Afobam®
Alprazolam
Afobam® - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Afobam® jest wskazany w krótkotrwałym leczeniu objawowym następujących zaburzeń:
- Zespół lęku uogólnionego
- Zespół lękowy ze współistniejącą depresją
- Zespół lęku napadowego z agorafobią lub bez agorafobii
Preparat należy stosować wyłącznie w sytuacjach, gdy objawy są nasilone, znacząco zaburzają prawidłowe funkcjonowanie pacjenta lub są dla niego bardzo uciążliwe.
Afobam® jest lekiem o wąskich wskazaniach, przeznaczonym do krótkotrwałego leczenia objawowego wybranych zaburzeń lękowych o znacznym nasileniu.
Dawkowanie i sposób podawania
Leczenie powinno trwać możliwie jak najkrócej. Konieczna jest regularna ocena stanu pacjenta i potrzeby kontynuacji terapii, zwłaszcza gdy nasilenie objawów ulega zmniejszeniu. Generalnie leczenie nie powinno przekraczać 8-12 tygodni, wliczając w to okres stopniowego odstawiania leku.
Optymalne dawkowanie należy ustalać indywidualnie w oparciu o nasilenie objawów i reakcję pacjenta na leczenie. W razie wystąpienia nasilonych działań niepożądanych po dawce początkowej, konieczne jest jej zmniejszenie.
Wskazanie | Dawkowanie początkowe | Dawkowanie maksymalne |
---|---|---|
Zespół lęku uogólnionego i zespół lękowy z wtórnym obniżeniem nastroju | 0,25 lub 0,5 mg 3x dziennie | 4 mg/dobę w dawkach podzielonych |
Zespół lęku napadowego | 0,5 mg lub 1 mg przed snem | 10 mg/dobę (wyjątkowo) |
Pacjenci w podeszłym wieku lub z chorobami wyniszczającymi | 0,25 mg 2-3x dziennie | Stopniowe zwiększanie w zależności od tolerancji |
Dawkowanie należy dostosowywać indywidualnie, rozpoczynając od najmniejszych skutecznych dawek.
Dawkowanie Afobamu® wymaga indywidualnego podejścia, z uwzględnieniem stanu klinicznego pacjenta i jego reakcji na leczenie. Kluczowe jest stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas.
Przeciwwskazania
Stosowanie Afobamu® jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na alprazolam, inne benzodiazepiny lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Myasthenia gravis
- Ciężka niewydolność oddechowa
- Zespół bezdechu nocnego
- Ciężka niewydolność wątroby
- Wiek poniżej 18 lat
Przed przepisaniem Afobamu® należy dokładnie ocenić stan pacjenta pod kątem wymienionych przeciwwskazań, zwracając szczególną uwagę na funkcję wątroby i układu oddechowego.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Afobam® może zaburzać zdolności psychomotoryczne. Pacjentów należy poinformować o konieczności zachowania ostrożności podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn do czasu upewnienia się, że lek nie wywołuje u nich zawrotów głowy lub senności.
Należy ostrzec pacjentów przed jednoczesnym spożywaniem alkoholu i przyjmowaniem innych leków wpływających na ośrodkowy układ nerwowy podczas terapii Afobamem®.
Kluczowe jest poinformowanie pacjentów o potencjalnym wpływie leku na zdolności psychomotoryczne oraz o interakcjach z alkoholem i innymi substancjami działającymi na OUN.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Afobam® wchodzi w istotne interakcje z wieloma grupami leków:
- Leki i środki działające depresyjnie na OUN (m.in. leki psychotropowe, przeciwdrgawkowe, przeciwhistaminowe, alkohol) - nasilenie działania alprazolamu
- Leki przeciwdepresyjne (imipramina, dezypramina) - zwiększenie ich stężenia we krwi
- Fluoksetyna - wydłużenie T0,5 alprazolamu do 20 h
- Cymetydyna, antybiotyki makrolidowe, środki antykoncepcyjne - zmniejszenie klirensu alprazolamu
- Digoksyna - zwiększenie jej stężenia we krwi, szczególnie u osób starszych
Przy przepisywaniu Afobamu® należy dokładnie przeanalizować aktualną farmakoterapię pacjenta pod kątem potencjalnych interakcji, szczególnie z lekami wpływającymi na OUN oraz metabolizowanymi przez cytochrom P450.
