
- Efekty antycholinergiczne
- Wydłużenie odstępu QT
- Drgawki
- Rabdomioliza
- Depresja oddechowa
- Śpiączka
Postępowanie w przypadku przedawkowania:
- Brak swoistej odtrutki
- Leczenie objawowe i podtrzymujące
- Monitorowanie czynności życiowych
- W ciężkich przypadkach rozważyć podanie fizostygminy (z zachowaniem ostrożności)
Wnioski: Przedawkowanie kwetiapiny może prowadzić do poważnych powikłań, w tym zgonu. Kluczowe jest intensywne leczenie objawowe i monitorowanie pacjenta. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi.
Mechanizm działania
Kwetiapina jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym. Jej działanie opiera się na:
- Antagonizmie wobec receptorów serotoninowych 5HT2 i dopaminowych D1 i D2
- Większej selektywności wobec receptorów 5HT2 w porównaniu do D2
- Powinowactwie do receptorów histaminowych i adrenergicznych
- Działaniu antycholinergicznym (głównie poprzez metabolit norkwetiapinę)
- Hamowaniu wychwytu zwrotnego noradrenaliny
- Częściowym agonizmie receptorów 5HT1A
Wnioski: Złożony mechanizm działania kwetiapiny odpowiada za jej skuteczność w leczeniu schizofrenii i choroby afektywnej dwubiegunowej, a także za profil działań niepożądanych. Szczególnie istotne jest działanie na receptory serotoninowe i dopaminowe oraz wpływ na układ noradrenergiczny.
Skład
1 tabletka powlekana zawiera 100 mg kwetiapiny (w postaci kwetiapiny hemifumaranu).
Wnioski: Znajomość składu leku jest istotna dla oceny potencjalnych reakcji alergicznych i interakcji z innymi lekami.