Abilium
Aripiprazole
Wskazania
Produkt leczniczy Abilium jest wskazany do:
- Leczenia schizofrenii u dorosłych i młodzieży w wieku 15 lat i starszej
- Leczenia epizodów maniakalnych o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I oraz zapobiegania nowym epizodom maniakalnym u dorosłych
- Leczenia epizodów maniakalnych o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I u młodzieży w wieku 13 lat i starszej (leczenie do 12 tygodni)
Dawkowanie
Dorośli
Schizofrenia:
- Zalecana dawka początkowa: 10-15 mg/dobę
- Dawka podtrzymująca: 15 mg/dobę
- Maksymalna dawka dobowa: 30 mg
Epizody maniakalne w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I:
- Zalecana dawka: 15 mg/dobę
- Maksymalna dawka dobowa: 30 mg
Młodzież
Schizofrenia (wiek 15 lat i starsi):
- Zalecana dawka: 10 mg/dobę
- Dawkę należy zwiększać stopniowo do 10 mg
- Maksymalna dawka dobowa: 30 mg
Epizody maniakalne w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I (wiek 13 lat i starsi):
- Zalecana dawka: 10 mg/dobę
- Maksymalny czas leczenia: 12 tygodni
Grupa pacjentów | Dawka początkowa | Dawka podtrzymująca | Dawka maksymalna |
---|---|---|---|
Dorośli - schizofrenia | 10-15 mg/dobę | 15 mg/dobę | 30 mg/dobę |
Dorośli - epizody maniakalne | 15 mg/dobę | 15 mg/dobę | 30 mg/dobę |
Młodzież (15+) - schizofrenia | 2 mg/dobę, stopniowo do 10 mg | 10 mg/dobę | 30 mg/dobę |
Młodzież (13+) - epizody maniakalne | 2 mg/dobę, stopniowo do 10 mg | 10 mg/dobę | 30 mg/dobę |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, w zależności od stanu klinicznego pacjenta.
Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas leczenia przeciwpsychotycznego poprawa stanu klinicznego pacjenta może nastąpić po kilku dniach do kilku tygodni. W tym czasie pacjent powinien pozostawać pod ścisłą obserwacją.
Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z:
- Chorobami układu sercowo-naczyniowego
- Chorobami naczyń mózgowych
- Stanami predysponującymi do niedociśnienia lub nadciśnienia
- Cukrzycą lub czynnikami ryzyka cukrzycy
- Padaczką lub stanami obniżającymi próg drgawkowy
Obserwowano przypadki żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej po zastosowaniu leków przeciwpsychotycznych. Należy zidentyfikować czynniki ryzyka i wdrożyć odpowiednie środki zapobiegawcze.
U pacjentów leczonych atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi, w tym arypiprazolem, obserwowano hiperglikemię i cukrzycę. Pacjenci powinni być monitorowani pod kątem objawów hiperglikemii.
Podczas stosowania arypiprazolu mogą wystąpić późne dyskinezy. W przypadku pojawienia się objawów należy rozważyć zmniejszenie dawki lub odstawienie leku.
Zgłaszano przypadki złośliwego zespołu neuroleptycznego (NMS) związanego ze stosowaniem leków przeciwpsychotycznych, w tym arypiprazolu. W przypadku wystąpienia objawów NMS należy przerwać leczenie.
Warto zapamiętać
- Arypiprazol może powodować senność, zawroty głowy i zaburzenia widzenia, co może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
- Podczas leczenia arypiprazolem należy monitorować masę ciała pacjenta, zwłaszcza u młodzieży.
Należy zachować ostrożność stosując arypiprazol u pacjentów w podeszłym wieku ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych. Rozważyć zastosowanie mniejszej dawki początkowej.
Interakcje
Arypiprazol może nasilać działanie niektórych leków przeciwnadciśnieniowych. Należy zachować ostrożność stosując go jednocześnie z alkoholem lub innymi lekami działającymi na OUN.
Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) i CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol) mogą zwiększać stężenie arypiprazolu we krwi. W takich przypadkach należy zmniejszyć dawkę arypiprazolu o około połowę.
Silne induktory CYP3A4 (np. karbamazepina, ryfampicyna) mogą zmniejszać stężenie arypiprazolu. W takich przypadkach może być konieczne zwiększenie dawki arypiprazolu.
Nie stwierdzono istotnych interakcji przy jednoczesnym stosowaniu arypiprazolu z litem lub walproinianem.
Ciąża i laktacja
Brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania arypiprazolu w ciąży. Lek może być stosowany w ciąży jedynie w przypadku, gdy spodziewane korzyści wyraźnie przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu.
Arypiprazol przenika do mleka ludzkiego. Należy podjąć decyzję o przerwaniu karmienia piersią lub leczenia, biorąc pod uwagę korzyści dla dziecka i matki.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane (występujące u >3% pacjentów) to:
- Akatyzja
- Nudności
- Bezsenność
- Lęk
- Zaburzenia pozapiramidowe
- Senność
- Zawroty głowy
Inne istotne działania niepożądane obejmują:
- Zwiększenie masy ciała
- Hiperglikemię
- Późne dyskinezy
- Złośliwy zespół neuroleptyczny
- Zaburzenia kontroli impulsów (np. patologiczny hazard, hiperseksualność)
U młodzieży częściej niż u dorosłych obserwowano senność, zaburzenia pozapiramidowe i zwiększenie masy ciała.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania mogą obejmować: letarg, senność, tachykardię, nudności, wymioty, biegunkę. W przypadku przedawkowania należy zastosować leczenie podtrzymujące, monitorować czynności życiowe i EKG. Można rozważyć podanie węgla aktywnego.
Mechanizm działania
Arypiprazol jest częściowym agonistą receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5HT1a oraz antagonistą receptorów serotoninowych 5HT2a. Uważa się, że ta kombinacja działań odpowiada za skuteczność leku w leczeniu schizofrenii i zaburzenia afektywnego dwubiegunowego.
Lek wykazuje także powinowactwo do innych receptorów, co może wyjaśniać niektóre jego dodatkowe efekty kliniczne.
Postać farmaceutyczna
Abilium dostępny jest w postaci kapsułek zawierających 5 mg, 10 mg lub 15 mg arypiprazolu.
Wnioski
Arypiprazol jest skutecznym lekiem przeciwpsychotycznym stosowanym w leczeniu schizofrenii i zaburzenia afektywnego dwubiegunowego. Jego unikalny mechanizm działania może zapewniać dobrą skuteczność przy stosunkowo korzystnym profilu działań niepożądanych. Kluczowe jest jednak indywidualne dostosowanie dawki i ścisłe monitorowanie pacjenta, szczególnie na początku leczenia oraz u młodzieży. Należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalne interakcje lekowe oraz ryzyko wystąpienia zaburzeń metabolicznych i pozapiramidowych.
Zespół Tourette'a; F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10; Depresja lub zaburzenia depresyjne (F32; F33; F34; F38; F39 wg ICD-10), zaburzenia obsesyjno-kompulsywne (F42 wg ICD-10), tiki (F95.0; F95.1; F95.8; F95.9 wg ICD-10) - do ukończenia 18 rż.
Choroba afektywna dwubiegunowa
Zespół Tourette'a; F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10; Depresja lub zaburzenia depresyjne (F32; F33; F34; F38; F39 wg ICD-10), zaburzenia obsesyjno-kompulsywne (F42 wg ICD-10), tiki (F95.0; F95.1; F95.8; F95.9 wg ICD-10) - do ukończenia 18 rż.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia