Acetylcysteine Sandoz - charakterystyka produktu leczniczego
Wskazania do stosowania
Acetylcysteine Sandoz jest wskazany w leczeniu zatrucia paracetamolem. Jest to kluczowe zastosowanie tego produktu leczniczego, wykorzystywane w sytuacjach nagłych w warunkach szpitalnych.
Acetylcysteine Sandoz to lek ratujący życie w przypadku przedawkowania paracetamolu, stosowany wyłącznie w warunkach szpitalnych.
Dawkowanie i sposób podawania
Leczenie acetylocysteiną powinno być rozpoczęte jak najszybciej po przyjęciu toksycznej dawki paracetamolu, optymalnie w ciągu 4-8 godzin, nie później niż w ciągu pierwszych 14 godzin od zatrucia. Produkt podaje się dożylnie według ściśle określonego schematu dawkowania.
Dawka | Rozcieńczenie | Czas podania |
---|---|---|
150 mg/kg mc. | 200 ml 5% roztworu glukozy lub 0,9% NaCl | 15 minut |
50 mg/kg mc. | 500 ml 5% roztworu glukozy lub 0,9% NaCl | 4 godziny |
100 mg/kg mc. | 1000 ml 5% roztworu glukozy lub 0,9% NaCl | 16 godzin |
Łączna dawka dożylna acetylocysteiny wynosi 300 mg/kg mc. podawana w ciągu pierwszych 20 godzin leczenia.
U dzieci stosuje się takie same dawki w przeliczeniu na masę ciała, modyfikując jedynie objętość płynu infuzyjnego. Dla dzieci o masie ciała ≥20 kg stosuje się odpowiednio 100 ml, 250 ml i 500 ml rozcieńczalnika.
Dawkowanie acetylocysteiny w zatruciu paracetamolem jest precyzyjnie określone i zależne od masy ciała pacjenta. Kluczowe znaczenie ma szybkie wdrożenie leczenia i ścisłe przestrzeganie schematu podawania leku.
Przeciwwskazania
Acetylcysteine Sandoz jest przeciwwskazany w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na acetylocysteinę, sodu edetynian lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Zmniejszona zdolność odkrztuszania wydzieliny (np. u małych dzieci lub osób w podeszłym wieku), jeśli nie zapewni się fizykoterapii oddechowej
- Wiek poniżej 2 lat
Przeciwwskazania do stosowania acetylocysteiny są ograniczone i dotyczą głównie nadwrażliwości oraz zaburzeń odkrztuszania. Lek nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 2 roku życia.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania Acetylcysteine Sandoz należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z:
- Astmą oskrzelową
- Nadreaktywnością oskrzeli
- Niewydolnością oddechową
- Chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy (czynną lub w wywiadzie)
- Żylakami przełyku
Acetylocysteina może powodować upłynnienie i zwiększenie objętości wydzieliny oskrzelowej, co wymaga odpowiedniego postępowania u pacjentów ze zmniejszoną zdolnością odkrztuszania. Lek może wydłużać czas protrombinowy, co wymaga kontroli parametrów krzepnięcia, zwłaszcza u pacjentów kwalifikowanych do przeszczepienia wątroby.
Należy poinformować pacjenta o konieczności natychmiastowego zgłoszenia się do lekarza w przypadku wystąpienia zmian skórnych lub na błonach śluzowych, ze względu na ryzyko ciężkich reakcji skórnych (zespół Stevens-Johnsona, zespół Lyella).
Stosowanie acetylocysteiny wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z chorobami układu oddechowego oraz zaburzeniami krzepnięcia. Konieczne jest monitorowanie pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych, zwłaszcza reakcji skórnych.
Warto zapamiętać
- Acetylcysteine Sandoz jest kluczowym lekiem w leczeniu zatrucia paracetamolem, stosowanym w warunkach szpitalnych.
