Akineton® - charakterystyka produktu leczniczego
Wskazania do stosowania
Akineton® jest wskazany w następujących przypadkach:
- Leczenie objawów choroby Parkinsona, takich jak sztywność mięśniowa, drżenie i spowolnienie ruchowe
- Leczenie zaburzeń motorycznych w zespołach pozapiramidowych:
- Parkinsonowskich i dystonicznych wywołanych przez neuroleptyki i podobnie działające leki
- Wczesnych dyskinez
- Akatyzji
- Objawów parkinsonowskich
- Leczenie innych pozapiramidowych zaburzeń ruchowych:
- Dystonia uogólniona i odcinkowa
- Zespół Meige'a
- Kurcz powiek (Blepharospasmus)
- Spastyczny kręcz karku (Torticollis spasmodicus)
- Zatrucie nikotyną
- Zatrucie organicznymi związkami fosforu
Roztwór do wstrzykiwań jest szczególnie zalecany w sytuacjach wymagających szybkiego działania leku lub jako terapia wstępna w ciężkich przypadkach parkinsonizmu.
Akineton® wykazuje silne działanie przeciwcholinergiczne na ośrodkowy układ nerwowy, przy jednoczesnym słabszym wpływie na obwodowy układ nerwowy w porównaniu do atropiny. Mechanizm działania polega na kompetycyjnym wiązaniu się z obwodowymi i ośrodkowymi receptorami muskarynowymi, szczególnie z receptorami M1.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie Akinetonu® należy ustalać indywidualnie dla każdego pacjenta. Czas stosowania zależy od rodzaju i przebiegu choroby. Leczenie powinno być rozpoczynane od najmniejszej skutecznej dawki, a następnie stopniowo zwiększane do uzyskania optymalnego efektu terapeutycznego przy jednoczesnej minimalizacji działań niepożądanych.
Wskazanie | Grupa wiekowa | Dawkowanie | Droga podania |
---|---|---|---|
Choroba Parkinsona (ciężkie przypadki) | Dorośli | 10-20 mg/dobę w dawkach podzielonych | Domięśniowo lub powoli dożylnie |
Objawy pozapiramidowe wywołane innymi lekami | Dorośli | 2,5-5 mg jednorazowo, maks. 10-20 mg/dobę | Domięśniowo lub powoli dożylnie |
Objawy pozapiramidowe wywołane innymi lekami | Dzieci do 1 roku życia | 1 mg | Powoli dożylnie |
Objawy pozapiramidowe wywołane innymi lekami | Dzieci do 6 lat | 2 mg | Powoli dożylnie |
Objawy pozapiramidowe wywołane innymi lekami | Dzieci do 10 lat | 3 mg | Powoli dożylnie |
Zatrucie nikotyną | Dorośli | 5-10 mg | Domięśniowo |
Zatrucie nikotyną (ciężkie stany) | Dorośli | 5 mg | Dożylnie |
Zatrucie organicznymi związkami fosforu | Dorośli | 5 mg, powtarzane do ustąpienia objawów | Powoli dożylnie |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie w zależności od odpowiedzi pacjenta na leczenie i występowania działań niepożądanych. W przypadku zatrucia organicznymi związkami fosforu, dawkę należy powtarzać do ustąpienia objawów zatrucia.
Sposób podawania
Akineton® w postaci roztworu do wstrzykiwań może być podawany domięśniowo, powoli dożylnie lub w infuzji dożylnej. Po otwarciu opakowania, niezużytą część leku należy usunąć. Czas trwania leczenia zależy od rodzaju i przebiegu choroby. Terapia może być krótkotrwała (szczególnie u dzieci) lub długotrwała, do momentu gdy możliwe będzie kontynuowanie leczenia przy użyciu doustnych postaci produktu lub do czasu, gdy leczenie będzie można zakończyć.
Przeciwwskazania
Stosowanie Akinetonu® jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na biperyden lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Jaskra z wąskim kątem przesączania
- Mechaniczne zwężenie w obrębie przewodu pokarmowego
- Przerost okrężnicy (megacolon)
- Niedrożność jelit
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania Akinetonu® należy zachować szczególną ostrożność w następujących przypadkach:
- Pacjenci w podeszłym wieku, zwłaszcza z organicznymi uszkodzeniami OUN
- Pacjenci ze zwiększoną predyspozycją do występowania zaburzeń układu nerwowego
- Pacjenci z przerostem gruczołu krokowego
- Pacjenci z zatrzymaniem moczu
- Pacjenci z miastenią
- Pacjenci ze schorzeniami mogącymi prowadzić do ciężkiej tachykardii
- Kobiety w ciąży
Należy regularnie kontrolować ciśnienie wewnątrzgałkowe u pacjentów przyjmujących Akineton®. W przypadku nadmiernej suchości w jamie ustnej, można ją złagodzić popijając często niewielkie ilości płynu lub żując gumę bez cukru.
Akineton® może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, szczególnie w początkowym okresie leczenia lub przy zwiększaniu dawki. Pacjenci powinni być o tym poinformowani i zachować ostrożność.
