Agregex - informacje dla lekarza
Wskazania
Klopidogrel jest wskazany w profilaktyce wtórnej powikłań zakrzepowych miażdżycy u dorosłych pacjentów:
- Po przebytym zawale mięśnia sercowego (od kilku dni do mniej niż 35 dni)
- Po przebytym udarze niedokrwiennym mózgu (od 7 dni do mniej niż 6 miesięcy)
- Z rozpoznaną chorobą tętnic obwodowych
Ponadto klopidogrel stosuje się w leczeniu ostrych zespołów wieńcowych:
- Bez uniesienia odcinka ST (niestabilna dławica piersiowa lub zawał mięśnia sercowego bez załamka Q) - w skojarzeniu z ASA
- Z uniesieniem odcinka ST - w skojarzeniu z ASA, u pacjentów leczonych zachowawczo kwalifikujących się do leczenia trombolitycznego
Klopidogrel w skojarzeniu z ASA stosuje się również w profilaktyce powikłań zakrzepowych i zakrzepowo-zatorowych u dorosłych pacjentów z migotaniem przedsionków i co najmniej jednym czynnikiem ryzyka powikłań naczyniowych, u których leczenie antagonistami witaminy K nie może być zastosowane.
Klopidogrel ma szerokie zastosowanie w profilaktyce wtórnej i leczeniu ostrych zespołów wieńcowych, szczególnie w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym. Jest również opcją u pacjentów z migotaniem przedsionków, którzy nie mogą przyjmować antagonistów witaminy K.
Dawkowanie
Wskazanie | Dawkowanie |
---|---|
Standardowe | 75 mg raz na dobę |
Ostry zespół wieńcowy bez uniesienia ST | Dawka nasycająca 300 mg, następnie 75 mg/dobę + ASA 75-100 mg/dobę |
Ostry zawał serca z uniesieniem ST | Dawka nasycająca 300 mg, następnie 75 mg/dobę + ASA |
Pacjenci >75 lat z ostrym zawałem serca z uniesieniem ST | 75 mg/dobę bez dawki nasycającej |
Leczenie należy kontynuować długotrwale, optymalny czas nie został jednoznacznie ustalony. W ostrych zespołach wieńcowych zaleca się stosowanie przez co najmniej 4 tygodnie.
Dawkowanie klopidogrelu zależy od wskazania. W większości przypadków stosuje się 75 mg raz na dobę, z wyjątkiem ostrych zespołów wieńcowych, gdzie podaje się dawkę nasycającą 300 mg. U osób starszych z zawałem serca z uniesieniem ST nie stosuje się dawki nasycającej.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Ciężkie zaburzenia czynności wątroby
- Czynne patologiczne krwawienie (np. wrzód trawienny, krwotok śródczaszkowy)
Główne przeciwwskazania do stosowania klopidogrelu to nadwrażliwość, ciężkie uszkodzenie wątroby oraz aktywne krwawienia. Należy dokładnie ocenić ryzyko krwawienia przed włączeniem leku.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z:
- Zwiększonym ryzykiem krwawienia (np. po urazie, zabiegu chirurgicznym)
- Zaburzeniami czynności wątroby lub nerek
- Astmą lub alergią
- Planowanymi zabiegami chirurgicznymi (należy odstawić lek na 7 dni przed zabiegiem)
Klopidogrel może powodować wydłużenie czasu krwawienia. Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów krwawienia.
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z NLPZ, w tym inhibitorami COX-2, heparyną, inhibitorami glikoproteiny IIb/IIIa lub trombolitykami.
Stosowanie klopidogrelu wiąże się z ryzykiem krwawień, dlatego kluczowe jest monitorowanie pacjentów i zachowanie ostrożności u osób z czynnikami ryzyka krwawień. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z innymi lekami przeciwkrzepliwymi i przeciwpłytkowymi.
Interakcje
Najważniejsze interakcje klopidogrelu:
- Zwiększone ryzyko krwawienia przy jednoczesnym stosowaniu z doustnymi antykoagulantami, heparyną, NLPZ, inhibitorami COX-2, SSRI
- Inhibitory pompy protonowej (szczególnie omeprazol i ezomeprazol) mogą zmniejszać skuteczność klopidogrelu
- Induktory CYP2C19 (np. rifampicyna) mogą zwiększać stężenie aktywnego metabolitu klopidogrelu
- Inhibitory CYP2C19 (np. flukonazol) mogą zmniejszać stężenie aktywnego metabolitu klopidogrelu
Najistotniejsze interakcje dotyczą zwiększonego ryzyka krwawienia przy łączeniu z innymi lekami przeciwkrzepliwymi oraz zmniejszonej skuteczności przy stosowaniu z inhibitorami pompy protonowej. Należy uważnie monitorować pacjentów przyjmujących jednocześnie leki metabolizowane przez CYP2C19.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane:
- Krwawienia (w tym z przewodu pokarmowego, nosa, podskórne)
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, ból brzucha, niestrawność)
- Wysypka
- Ból głowy, zawroty głowy
Rzadkie, ale poważne działania niepożądane:
- Ciężka małopłytkowość
- Zakrzepowa plamica małopłytkowa
- Agranulocytoza
- Krwotok śródczaszkowy
Najczęstszym i najistotniejszym działaniem niepożądanym klopidogrelu są krwawienia. Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów krwawienia oraz regularnie kontrolować morfologię krwi.
Warto zapamiętać
Kluczowe informacje o klopidogrelu:
- Jest lekiem przeciwpłytkowym o udowodnionej skuteczności w profilaktyce wtórnej powikłań zakrzepowych miażdżycy
- Głównym ryzykiem związanym ze stosowaniem leku są krwawienia - należy dokładnie monitorować pacjentów
Mechanizm działania
Klopidogrel jest prolekiem, którego aktywny metabolit nieodwracalnie hamuje receptor płytkowy P2Y12 dla ADP. Prowadzi to do zahamowania agregacji płytek krwi indukowanej przez ADP oraz pośrednio hamuje agregację wywoływaną przez innych agonistów. Efekt przeciwpłytkowy utrzymuje się przez cały okres życia płytki krwi (7-10 dni).
Unikalny mechanizm działania klopidogrelu, polegający na nieodwracalnym hamowaniu receptora P2Y12, zapewnia długotrwały efekt przeciwpłytkowy. Jest to korzystne w przewlekłej profilaktyce przeciwzakrzepowej, ale wymaga uwagi przy planowaniu zabiegów inwazyjnych.
Farmakogenetyka
Skuteczność klopidogrelu zależy od aktywności enzymu CYP2C19, który przekształca prolek do aktywnego metabolitu. U osób z wolnym metabolizmem CYP2C19 (ok. 2% populacji kaukaskiej) lek może być mniej skuteczny. Dostępne są testy genetyczne pozwalające na identyfikację takich pacjentów.
Zmienność osobnicza w metabolizmie klopidogrelu może wpływać na jego skuteczność. W przypadku braku odpowiedzi na leczenie należy rozważyć wykonanie badań farmakogenetycznych lub zmianę leku przeciwpłytkowego.
Stan po zawale mięśnia sercowego bez uniesienia odcinka ST do 12 miesięcy stosowania
Stan po zawale mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST do 30 dni stosowania
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.