- Skuteczność leczenia zależy od szybkiego wdrożenia terapii - optymalnie w ciągu 4-8 godzin od zatrucia.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Acetylocysteina może wchodzić w interakcje z następującymi lekami:
- Leki przeciwkaszlowe - mogą powodować niebezpieczne zaleganie wydzieliny
- Nitrogliceryna i inne azotany - acetylocysteina nasila ich działanie rozszerzające naczynia i hamujące agregację płytek
- Antybiotyki - możliwe interakcje, ale mało istotne w przypadku zatrucia paracetamolem
Acetylocysteina może zakłócać wyniki niektórych badań laboratoryjnych (oznaczanie salicylanów w osoczu, ketonów w osoczu i moczu).
Interakcje acetylocysteiny z innymi lekami są ograniczone, ale wymagają uwagi, szczególnie w przypadku jednoczesnego stosowania leków przeciwkaszlowych i azotanów.
Wpływ na ciążę i laktację
Brak jest wystarczających danych dotyczących stosowania acetylocysteiny w okresie ciąży. Badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu na przebieg ciąży i rozwój płodu. Acetylocysteinę należy stosować w ciąży tylko po starannym rozważeniu stosunku korzyści do ryzyka, biorąc pod uwagę, że ryzyko uszkodzenia wątroby matki i płodu w wyniku zatrucia paracetamolem jest prawdopodobnie większe niż potencjalne ryzyko związane z zastosowaniem acetylocysteiny.
Brak danych o przenikaniu acetylocysteiny do mleka kobiecego. Stosowanie w okresie karmienia piersią wymaga rozważenia stosunku korzyści do ryzyka.
Acetylocysteina może być stosowana w ciąży i podczas karmienia piersią, ale wymaga to indywidualnej oceny korzyści i ryzyka przez lekarza prowadzącego.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem Acetylcysteine Sandoz obejmują:
- Zaburzenia układu immunologicznego: reakcje alergiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny (bardzo rzadko)
- Zaburzenia układu nerwowego: ból głowy
- Zaburzenia serca: tachykardia
- Zaburzenia naczyniowe: krwotok, niedociśnienie tętnicze
- Zaburzenia układu oddechowego: skurcz oskrzeli, duszność
- Zaburzenia skóry: pokrzywka, wysypka, obrzęk naczynioruchowy, świąd
- Zaburzenia żołądka i jelit: nudności, wymioty
Bardzo rzadko notowano ciężkie reakcje skórne (zespół Stevens-Johnsona, zespół Lyella).
Profil działań niepożądanych acetylocysteiny jest szeroki, ale większość z nich występuje niezbyt często. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia reakcji alergicznych i skórnych.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania po podaniu dożylnym odpowiadają nasilonym reakcjom niepożądanym. W przypadku przedawkowania należy przerwać podawanie leku oraz wdrożyć leczenie objawowe i podtrzymujące. Nie istnieje specyficzna odtrutka. Acetylocysteina może być usuwana z organizmu metodą dializy.
Przedawkowanie acetylocysteiny wymaga natychmiastowego przerwania podawania leku i wdrożenia leczenia objawowego. W ciężkich przypadkach może być konieczne zastosowanie dializy.
Mechanizm działania
Acetylocysteina jest pochodną aminokwasu L-cysteiny i działa jako źródło wolnych grup sulfhydrylowych (-SH). Mechanizm działania obejmuje:
- Wiązanie wolnych rodników tlenowych
- Przenikanie przez błony komórkowe i uwalnianie L-cysteiny
- Stymulację syntezy glutationu - kluczowego przeciwutleniacza komórkowego
- Ochronę komórek przed uszkodzeniem przez toksyny
- Wiązanie hepatotoksycznego metabolitu paracetamolu (N-acetylo-para-aminobenzochinonu)
Acetylocysteina działa jako przeciwutleniacz i prekursor glutationu, co stanowi podstawę jej skuteczności w leczeniu zatrucia paracetamolem. Kluczowe znaczenie ma szybkość wdrożenia leczenia po zatruciu.
Skład produktu
Acetylcysteine Sandoz zawiera jako substancję czynną acetylocysteinę w stężeniu 100 mg/ml. Jedna ampułka o objętości 3 ml zawiera 300 mg acetylocysteiny.
Produkt leczniczy charakteryzuje się wysokim stężeniem substancji czynnej, co umożliwia podanie odpowiedniej dawki w stosunkowo małej objętości płynu.