Acesan® - charakterystyka produktu leczniczego
Wskazania do stosowania
Acesan® jest wskazany w następujących przypadkach:
- Zapobieganie zawałowi mięśnia sercowego u pacjentów z wieloma czynnikami ryzyka
- Zapobieganie powikłaniom zatorowo-zakrzepowym po interwencjach na naczyniach (np. pomostowanie aortalno-wieńcowe, CABG)
- Zapobieganie udarowi mózgu
- W dławicy piersiowej
- Zapobieganie powikłaniom zatorowo-zakrzepowym po świeżym zawale mięśnia sercowego
Acesan® wykazuje działanie przeciwpłytkowe i przeciwzakrzepowe, co czyni go skutecznym w profilaktyce incydentów sercowo-naczyniowych u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka.
Dawkowanie i sposób podawania
Wskazanie | Dawkowanie |
---|---|
Wszystkie wskazania | Zwykle 1 tabletka raz na dobę |
O dokładnym doborze dawki decyduje lekarz na podstawie wywiadu z pacjentem.
Sposób podawania: Tabletki należy przyjmować doustnie, najlepiej przed posiłkami, popijając dużą ilością płynu.
Przeciwwskazania
Stosowanie produktu Acesan® jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na substancję czynną (kwas acetylosalicylowy), inne salicylany lub którykolwiek składnik produktu
- Skaza krwotoczna
- Czynna choroba wrzodowa żołądka i/lub dwunastnicy
- Ciężka niewydolność wątroby
- Ciężka niewydolność nerek
- Ciężka niewydolność serca
- Napady astmy oskrzelowej w wywiadzie, wywołane podaniem salicylanów lub substancji o podobnym działaniu, szczególnie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ)
- Jednoczesne stosowanie metotreksatu w dawkach 15 mg na tydzień lub większych
- III trymestr ciąży
- Dzieci do 12 lat w przebiegu infekcji wirusowych ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu Reye'a
Przeciwwskazania do stosowania Acesanu® obejmują szerokie spektrum stanów klinicznych, w których podawanie kwasu acetylosalicylowego może być niebezpieczne dla pacjenta. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko krwawień oraz potencjalne interakcje z innymi lekami.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Acesan® należy stosować ze szczególną ostrożnością w następujących przypadkach:
- I i II trymestr ciąży
- Okres karmienia piersią
- Nadwrażliwość na NLPZ, leki przeciwreumatyczne lub inne substancje alergizujące
- Jednoczesne stosowanie leków przeciwzakrzepowych
- Zaburzona czynność nerek
- Zaburzona czynność wątroby
- Choroba wrzodowa żołądka i/lub dwunastnicy lub krwawienia z przewodu pokarmowego w wywiadzie
- Niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej
Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu ibuprofenu, który może zmniejszać skuteczność terapeutyczną Acesanu®. Pacjenci powinni skonsultować się z lekarzem przed zastosowaniem ibuprofenu.
Kwas acetylosalicylowy może powodować skurcz oskrzeli i wywoływać napady astmy lub inne reakcje nadwrażliwości. Czynniki ryzyka obejmują astmę oskrzelową, przewlekłe choroby układu oddechowego, katar sienny z polipami błony śluzowej nosa.
Ze względu na działanie antyagregacyjne, Acesan® może prowadzić do wydłużenia czasu krwawienia podczas lub po zabiegach chirurgicznych, nawet niewielkich (np. ekstrakcja zęba).
U pacjentów ze zmniejszonym wydalaniem kwasu moczowego Acesan® może wywołać napad dny moczanowej.
Dzieci i młodzież z objawami infekcji wirusowej nie powinni przyjmować Acesanu® bez uprzedniej konsultacji z lekarzem ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu Reye'a.