Wpływ na ciążę i laktację
Stosowanie Afobamu® w ciąży i podczas karmienia piersią nie jest zalecane. Benzodiazepiny przenikają przez barierę łożyskową i do mleka kobiecego, co może prowadzić do szeregu niekorzystnych efektów u płodu i noworodka:
- Zwiększone ryzyko wad rozwojowych (m.in. rozszczep wargi i/lub podniebienia)
- Zespół wiotkiego dziecka (hipotonia osiowa, zaburzenia ssania)
- Depresja oddechowa, bezdech, hipotermia (przy stosowaniu dużych dawek)
- Objawy odstawienia u noworodka (nadpobudliwość, pobudzenie, drżenie)
W przypadku konieczności stosowania leku w ostatnim okresie ciąży, należy unikać wysokich dawek i monitorować noworodka pod kątem objawów odstawienia i zespołu wiotkiego dziecka.
Afobam® powinien być stosowany u kobiet w ciąży i karmiących piersią tylko w przypadku bezwzględnej konieczności, po starannym rozważeniu stosunku korzyści do ryzyka.
Warto zapamiętać
- Afobam® jest przeznaczony do krótkotrwałego leczenia (8-12 tygodni) wybranych zaburzeń lękowych o znacznym nasileniu.
- Lek może powodować uzależnienie - konieczne jest stopniowe odstawianie i regularna ocena potrzeby kontynuacji terapii.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane Afobamu® obejmują:
- Zaburzenia układu nerwowego: senność, ataksja, zaburzenia równowagi i koordynacji, zaburzenia pamięci i mowy, zawroty głowy
- Zaburzenia psychiczne: splątanie, depresja, dezorientacja, zmniejszone libido
- Zaburzenia żołądka i jelit: zaparcia, suchość w jamie ustnej, nudności
- Zaburzenia ogólne: zmęczenie, rozdrażnienie
Rzadziej występują: reakcje paradoksalne (np. pobudzenie, agresja), zaburzenia czynności wątroby, reakcje alergiczne, zaburzenia czynności seksualnych.
Profil działań niepożądanych Afobamu® jest typowy dla benzodiazepin. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko uzależnienia oraz możliwość wystąpienia zespołu odstawiennego przy nagłym przerwaniu leczenia.
Mechanizm działania
Afobam® (alprazolam) jest pochodną triazolową benzodiazepiny. Jego mechanizm działania polega na zwiększeniu aktywności układu GABA-ergicznego, co prowadzi do hamowania struktur ośrodkowego układu nerwowego. Efekty farmakologiczne obejmują działanie:
- Przeciwlękowe
- Nasenne
- Uspokajające
- Przeciwdrgawkowe
Lek dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie we krwi po 1-2 godzinach. Średni okres półtrwania wynosi 11,2 godziny. Alprazolam jest metabolizowany w wątrobie do nieaktywnego 4-hydroksyalprazolamu i α-hydroksyalprazolamu o aktywności wynoszącej połowę aktywności związku macierzystego. Wydalanie następuje głównie przez nerki.
Znajomość farmakokinetyki i farmakodynamiki Afobamu® pozwala na lepsze zrozumienie jego działania terapeutycznego oraz potencjalnych działań niepożądanych i interakcji.
Skład
Substancją czynną leku Afobam® jest alprazolam. Dostępne są dwie dawki:
- 0,25 mg alprazolamu w 1 tabletce
- 0,5 mg alprazolamu w 1 tabletce
Dostępność dwóch dawek umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta, zgodnie z zasadą stosowania najmniejszej skutecznej dawki.