Agen 5; -10 - (IR)
Amlodipine
Amlodypina - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania
Amlodypina jest wskazana w leczeniu:
- Nadciśnienia tętniczego
- Przewlekłej, stabilnej dławicy piersiowej
- Naczynioskurczowej dławicy piersiowej (typu Prinzmetala)
Mechanizm działania
Amlodypina jest inhibitorem transportu jonów wapniowych (antagonistą wapnia), blokującym wolne kanały wapniowe. Hamuje transport jonów wapniowych przez błony komórkowe do komórek mięśni gładkich naczyń krwionośnych oraz komórek mięśnia sercowego.
Działanie to prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych i obniżenia ciśnienia tętniczego, a także zmniejszenia obciążenia następczego serca i zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen.
Dawkowanie
Grupa pacjentów | Dawkowanie |
---|---|
Dorośli | Dawka początkowa: 5 mg raz na dobę Dawka maksymalna: 10 mg raz na dobę |
Pacjenci w podeszłym wieku | Standardowe dawkowanie, ostrożne zwiększanie dawki |
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby | Rozpoczynać od najmniejszej dawki, ostrożne zwiększanie |
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek | Standardowe dawkowanie |
Dzieci i młodzież (6-17 lat) z nadciśnieniem | Dawka początkowa: 2,5 mg raz na dobę Dawka maksymalna: 5 mg raz na dobę |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie w zależności od reakcji pacjenta na leczenie. U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym amlodypinę można stosować w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi. U pacjentów z dławicą piersiową lek może być stosowany w monoterapii lub w terapii skojarzonej z innymi lekami przeciwdławicowymi.
Przeciwwskazania
Stosowanie amlodypiny jest przeciwwskazane u pacjentów z:
- Nadwrażliwością na amlodypinę, inne pochodne dihydropirydyny lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Nasilonym niedociśnieniem
- Wstrząsem (w tym wstrząsem kardiogennym)
- Zwężeniem drogi odpływu z lewej komory (np. duże zwężenie zastawki aortalnej)
- Hemodynamicznie niestabilną niewydolnością serca po przebytym ostrym zawale serca
Przeciwwskazania te wynikają z mechanizmu działania amlodypiny i potencjalnego ryzyka nasilenia istniejących zaburzeń hemodynamicznych.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Niewydolność serca: Należy zachować ostrożność podczas leczenia pacjentów z niewydolnością serca. W długoterminowym badaniu kontrolowanym placebo u pacjentów z ciężką niewydolnością serca (klasa III i IV wg NYHA) zaobserwowano większą częstość występowania obrzęku płuc w grupie leczonej amlodypiną.
Zaburzenia czynności wątroby: U pacjentów z zaburzoną czynnością wątroby okres półtrwania amlodypiny ulega wydłużeniu. Należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu leku w tej grupie pacjentów, rozpoczynając od najmniejszej dawki.
Pacjenci w podeszłym wieku: Należy zachować ostrożność podczas zwiększania dawki u pacjentów w podeszłym wieku.
Dzieci: Amlodypina nie jest wskazana do stosowania u dzieci poniżej 6 roku życia.
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów: Amlodypina może wywierać niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn ze względu na możliwość wystąpienia zawrotów głowy, bólu głowy, zmęczenia lub nudności.
Warto zapamiętać
- Amlodypina jest skuteczna zarówno w monoterapii, jak i w leczeniu skojarzonym nadciśnienia tętniczego i dławicy piersiowej
- U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby należy rozpoczynać leczenie od najmniejszej dawki i zachować szczególną ostrożność
Interakcje
Amlodypina może być bezpiecznie stosowana jednocześnie z wieloma powszechnie stosowanymi lekami, w tym z diuretykami tiazydowymi, beta-adrenolitykami, inhibitorami ACE, długo działającymi azotanami, nitrogliceryną podjęzykową, NLPZ, antybiotykami i doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi.
Inhibitory CYP3A4: Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir) może zwiększać stężenie amlodypiny w osoczu. Należy zachować ostrożność przy łącznym stosowaniu tych leków.
Induktory CYP3A4: Leki indukujące CYP3A4 (np. ryfampicyna, ziele dziurawca) mogą obniżać stężenie amlodypiny w osoczu. Należy monitorować efekt terapeutyczny przy jednoczesnym stosowaniu.
Sok grejpfrutowy: Nie zaleca się jednoczesnego spożywania soku grejpfrutowego ze względu na możliwość zwiększenia biodostępności amlodypiny.
Amlodypina nie wpływa na farmakokinetykę atorwastatyny, digoksyny, warfaryny czy cyklosporyny.
Stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią
Ciąża: Bezpieczeństwo stosowania amlodypiny u kobiet w ciąży nie zostało ustalone. Stosowanie leku u kobiet w ciąży jest zalecane jedynie w przypadku, gdy nie można zastosować innego, bezpieczniejszego leku lub gdy korzyści z jego zastosowania przewyższają ryzyko dla matki i płodu.
Karmienie piersią: Nie wiadomo, czy amlodypina przenika do mleka kobiecego. Decyzję o kontynuacji lub przerwaniu karmienia piersią lub leczenia amlodypiną należy podjąć po rozważeniu korzyści dla dziecka i matki.
Działania niepożądane
Najczęściej obserwowane działania niepożądane to:
- Bóle głowy
- Obrzęki (szczególnie wokół kostek)
- Nasilone zmęczenie
- Senność
- Nudności
- Ból brzucha
- Uderzenia gorąca
- Kołatanie serca
- Zawroty głowy
Rzadziej występują zaburzenia psychiczne, zaburzenia widzenia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, reakcje skórne czy zaburzenia funkcji seksualnych. Bardzo rzadko mogą wystąpić poważniejsze działania niepożądane, takie jak zawał mięśnia sercowego, arytmie, zapalenie trzustki czy wątroby.
Przedawkowanie
Przedawkowanie amlodypiny może prowadzić do nadmiernego rozszerzenia naczyń obwodowych i odruchowej tachykardii. W ciężkich przypadkach może wystąpić znaczne i długotrwałe obniżenie ciśnienia systemowego, prowadzące do wstrząsu.
Leczenie przedawkowania obejmuje:
- Monitorowanie funkcji układu krążenia i oddechowego
- Uniesienie kończyn
- Kontrolę objętości płynów krążących i diurezy
- Podawanie leków obkurczających naczynia (jeśli nie ma przeciwwskazań)
- Dożylne podanie glukonianu wapnia
Dializa nie jest skuteczną metodą usuwania amlodypiny z organizmu ze względu na silne wiązanie leku z białkami osocza.
Właściwości farmakokinetyczne
Amlodypina charakteryzuje się dobrą biodostępnością po podaniu doustnym (64-80%). Maksymalne stężenie w osoczu osiąga po 6-12 godzinach od podania. Wiąże się silnie z białkami osocza (97-98%). Metabolizowana jest w wątrobie przy udziale enzymu CYP3A4. Okres półtrwania wynosi 35-50 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę.
U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby okres półtrwania ulega wydłużeniu. Zaburzenia czynności nerek nie wpływają istotnie na farmakokinetykę amlodypiny.
Podsumowanie
Amlodypina jest skutecznym i dobrze tolerowanym antagonistą wapnia o długim okresie działania, stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego i choroby niedokrwiennej serca. Jej profil farmakokinetyczny umożliwia wygodne dawkowanie raz na dobę. Należy jednak pamiętać o zachowaniu ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby oraz o możliwych interakcjach z inhibitorami i induktorami CYP3A4.