Warto zapamiętać
- Acesan® wykazuje silne działanie przeciwpłytkowe już w małych dawkach (od 30 mg)
- Stosowanie Acesanu® jest przeciwwskazane u dzieci do 12 lat w przebiegu infekcji wirusowych ze względu na ryzyko zespołu Reye'a
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Acesan® wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, które mogą mieć istotne znaczenie kliniczne:
- Metotreksat: Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie z metotreksatem w dawkach ≥15 mg/tydzień ze względu na zwiększenie toksyczności metotreksatu
- Ibuprofen: Może antagonizować działanie przeciwpłytkowe Acesanu®
- Leki przeciwzakrzepowe: Zwiększone ryzyko krwawień
- NLPZ: Zwiększone ryzyko choroby wrzodowej i krwawień z przewodu pokarmowego
- Digoksyna: Zwiększenie stężenia digoksyny w osoczu
- Leki przeciwcukrzycowe: Nasilenie działania hipoglikemizującego
- Leki moczopędne: Zmniejszenie działania moczopędnego w wysokich dawkach Acesanu®
- Glikokortykosteroidy: Zwiększone ryzyko choroby wrzodowej i krwawień z przewodu pokarmowego
- Inhibitory ACE: Zmniejszenie działania przeciwnadciśnieniowego w wysokich dawkach Acesanu®
- Kwas walproinowy: Wzajemne nasilenie działania
- Alkohol: Zwiększone ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego
Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania Acesanu® w praktyce klinicznej. Lekarz powinien dokładnie przeanalizować farmakoterapię pacjenta przed włączeniem tego leku.
Wpływ na ciążę i laktację
Stosowanie Acesanu® w ciąży i podczas karmienia piersią wymaga szczególnej ostrożności:
- I i II trymestr ciąży: Stosować tylko w razie zdecydowanej konieczności po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka
- III trymestr ciąży: Przeciwwskazane
- Karmienie piersią: Krótkotrwałe stosowanie zwykle nie wymaga przerwania karmienia, ale przy regularnym przyjmowaniu dużych dawek należy rozważyć przerwanie karmienia piersią
Badania epidemiologiczne wykazały zwiększone ryzyko wad wrodzonych przy stosowaniu salicylanów w I trymestrze ciąży, jednak przy zalecanych dawkach ryzyko to wydaje się małe. Należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu Acesanu® u kobiet w ciąży i karmiących piersią.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem Acesanu® obejmują:
- Zaburzenia żołądka i jelit: Niestrawność, zgaga, nudności, wymioty, bóle brzucha; rzadziej stany zapalne i choroba wrzodowa
- Zaburzenia wątroby: Przemijające zaburzenia czynności wątroby
- Zaburzenia układu nerwowego: Zawroty głowy, szumy uszne
- Zaburzenia krwi: Zwiększone ryzyko krwawień, wydłużenie czasu krwawienia
- Reakcje nadwrażliwości: Astma, odczyny skórne, wysypka, pokrzywka, obrzęk, świąd
- Zaburzenia nerek: Rzadko zaburzenia czynności nerek
- Zaburzenia metabolizmu: Bardzo rzadko hipoglikemia
Monitorowanie pacjenta pod kątem wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie ze strony przewodu pokarmowego i układu krwiotwórczego, jest istotne dla bezpiecznego stosowania Acesanu®.
Przedawkowanie
Przedawkowanie Acesanu® może prowadzić do zatrucia salicylanami, które może być ostre lub przewlekłe. Objawy zatrucia obejmują:
- Zawroty głowy, szumy uszne, głuchotę
- Nadmierne pocenie się, nudności, wymioty
- Ból głowy, dezorientację
- Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej
W przypadku przedawkowania należy natychmiast przewieźć pacjenta do szpitala. Leczenie obejmuje płukanie żołądka, podanie węgla aktywowanego, kontrolę równowagi kwasowo-zasadowej, diurezę alkaliczną, a w ciężkich przypadkach hemodializę lub dializę otrzewnową.
Właściwości farmakologiczne
Acesan® zawiera jako substancję czynną kwas acetylosalicylowy (ASA), który jest inhibitorem enzymu cyklooksygenazy (COX). ASA wykazuje selektywne działanie hamujące na COX-1, szczególnie w płytkach krwi, co prowadzi do zahamowania syntezy tromboksanu A2 - silnego czynnika agregacyjnego. Działanie to jest nieodwracalne w płytkach krwi, utrzymując się przez cały okres ich życia (8-10 dni).
Dzięki selektywnemu działaniu na COX-1 w płytkach krwi, już bardzo małe dawki Acesanu® (od 30 mg) skutecznie hamują agregację płytek, co stanowi podstawę jego działania przeciwzakrzepowego i kardioprotekcyjnego.
Skład
Acesan® dostępny jest w trzech dawkach:
- 30 mg kwasu acetylosalicylowego
- 50 mg kwasu acetylosalicylowego
- 75 mg kwasu acetylosalicylowego
Wybór odpowiedniej dawki zależy od wskazania i decyzji lekarza prowadzącego.