Warto zapamiętać
- Akineton® jest lekiem przeciwcholinergicznym o silnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, stosowanym głównie w leczeniu choroby Parkinsona i innych zaburzeń pozapiramidowych.
- Dawkowanie Akinetonu® należy ustalać indywidualnie, rozpoczynając od najmniejszej skutecznej dawki i stopniowo ją zwiększając, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Akineton® może wchodzić w interakcje z następującymi grupami leków:
- Inne leki przeciwcholinergiczne (np. leki psychotropowe, przeciwhistaminowe I generacji, leki stosowane w chorobie Parkinsona i rozkurczowe) - możliwe nasilenie działań niepożądanych
- Chinidyna - możliwe nasilenie działania przeciwcholinergicznego na układ krążenia
- Lewodopa - możliwe nasilenie dyskinez
- Neuroleptyki - możliwe nasilenie dyskinez późnych
- Alkohol - możliwe zwiększone działanie alkoholu
- Metoklopramid i podobnie działające leki - możliwe zmniejszenie skuteczności tych leków
- Petydyna - możliwe nasilenie działań niepożądanych na OUN
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu Akinetonu® z wymienionymi lekami i monitorować pacjenta pod kątem potencjalnych interakcji.
Ciąża i karmienie piersią
Brak jest wystarczających danych dotyczących stosowania Akinetonu® w ciąży. Chociaż nie ma dowodów na działanie teratogenne, należy zachować szczególną ostrożność, zwłaszcza w pierwszym trymestrze ciąży. Produkt może być stosowany w ciąży jedynie w przypadkach, gdy w opinii lekarza korzyść dla matki przeważa nad potencjalnym ryzykiem dla płodu.
Biperyden przenika do mleka kobiecego, osiągając stężenie podobne do stężenia w osoczu. Ze względu na możliwość hamowania laktacji przez leki przeciwcholinergiczne, zaleca się przerwanie karmienia piersią podczas leczenia Akinetonem®.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem Akinetonu® obejmują:
- Zaburzenia psychiczne: pobudzenie, lęk, dezorientacja, omamy (rzadko)
- Zaburzenia układu nerwowego: uczucie zmęczenia, zawroty głowy, zaburzenia pamięci (rzadko)
- Zaburzenia oka: zaburzenia akomodacji, rozszerzenie źrenic (bardzo rzadko)
- Zaburzenia serca: tachykardia (rzadko), bradykardia (bardzo rzadko)
- Zaburzenia żołądka i jelit: suchość błony śluzowej jamy ustnej, nudności, zaburzenia żołądkowe (rzadko)
- Zaburzenia skóry: zmniejszenie wydzielania potu, wysypka alergiczna (bardzo rzadko)
- Zaburzenia układu moczowego: trudności w oddawaniu moczu, zatrzymanie moczu (bardzo rzadko)
Działania niepożądane występują najczęściej na początku leczenia lub przy zbyt szybkim zwiększaniu dawki. W przypadku wystąpienia poważnych działań niepożądanych należy skonsultować się z lekarzem.
Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania Akinetonu® mogą wystąpić następujące objawy:
- Obwodowe objawy antycholinergiczne: rozszerzone źrenice, suchość błon śluzowych, zaczerwienienie twarzy, tachykardia, atonia jelitowo-pęcherzowa, podwyższona temperatura ciała
- Zaburzenia układu nerwowego: pobudzenie, majaczenie, splątanie, zaburzenia świadomości, halucynacje
W ciężkich przypadkach istnieje ryzyko zapaści krążeniowej i zatrzymania oddychania. Leczenie przedawkowania obejmuje podanie inhibitorów acetylocholinoesterazy (np. fizostygminy) oraz leczenie objawowe i podtrzymujące. W zależności od ciężkości objawów może być konieczne wspomaganie krążenia i oddychania, obniżenie temperatury ciała oraz cewnikowanie pęcherza moczowego.
Właściwości farmakologiczne
Biperyden, substancja czynna Akinetonu®, jest lekiem przeciwcholinergicznym o silnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy. Mechanizm działania polega na kompetycyjnym wiązaniu się z obwodowymi i ośrodkowymi receptorami muskarynowymi, szczególnie z receptorami M1. Badania na zwierzętach wykazały skuteczność biperydenu w łagodzeniu objawów parkinsonizmu wywołanych przez ośrodkowo działające leki cholinergiczne, takich jak drżenie i sztywność mięśniowa.
Skład
Jedna ampułka (1 ml) roztworu do wstrzykiwań Akineton® zawiera:
- Substancja czynna: 5 mg biperydenu mleczanu (co odpowiada 3,9 mg biperydenu)
Akineton® w postaci roztworu do wstrzykiwań jest szczególnie przydatny w sytuacjach wymagających szybkiego działania leku lub jako terapia początkowa w ciężkich przypadkach parkinsonizmu. Należy pamiętać o indywidualnym dostosowaniu dawki oraz monitorowaniu pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych i interakcji z innymi lekami.